به گزارش جام جم آنلاین، اگر ترولهایی که در افسانههای نروژی از آنها یاد شده، واقعاً در جنگلها زندگی کنند و نهادی دولتی مأمور پنهان کردن وجودشان باشد، چه اتفاقی میافتد؟ «شکارچی ترول» با تکیه بر همین ایده، داستان چند دانشجو را روایت میکند که هنگام تحقیق درباره کشته شدن خرسها، به ماجرایی فراتر از تصورشان میرسند. این فیلم امشب ساعت ۲۳ در قالب «چهارشنبههای وحشت» از شبکه نمایش پخش میشود. در ادامه، نگاهی به ویژگیهای داستانی و سینمایی این اثر داریم که میتواند تماشای آن را برای مخاطبان جذابتر کند.
وقتی افسانههای نروژی وارد پرونده شکار میشوندترولها پیش از آنکه به شخصیتهای یک فیلم سینمایی تبدیل شوند، بخشی از قصهها و باورهای عامیانه مردم اسکاندیناوی بودهاند. آندره اووردال برای ساخت جهان فیلم، سراغ همین روایتها رفته و بعضی از ویژگیهای شناختهشده این موجودات را وارد ماجرای شکار کرده است.سه بز روی پلی در جنگل، برای مخاطبی که قصههای عامیانه اسکاندیناوی را میشناسد، تصویر آشنایی است. این صحنه در «شکارچی ترول» ارجاعی به قصه مشهور «سه بز روی پل» دارد؛ داستانی که در آن بزها برای عبور از پل با ترولی روبهرو میشوند.
اووردال این بار همان تصویر را از کتاب قصه بیرون آورده و در ماجرای شکار موجودات افسانهای قرار داده است.فیلم برای ساختن جهان ترولها به همین ارجاعها بسنده نمیکند. ویژگیهایی مانند حساسیت این موجودات به بوی خون مسیحیان و آسیبپذیریشان در برابر نور خورشید، از باورهای قدیمی درباره ترولها میآیند و در فیلم به قواعدی برای پیشبرد داستان تبدیل میشوند. در یکی از موقعیتهای طنزآمیز، هانس از دانشجویان میخواهد برای پنهان ماندن از ترولها خودشان را با بوی این موجودات بپوشانند؛
موقعیتی چندشآور که در منطق فیلم کاملاً جدی گرفته میشود.اووردال در گفتوگوهایش درباره فیلم توضیح داده که قصد نداشته افسانهها را مو به مو بازسازی کند؛ میخواسته خاطره قصههایی را که از کودکی در ذهن مردم ماندهاند، وارد یک داستان امروزی کند. طراحی ترولها نیز از تصویرگریهای قدیمی، از جمله آثار تئودور کیتلسن، تأثیر گرفته است. حضور این موجودات در جنگلها و کوهستانهای نروژ، در کنار جلوههای ویژه رایانهای، به آنها ظاهری میدهد که با فضای قصههای عامیانه پیوند دارد.
دوربینی که از ثبت خرسها به تعقیب ترولها میرسددر «شکارچی ترول»، تماشاگر قرار نیست از همان ابتدا موجودات افسانهای را بهروشنی ببیند. او باید همراه سه دانشجو، از پشت دوربینی که برای ثبت یک گزارش معمولی به جنگل بردهاند، قدمبهقدم با واقعیتی ناشناخته روبهرو شود. دانشجویان در آغاز فیلم برای تهیه گزارشی درباره کشته شدن خرسها دوربین به دست گرفتهاند. با ورود هانس به ماجرا، موضوع فیلمبرداریشان تغییر میکند؛ دوربین حالا باید چیزی را ثبت کند که وجودش از نظر مردم و نهادهای رسمی انکار میشود.
تماشاگر هم همراه آنها پیش میرود: هر صدای نامعلوم در جنگل، هر تصویر ناقص و هر واکنش هراسان، میتواند نشانهای از حضور موجوداتی باشد که هنوز درست نمیشناسیم.اووردال برای روایت این داستان سراغ قالب مستندنما رفته است. این انتخاب تا حدی به محدودیتهای تولید و هزینه نمایش موجودات عظیم مربوط میشد؛ لازم نبود ترولها در تمام لحظات دیده شوند تا حضورشان احساس شود.
دوربین دستی، قابهای ناپایدار و واکنشهای شخصیتها بخشی از کار نمایش هیولاها را به تخیل تماشاگر میسپارند.این شیوه در صحنههایی که دانشجویان در غار پناه میگیرند و ترولها به ورودی آن نزدیک میشوند، به ایجاد تعلیق کمک میکند. دوربین نمیتواند همهچیز را نشان دهد؛ مخاطب هم مثل شخصیتها باید از روی صداها و نشانههای محدود، خطر را حدس بزند. همین محدودیت گاهی ترسناکتر از نمایش مستقیم هیولاست. با این حال، مستندنما بودن فیلم همیشه به نفع آن عمل نمیکند.
حرکتهای طولانی در مسیرهای جنگلی و گفتوگوهایی که اطلاعات چندانی به داستان اضافه نمیکنند، گاهی ریتم را پایین میآورند. ابزاری که در صحنههای تعقیب و مواجهه با ترولها کارآمد است، در بخشهایی از فیلم به طولانی شدن روایت منجر میشود.
در همین زمینه بخوانید: نقد و تحلیل «برایان و چارلز»
نقد و تحلیل «مکانیسم»
نقد و تحلیل «مقام چهارم»
شکارچیای با حقوق و مزایای ناکافییکی از جذابیتهای فیلم، فاصله میان ماهیت غیرعادی مأموریت هانس و برخورد کاملاً عادی او با این شغل است. مردی که با هیولاهای غولپیکر سروکار دارد، بیشتر از خطر شکار، نگران حقوق، اضافهکاری و کمبود امکانات است. هانس وقتی از کارش حرف میزند، بیشتر شبیه کارمندی است که از شرایط شغلیاش ناراضی است تا شکارچیای که هر روز با هیولاها روبهرو میشود. او از کمبود نیرو و امکانات گلایه دارد، درباره اضافهکاری و حقوق شبانه حرف میزند و مأموریتهایش را با خونسردی انجام میدهد. برایش شکار ترولها اتفاقی خارقالعاده نیست؛
شغلی است که سالهاست به آن مشغول است و ظاهراً کسی هم قدرش را نمیداند.اتو یسپرسان در نقش هانس، این خستگی و بیحوصلگی را با لحنی خشک و کماغراق اجرا میکند. اووردال در توضیح شکلگیری شخصیت گفته بود که هانس باید مردی باشد که کارهای غیرعادی انجام میدهد، اما به رسمیت شناخته نمیشود. این ویژگی در رفتار روزمره او هم دیده میشود: هانس از خطر ترولها آگاه است، ولی بیشتر از آنکه درباره هیجان شکار حرف بزند، نگران شرایط کاری خودش است.طنز فیلم از همین فاصله میان ماهیت مأموریت و شکل انجام آن بیرون میآید.
سازمانی دولتی وجود دارد که وظیفهاش پنهان نگه داشتن ترولها و رسیدگی به خسارتهای آنهاست. برای حفظ آرامش عمومی، حمله این موجودات به خرسها نسبت داده میشود و هانس باید در سکوت کارش را ادامه دهد. فیلم با این تمهید، ماجرای شکار هیولاها را به شوخی با بوروکراسی و دستگاهی اداری تبدیل میکند که حتی برای مقابله با موجودات افسانهای هم مقررات و سلسلهمراتب خودش را دارد.این لایه از فیلم در خوانشهای انتقادی نیز مورد توجه قرار گرفته است.
پژوهش الن ریس درباره «شکارچی ترول» به موقعیت هانس بهعنوان کارمندی اشاره میکند که برای امنیت جامعه کار میکند، اما دیده نمیشود و از شرایط کاری مناسبی برخوردار نیست. در این خوانش، هانس فقط شخصیت بامزه فیلم نیست؛ بخشی از نگاه طنزآمیز اثر به مناسبات دولت و نیروی کار است.
چرا «شکارچی ترول» هنوز تماشایی است؟«شکارچی ترول» با وجود گذشت سالها از تولیدش، هنوز ایدهای دارد که میتواند مخاطب را به تماشای آن ترغیب کند؛ ترکیب افسانههای محلی با وحشت مستندنما و طنزی که از دل موقعیتهای غیرمنتظره بیرون میآید. البته این ویژگیها به معنای بینقص بودن فیلم نیست.«شکارچی ترول» در صحنههایی که قواعد افسانهها را وارد کنش داستان میکند، بهتر از بخشهایی عمل میکند که صرفاً به حرکت گروه در جنگل و گفتوگوهای میان شخصیتها میگذرد.
صحنه سه بز روی پل یا تلاش دانشجویان برای پنهان کردن بوی انسانیشان، نمونههایی هستند که در آنها افسانه، طنز و موقعیت داستانی به هم میرسند. فیلم در این لحظات نیازی به توضیح اضافه ندارد؛ تصویر و واکنش شخصیتها منظور را منتقل میکنند.با این حال، شخصیتهای دانشجو به اندازه هانس پرداخت نشدهاند و بیشتر نقش واسطهای برای ثبت اتفاقات را دارند. گفتوگوهای طولانی و فاصله میان مواجهههای اصلی با ترولها نیز باعث میشود کشش فیلم در همه بخشها یکسان نباشد.
برخی منتقدان، در کنار اشاره به خلاقیت ایده و استفاده از افسانههای نروژی، به همین افت ریتم و کمعمق ماندن بخشی از شخصیتها انتقاد کردهاند.اگر از فیلمهای وحشت مستندنما، هیولاهایی با ریشه در افسانههای محلی و طنز خشک و موقعیتمحور لذت میبرید، «شکارچی ترول» چند دلیل مشخص برای تماشا دارد؛ بهخصوص شخصیت هانس و شیوهای که فیلم، شکار موجودات افسانهای را به یک شغل پردردسر تبدیل میکند. البته نباید انتظار وحشتی پرشتاب با صحنههای دلهرهآور پیدرپی داشت. فیلم بیشتر با انتظار، تصویرهای ناقص و شوخیهای ناگهانی پیش میرود.
همین شناخت از جنس فیلم کمک میکند مخاطب با انتظار درست پای تماشای آن بنشیند.
منبع: جام جم آنلاین



