به گزارش اقتصادنیوز، دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا با دستهای بسته به دیدار شی رئیس جمهور چین و پوتین رئیس جمهور روسیه میرود؛ شکست انتخاباتی و رسوایی انویدیا قدرت چانهزنی آمریکا را تضعیف کرد. واشنگتن پست در گزارشی نوشت: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، راهی آسیا شد تا بار دیگر قدرت و جایگاه ایالات متحده را در عرصه جهانی به نمایش بگذارد؛ اما این سفر در شرایطی انجام میشود که او از دو جهت تحت فشار قرار دارد: شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای و رسوایی که درباره روابط نزدیک او با جنسن هوانگ، مدیرعامل برکنارشده انویدیا، شکل گرفته است.
ترامپ اهداف بلندپروازانهای برای این سفر در نظر گرفته است. او میخواهد آتشبس تجاری با چین را حفظ کند و حتی آن را گسترش دهد، به توافقی با روسیه برای پایان دادن به جنگ اوکراین نزدیک شود، برای حل بحران جنگ ایران کمک بگیرد و در کنار همه این مسائل، موضوع کنترل تسلیحات هستهای را با رهبران چین و روسیه به بحث بگذارد. ترامپ ممکن است نتواند امتیازی بگیرد با این حال، دولت او هنوز درباره چگونگی دستیابی به این اهداف به اجماع نرسیده است.
از سوی دیگر، نه شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، و نه ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، انگیزه چندانی ندارند که در برابر رئیسجمهوری که بهشدت تضعیف شده، امتیازهای مهمی بدهند. خبر مرتبط در آستانه جنگ جهانی سوم؛ چگونه میتوان از وقوع جنگ جهانی جدید جلوگیری کرد؟ | مردم عادی هزینه واقعی جنگ را می پردازند اقتصادنیوز: متوقف کردن حرکت جهان به سوی جنگ، به گستردهترین تعهد جمعی ممکن نیاز دارد. پرسش پیش روی نسل ما این است که آیا حاکمیت قانون را حفظ خواهیم کرد یا اجازه میدهیم جهان بار دیگر به سوی حاکمیت زور بازگردد؟
بسیاری از روسای جمهور آمریکا در سالهای پایانی دوره دوم خود، زمانی که با محدودیتهای داخلی مواجه میشوند، تمرکز بیشتری بر سیاست خارجی میگذارند و از اختیارات گسترده خود در عرصه بینالمللی استفاده میکنند. اما سفر ترامپ به فیلیپین برای شرکت در نشست سالانه رهبران کشورهای جنوب شرق آسیا و سپس سفر به شنژن چین برای حضور در نشست همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه، نخستین سفر بینالمللی او پس از شکست تاریخی جمهوریخواهان در انتخابات ماه نوامبر است؛ انتخاباتی که در آن رایدهندگان ضربه سنگینی به حزب ترامپ وارد کردند.
این سفر در واقع در یکی از ضعیفترین مقاطع نفوذ سیاسی ترامپ انجام میشود. رسوایی انویدیا و کاهش قدرت چانهزنی ترامپ در برابر چین قدرت چانهزنی ترامپ در برابر شی جینپینگ پس از افشای رسوایی مربوط به جنسن هوانگ، دوست نزدیک رئیسجمهور آمریکا، با محدودیت بیشتری مواجه شده است. هوانگ با زنی رابطه داشته که گفته میشود از سوی سرویسهای امنیتی چین به دام افتاده یا تحت نفوذ آنها قرار گرفته است. شرکت این زن، مگاسپید، نیز احتمالا به پکن کمک کرده تا محدودیتهای صادراتی آمریکا درباره پیشرفتهترین تراشههای رایانهای انویدیا را دور بزند.
ترامپ و شی جینپینگ در سال جاری میلادی دو بار با یکدیگر دیدار کردهاند، اما هیچیک از این ملاقاتها به توافق بزرگی که رئیسجمهور آمریکا برای مدیریت روابط تجاری و تضمین جریان پایدار و بلندمدت مواد معدنی حیاتی از چین انتظار داشت، منجر نشد. این دیدارها در ماه مه در پکن و سپتامبر در واشنگتن برگزار شدند؛ زمانی که ترامپ نسبت به شرایط کنونی از موقعیت سیاسی و قدرت چانهزنی بیشتری برخوردار بود.
ولادیمیر پوتین نیز که قرار است در شنژن به دیدار سهجانبه با ترامپ و شی بپیوندد، تاکنون تمایل چندانی برای پایان دادن به جنگ اوکراین بر اساس شرایطی که برای اکثریت حامی اوکراین در کنگره آمریکا قابل قبول باشد، نشان نداده است. قرار است این اکثریت از ژانویه کنترل کنگره را در دست بگیرد. ترامپ به دنبال نشان دادن اقتدار است نیل توماس، پژوهشگر ارشد موسسه سیاستگذاری جامعه آسیا، درباره اهداف ترامپ از این سفر میگوید: ترامپ پس از تجربه تلخ انتخابات میاندورهای، به دنبال آن است که قدرت و اقتدار خود را به نمایش بگذارد.
با این حال، او معتقد است کاخ سفید در حال حاضر حتی آمادگی لازم برای انجام مذاکرات اقتصادی عمیق با چین را ندارد، زیرا هنوز نمیداند دقیقا چه موضعی باید اتخاذ کند. توماس به اختلافات علنی میان اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، و هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی آمریکا، درباره نحوه برخورد با شرکت مگاسپید اشاره میکند. مقامهای آمریکایی و سنگاپوری در حال بررسی این موضوع هستند که آیا مگاسپید تراشههای پیشرفته انویدیا را برخلاف مقررات صادراتی آمریکا به چین منتقل کرده است یا خیر. او میگوید در بخشهای مختلف دولت آمریکا نوعی جنگ سیاسی در جریان است.
روسایجمهور پیشین آمریکا نیز در سالهای پایانی دوره دوم خود موفقیتهایی در سیاست خارجی به دست آوردهاند. باراک اوباما در سال ۲۰۱۵ توانست توافق پیچیدهای با ایران درباره محدود کردن برنامه هستهای این کشور منعقد کند. حتی جورج دبلیو بوش، با وجود جنگهای افغانستان و عراق که بهطور گسترده اشتباهات راهبردی تلقی میشدند، توانست در سال ۲۰۰۷ و چند ماه پس از پیروزی دموکراتها در انتخابات کنگره، با افزایش نیروهای نظامی آمریکا در عراق، برای مدتی وضعیت امنیتی این کشور را تثبیت کند.
اما ترامپ در مقایسه با این روسایجمهور، طی یک سال گذشته بارها از رویکردی به رویکرد دیگر تغییر مسیر داده و هیچیک از این تاکتیکها او را به اهدافش نزدیکتر نکرده است. استعفای جنسن هوانگ از انویدیا در هفته گذشته نیز فشارها بر رئیسجمهور آمریکا را افزایش داده است. دستیاران ترامپ بارها درباره رابطه هوانگ با آلیس هوانگ، مدیر اجرایی شرکت مگاسپید، و ارتباطات احتمالی او با سرویسهای امنیتی چین به رئیسجمهور هشدار داده بودند. یکی از این هشدارها در ماه مه و زمانی مطرح شد که ترامپ برای سفر به چین آماده میشد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز در شمار افرادی بود که نگرانیهای خود را به رئیسجمهور منتقل کردند. با این حال، ترامپ این هشدارها را جدی نگرفت و نگرانیها درباره احتمال نفوذ پکن بر مدیر انویدیا را کنار گذاشت. او حتی در بخش پایانی سفر خود، هوانگ را به هواپیمای ریاستجمهوری، ایر فورس وان، دعوت کرد. دستیاران ترامپ در ابتدا نام هوانگ را از فهرست مسافران حذف کرده بودند، اما او پس از مداخله شخصی رئیسجمهور و در توقف هواپیما برای سوختگیری در آلاسکا به جمع مسافران پیوست. روابط ترامپ و هوانگ در این مدت بسیار نزدیک شده بود.
رئیسجمهور آمریکا نیز بهتدریج به این باور رسیده بود که سلامت بازار سهام آمریکا به ادامه رشد شرکت انویدیا وابستگی زیادی دارد. اکنون ترامپ با تحقیقات کنگره درباره این موضوع روبهرو است که آیا او عمدا هشدارهای اطرافیانش را نادیده گرفته و در برابر فروش تراشههای پیشرفته انویدیا به شرکت مگاسپید چشمپوشی کرده است یا خیر. اظهارات ترامپ در جریان سفر به چین نیز با دقت از سوی دموکراتهای کنگره زیر نظر گرفته خواهد شد؛ دموکراتهایی که پس از پیروزی انتخاباتی اخیر، قدرت بیشتری پیدا کردهاند و به دنبال نشانههایی از تخلف یا سوءرفتار رئیسجمهور هستند.
در همین حال، به نظر میرسد جریانهای تندروتر در قبال چین در کاخ سفید دست بالا را پیدا کردهاند. مقامهای ارشد دولت میگویند اجرای محدودیتهای صادراتی موجود علیه چین سختگیرانهتر خواهد شد. یکی از مقامهای ارشد آمریکایی که به شرط ناشناس ماندن درباره برنامهریزیهای داخلی دولت صحبت کرده، گفته است واشنگتن در حال بررسی راههایی برای بستن منافذ موجود در مقررات صادراتی است. این اقدامات بهطور ویژه دو روش احتمالی مگاسپید برای کمک به چین در دسترسی به تراشههای پیشرفته انویدیا را هدف قرار میدهند؛
نخست، ممکن است مقررات سختگیرانهتری برای خریداران خارجی تراشهها وضع شود تا امکان فروش مجدد آنها به طرفهای دیگر محدود شود. دوم، واشنگتن ممکن است راهی برای جلوگیری از دسترسی از راه دور به توان پردازشی پیدا کند. در این روش، شرکتهای چینی به جای وارد کردن مستقیم تراشهها به خاک چین، از مراکز داده مستقر در کشورهای دیگر، بهویژه کشورهای جنوب شرق آسیا، برای انجام محاسبات پیشرفته خود استفاده میکنند. شکست انتخاباتی ترامپ؛ فرصتی برای امتیازدهی به چین؟
شکست سنگین ترامپ در انتخابات میاندورهای ممکن است تمایل او به دستیابی به یک موفقیت دیپلماتیک در برابر پکن را افزایش دهد. با این حال، تحلیلگران هشدار میدهند که کاهش نفوذ رئیسجمهور در کنگره میتواند سیاست چین را پیچیدهتر کند و نگرانیهایی را برای شی جینپینگ به وجود آورد. علی واین، مشاور ارشد گروه بینالمللی بحران در واشنگتن، میگوید: با توجه به اینکه رایدهندگان در انتخابات میاندورهای با قاطعیت ترامپ را رد کردند، موقعیت او برای مذاکره هنگام ورود به شنژن حتی از زمانی که رئیسجمهور شی به واشنگتن سفر کرد نیز ضعیفتر خواهد بود.
او اضافه میکند که ترامپ ممکن است برای حفظ کاهش موقت تنشها میان آمریکا و چین، بیش از گذشته به دادن امتیازهای اقتصادی و امنیتی تمایل پیدا کند. با این حال، معادلات پیچیدهتر از آن است که صرفا به اراده ترامپ بستگی داشته باشد. کنگره میتواند دست رئیسجمهور را ببندد. واین معتقد است شی جینپینگ احتمالا نگران است که دموکراتهای قدرتمندتر و جمهوریخواهان ناراضی بتوانند با همکاری یکدیگر و از طریق تصویب قوانینی که امکان وتوی آنها وجود ندارد، ترامپ را وادار کنند محدودیتهای صادرات نیمهرساناها به چین را افزایش دهد و فروش تسلیحات به تایوان را سرعت ببخشد.
مقامهای کاخ سفید در مقابل میگویند سیاست تجاری ترامپ در قبال چین، از جمله گسترش تعرفهها، به افزایش سرمایهگذاری در آمریکا کمک کرده است. ترامپ روز پنجشنبه در گفتوگو با استیون ای. اسمیت، چهره شبکه ایاسپیان، از سیاست تعرفهای خود دفاع کرد و گفت: تعرفهها این کشور را بسیار ثروتمند کردهاند. چین و کشورهای دیگر از تعرفهها علیه ما استفاده میکردند، اما اکنون ما بهتر از هر کشور دیگری از آنها استفاده میکنیم.
او همچنین مدعی شد که کارخانههای جدید با سرعتی بیسابقه در حال افتتاح هستند و رئیسجمهور آینده آمریکا، دو سال دیگر، از این سیاست بهعنوان یک دستاورد بزرگ یاد خواهد کرد. برنامه ترامپ برای توافق هستهای با چین و روسیه اهداف ترامپ در این سفر به مسائل تجاری محدود نمیشود. رئیسجمهور آمریکا قصد دارد شی جینپینگ را به مشارکت در توافقی برای کنترل تسلیحات هستهای میان آمریکا، چین و روسیه ترغیب کند. با این حال، برنامه دیدار سهجانبه که پیشنهاد اولیه آن از سوی روسیه مطرح شده بود، به دلیل تفاوت انتظارات طرفها با پیچیدگیهایی روبهرو شده است.
پوتین این دیدار را فرصتی برای مذاکره درباره صلح در اوکراین معرفی کرده است؛ موضوعی که چندان به مذاق پکن خوش نیامده، زیرا چین تمایلی ندارد به مذاکرات مربوط به جنگ اوکراین کشیده شود. در مقابل، ترامپ بر گفتوگو درباره کنترل تسلیحات هستهای تاکید دارد؛ موضوعی که چین سالها در برابر آن مقاومت کرده است. استدلال پکن این است که زرادخانه هستهای این کشور در مقایسه با زرادخانههای آمریکا و روسیه بسیار کوچکتر است و بنابراین نباید در مذاکراتی مشابه شرکت کند. نگرانی ترامپ درباره گسترش سلاحهای هستهای به دهه ۱۹۷۰ بازمیگردد.
رئیسجمهور آمریکا باید این مذاکرات پیچیده را همزمان با چانهزنی درباره سایر مسائل با رهبران چین و روسیه پیش ببرد. او همچنین فشار مضاعفی را بر خود تحمیل کرده است؛ زیرا میخواهد ماه آینده و همزمان با گردهمایی دوباره رهبران جهان در باشگاه گلف خود در حومه میامی، از توافقهایی مهم رونمایی کند. قرار است ترامپ در آنجا میزبان نشست گروه ۲۰ باشد. کرت تانگ، دیپلمات ارشد پیشین آمریکا که شریک مدیریتی شرکت مشاورهای گروه آسیا در واشنگتن است، دیدار مشترک ترامپ، شی و پوتین را بسیار مهم توصیف کرده است.
او میگوید: این رویدادی بسیار غیرمعمول است که آمریکا بدون حضور دیگران، با دو کشوری دیدار کند که عموما بزرگترین چالشها برای قدرت ایالات متحده محسوب میشوند. به گفته او، این دیدار رویدادی خواهد بود که سالها درباره آن صحبت خواهد شد.
منبع: اقتصاد نیوز



