به گزارش گروه رسانهای شرق،
موسی موحد: عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران که یکشنبهشب برای شرکت در سیامین نشست شورای وزیران سازمان همکاری اقتصادی (اکو) وارد اسلامآباد شد، روز دوشنبه در این نشست بر ضرورت تبدیل ظرفیتها و تعهدات مشترک کشورهای عضو به اقدامات عملی در حوزه تجارت، حملونقل و انرژی تأکید کرد. او همچنین با طرح دیدگاههای ایران درباره تحولات منطقهای، از استقبال کشورهای عضو اکو از پیشنهاد دوروزه جمهوری اسلامی ایران برای پایاندادن به جنگ جاری در منطقه خبر داد.
سفر وزیر امور خارجه ایران به پاکستان در شرایطی انجام شد که منطقه با تحولات امنیتی و سیاسی پیچیدهای روبهرو و ضرورت تقویت همکاریهای اقتصادی و سیاسی میان کشورهای همسایه بیش از گذشته اهمیت یافته است. حضور عراقچی در نشست اسلامآباد، علاوه بر پیگیری دستور کارهای اقتصادی اکو، فرصتی برای طرح مواضع جمهوری اسلامی ایران درباره امنیت منطقهای، تحولات فلسطین و ضرورت افزایش نقش کشورهای منطقه در مدیریت بحرانها فراهم کرد.
حضور ایران در نشست سیام وزیران خارجه اکو
عباس عراقچی و هیئت همراه یکشنبهشب ۲۴ آبان ۱۴۰۵ وارد اسلامآباد، پایتخت پاکستان شدند و از سوی مقامهای وزارت امور خارجه این کشور و همچنین سفیر جمهوری اسلامی ایران مورد استقبال قرار گرفتند. وزیر امور خارجه ایران دیروز دوشنبه ۲۵ آبان در رأس هیئت سیاسی و اقتصادی کشورمان در سیامین نشست شورای وزیران امور خارجه سازمان همکاری اقتصادی شرکت کرد؛ نشستی که به ریاست محمد اسحاقدار، معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه پاکستان، با حضور وزیران خارجه و رؤسای هیئتهای کشورهای عضو برگزار شد.
این نشست در ادامه روند رایزنیهای کشورهای عضو برای توسعه همکاریهای اقتصادی و منطقهای برگزار شد. بیستونهمین نشست وزیران خارجه اکو در نوامبر سال گذشته بهصورت مجازی و به میزبانی قزاقستان برگزار شده بود و بیستوهشتمین نشست نیز در آذرماه ۱۴۰۴ به میزبانی ایران در مشهد مقدس انجام شد. عراقچی در سخنرانی خود ضمن قدردانی از دولت پاکستان و دبیرخانه اکو برای برگزاری این نشست، از کشورهایی که اقدامات تجاوزکارانه علیه تمامیت ارضی ایران را محکوم کرده و در پی شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی و جانباختن شمار دیگری از شهروندان ایرانی ابراز همبستگی کرده بودند، تشکر کرد.
او با اشاره به تحولات عمیق نظام بینالملل و افزایش عدم قطعیتها، تأکید کرد شرایط کنونی ضرورت همکاری جمعی، هماهنگی مواضع و تبدیل تعهدات مشترک به اقدامات عملی در چارچوب سازمان اکو را دوچندان کرده است.
تجارت، حملونقل و انرژی؛ سه محور راهبردی همکاری منطقهای
بخش مهمی از سخنان وزیر امور خارجه ایران در نشست اسلامآباد به ضرورت تقویت همکاریهای اقتصادی میان اعضای اکو اختصاص داشت. عراقچی تجارت، حملونقل و انرژی را سه رکن راهبردی همکاریهای منطقهای برشمرد و گفت تقویت ارتباطات و پیوندهای منطقهای، تسهیل تجارت درونمنطقهای و توسعه همکاریهای انرژی میتواند تابآوری جمعی کشورهای عضو را افزایش دهد، آسیبپذیری آنها در برابر عوامل خارجی را کاهش بخشد و زمینه شکلگیری منطقهای یکپارچهتر و متکی بر ظرفیتهای داخلی را فراهم کند.
از نگاه تهران، سازمان اکو باید از چارچوب سنتی همکاریهای اقتصادی فراتر برود و به بستری مؤثر برای اقدام جمعی و بهرهبرداری از ظرفیتهای کشورهای منطقه تبدیل شود؛ ظرفیتی که با توجه به موقعیت جغرافیایی اعضا، منابع انرژی، بازارهای مصرف و زیرساختهای حملونقل و ترانزیت، امکان ایفای نقشی مهم در اقتصاد منطقهای و بینالمللی را دارد. وزیر امور خارجه ایران همچنین از تشکیل کمیته مذاکرات فنی برای اصلاح موافقتنامه تجاری اکو (اکوتا) استقبال کرد و خواستار فعالشدن مذاکرات برای بازنگری و تدوین موافقتنامهای جدید شد.
به گفته عراقچی، توافق تجاری جدید باید مدرن، فراگیر، مؤثر و عملیاتی باشد و ضمن فراهمکردن زمینه گسترش تجارت منطقهای، سایر کشورهای عضو را نیز به مشارکت در این روند ترغیب کند. این تأکید در شرایطی مطرح شد که با وجود ظرفیتهای جمعیتی و اقتصادی قابل توجه کشورهای عضو، سطح مبادلات تجاری درونمنطقهای همچنان با توانمندیهای موجود تناسب ندارد. موانع گمرکی، محدودیتهای بانکی و مالی، کاستیهای زیرساختی و دشواریهای مربوط به عبور کالا از مرزها از جمله عواملی هستند که مانع بهرهگیری کامل از ظرفیتهای اقتصادی منطقه شدهاند.
در همین چارچوب، توسعه کریدورهای حملونقل، تسهیل مبادلات تجاری، گسترش همکاریهای انرژی و تقویت ارتباطات زیرساختی میتواند به یکی از محورهای اصلی فعالیتهای آینده اکو تبدیل شود.
تأکید بر ترتیبات امنیتی با محوریت کشورهای منطقه
عراقچی در سخنرانی خود با اشاره به تحولات امنیتی خلیج فارس و وضعیت پیرامون تنگه هرمز، بر ضرورت شکلگیری سازوکارهای امنیتی مستقل و مبتنی بر همکاری کشورهای منطقه تأکید کرد. او با بیان اینکه ایران همواره خواهان برقراری روابط دوستانه و سازنده با همسایگان بوده است، تصریح کرد سرزمین، حریم هوایی و تأسیسات کشورهای منطقه نباید به بستری برای انجام حملات علیه کشورهای دیگر تبدیل شود.
وزیر امور خارجه ایران در این زمینه خواستار شکلگیری گفتوگویی واقعی، فراگیر و با محوریت و مالکیت کشورهای منطقه برای ایجاد ترتیبات امنیتی شد؛ ترتیباتی که بر اصل عدم تجاوز و جلوگیری از استفاده کشورهای ثالث از قلمرو یا تأسیسات یک کشور برای تجاوز علیه کشور دیگر استوار باشد. از منظر تهران، امنیت پایدار منطقهای زمانی تحقق مییابد که کشورهای منطقه با مشارکت مستقیم و بر مبنای احترام متقابل، مسئولیت تأمین امنیت محیط پیرامونی خود را بر عهده و از وابستگی به ترتیبات بیرونی فاصله بگیرند.
عراقچی همچنین با اشاره به تأثیر تحولات امنیتی بر جریان انتقال انرژی، تقویت همکاریهای منطقهای در این حوزه را ضرورتی فوری و راهبردی دانست و بر ایجاد سازوکارهایی برای تضمین انتقال پایدار انرژی و کاهش آسیبپذیری در برابر شوکهای ژئوپلیتیکی تأکید کرد. موضوع فلسطین و وضعیت انسانی غزه از دیگر محورهای برجسته سخنان وزیر امور خارجه ایران در نشست اکو بود. عراقچی با اشاره به تداوم بحران انسانی در غزه، خواستار اقدام فوری جامعه بینالمللی برای رفع محاصره انسانی و تضمین ورود بدون مانع کمکهای بشردوستانه شد.
او شرایط غزه را یکی از وخیمترین بحرانهای انسانی و اخلاقی عصر حاضر توصیف و با اشاره به تخریب گسترده زیرساختها، آوارگی اجباری فلسطینیان و ممانعت از ورود کمکهای ضروری، بر ضرورت مسئولیتپذیری جامعه جهانی تأکید کرد. وزیر امور خارجه ایران همچنین به وضعیت کرانه باختری و قدس اشغالی، گسترش شهرکسازیها و شرایط زندانیان فلسطینی اشاره کرد و خواستار توجه جدی کشورهای عضو اکو به ابعاد مختلف بحران فلسطین شد.
عراقچی در اظهارات پس از نشست نیز تأکید کرد هیئتهای شرکتکننده توجه ویژهای به وضعیت غزه داشتهاند و خواستار ارسال کمکهای بینالمللی برای کاهش رنج مردم فلسطین شدهاند.
رایزنی کوتاه با وزیر خارجه پاکستان
سفر عراقچی به اسلامآباد در عین حال فرصتی برای پیگیری مناسبات دوجانبه ایران و پاکستان در حاشیه یک رویداد چندجانبه بود. پس از پایان سیامین نشست شورای وزیران اکو، محمد اسحاقدار، معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه پاکستان، به سمت جایگاه هیئت ایرانی رفت و گفتوگوی کوتاهی با سیدعباس عراقچی درباره روابط دوجانبه و تحولات منطقهای انجام داد. این دیدار در ادامه روابط سیاسی و دیپلماتیک دو کشور همسایه صورت گرفت؛ روابطی که با توجه به پیوندهای تاریخی، فرهنگی و دینی دو ملت و همچنین ظرفیتهای اقتصادی و امنیتی مشترک، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
ایران و پاکستان با برخورداری از مرز مشترک، موقعیت جغرافیایی راهبردی و ظرفیتهای مکمل در حوزههای تجارت، انرژی و حملونقل، زمینههای متعددی برای توسعه همکاری دارند. افزایش مبادلات تجاری، توسعه بازارچههای مرزی، تسهیل فعالیت بازرگانان و تقویت زیرساختهای ارتباطی از جمله زمینههایی است که میتواند به گسترش مناسبات دو کشور کمک کند. در شرایط کنونی، نقش پاکستان در تسهیل رایزنیهای دیپلماتیک منطقهای نیز بر اهمیت مناسبات تهران و اسلامآباد افزوده است. از این منظر، تعاملات دوجانبه در حاشیه نشست اکو را میتوان بخشی از تلاش دو کشور برای حفظ ارتباطات سیاسی و هماهنگی درباره مسائل مشترک منطقهای ارزیابی کرد.
ابتکار دو روزه ایران و استقبال اعضای اکو
در کنار دستورکارهای اقتصادی، تحولات امنیتی منطقه و تلاشها برای پایاندادن به جنگ جاری نیز از موضوعات مهم نشست وزیران خارجه اکو بود. عراقچی پس از پایان نشست روز دوشنبه در جمع خبرنگاران با اشاره به بررسی موضوعات مختلف دستور کار اجلاس، از توجه ویژه هیئتهای شرکتکننده به وضعیت فلسطین و بحران انسانی در غزه خبر داد.
وی با اشاره به ممانعت از دسترسی فلسطینیان به دارو، آب سالم و مواد غذایی، شرایط انسانی این منطقه را نگرانکننده توصیف کرد و گفت هیئتهای شرکتکننده خواستار ارسال کمکهای بینالمللی به غزه و تغییر وضعیت موجود شدهاند. وزیر امور خارجه ایران همچنین یکی از نکات قابل توجه نشست اسلامآباد را واکنش مثبت کشورهای عضو اکو به پیشنهاد دو روزه جمهوری اسلامی ایران درباره تحولات منطقه دانست. به گفته عراقچی، اعضای این سازمان از طرح پیشنهادی ایران استقبال کرده و ابراز امیدواری کردهاند که این ابتکار بتواند به خاتمه کامل و دائمی جنگ جاری در منطقه منجر شود.
وی حمایت کشورهای عضو از این پیشنهاد را از نکات مهم نشست دانست و افزود که دیدگاههای اعضا درباره آینده منطقه نیز بررسی شد. موضوعات مرتبط با همکاریهای انرژی، انرژیهای تجدیدپذیر، علوم و فناوری و امنیت منطقهای نیز از دیگر محورهایی بود که در جریان مذاکرات و رایزنیهای نشست اسلامآباد مورد توجه قرار گرفت.
منبع: شبکه شرق



