بهگزارش اقتصادنیوز به نقل از تسنیم، انتقال بخشی از بنزین کارت جایگاه به کارت شخصی، صفها را در ۱۱ استان کاهش داده و الگوی مصرف را تغییر داده است. طرح جمعآوری کارتهای اضطراری جایگاههای سوخت با انتقال بخشی از مصرف بنزین به کارت شخصی خودروها، اکنون در ۱۱ استان اجرا میشود. هدف اصلی، کاهش صفهای طولانی، افزایش شفافیت مصرف و محدودکردن عرضه خارج از شبکه عنوان شده و سازوکار طرح برای رانندگان پرمصرف و فعالان حملونقل اینترنتی سهمیههای تکمیلی جداگانهای نیز در نظر گرفته است.
کرامت ویسکرمی مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران گفته پیش از اجرای طرح در بعضی استانها صفهایی به طول چند کیلومتر شکل میگرفت و مردم برای دریافت حدود ۱۵ تا ۳۰ لیتر بنزین با کارت اضطراری جایگاه، ساعتها منتظر میماندند. ریشه بخشی از ازدحام به محدودیت فنی و حجمی کارتهای جایگاه بازمیگشت. هر کارت اضطراری روزانه با ۶ هزار لیتر بنزین شارژ میشود و حداکثر ۲۵۵ تراکنش را میپذیرد. آغاز آزمایشی طرح و شکلگیری سهمیه سوم اجرای آزمایشی طرح از مرداد در استان کرمان آغاز شد.
بررسی الگوی مراجعه به جایگاهها نشان داد بخش قابلتوجهی از صفها با استفاده از کارتهای اضطراری ارتباط دارد. شرکت ملی پخش برای جایگزینی مصرف کارت جایگاه، ابتدا میزان بنزین عرضهشده از طریق چنین کارتهایی را طی ماههای گذشته در هر استان محاسبه کرد و سپس رقم بهدستآمده را بر تعداد خودروهای شخصی همان استان تقسیم کرد. معادل سرانه محاسبهشده، بهعنوان سهمیه سوم با نرخ هر لیتر ۱۰ هزار تومان روی کارت سوخت شخصی خودروها قرار گرفت. مقدار سهمیه میان استانها میتواند متفاوت باشد، زیرا مبنای محاسبه، سابقه مصرف کارت جایگاه و شمار خودروهای شخصی هر استان بوده است.
سهمیه سوم از سهمیههای قبلی مالک خودرو کسر نمیشود و بهصورت مستقل در کارت سوخت قرار میگیرد. به گفته ویسکرمی، بیش از ۸۵ درصد دریافتکنندگان اعلام کردهاند مقدار اختصاصیافته نیازشان را پوشش میدهد. کاهش مصرف بنزین و افزایش تقاضای CNG طی ۲۴ روز آبان، مجموع مصرف بنزین در استانهای مشمول طرح ۳ درصد کاهش پیدا کرده است. همزمان، افزایش مصرف گاز طبیعی فشرده یا CNG نیز مشاهده شد؛ تغییری که میتواند بخشی از جابهجایی تقاضا میان دو سوخت را بازتاب دهد.
مصرف CNG در سراسر کشور نسبت به دورهی پیش از نیمهی نخست شهریور ۱۸٫۵ درصد رشد کرده و به حدود ۱۸ میلیون مترمکعب در روز رسیده است. ظرفیت عرضهی روزانهی کشور بین ۳۵ تا ۴۰ میلیون مترمکعب اعلام شده؛ بنابراین مصرف کنونی همچنان فاصلهی محسوسی با سقف ظرفیت دارد. حدود ۴ میلیون خودروی دوگانهسوز در کشور تردد میکنند. فاصلهی میان مصرف روزانه و ظرفیت عرضه نشان میدهد زیرساخت موجود، از نظر حجم کل، امکان افزایش استفاده از CNG را دارد؛ هرچند دسترسی محلی به جایگاه، پراکندگی تجهیزات و وضعیت فنی خودروها نیز بر میزان استفاده اثر میگذارد.
سهمیه تکمیلی رانندگان اینترنتی حذف یا محدودشدن دسترسی به کارت اضطراری میتواند برای گروههایی با پیمایش بالا، بهویژه رانندگان تاکسیهای اینترنتی، هزینه بیشتری ایجاد کند. برای پاسخ به چنین نیازی، سهمیهای متناسب با پیمایش ماهانهی رانندگان فعال در سکوهایی مانند اسنپ و تپسی پیشبینی شده که افزونبر سهمیه معمول خودرو روی کارت سوخت قرار میگیرد. رانندگان با پیمایش ماهانه تا یک هزار کیلومتر از سهمیه بنزین معمول خودرو استفاده میکنند. برای پیمایش ماهانه بین یک تا ۲ هزار کیلومتر، ۱۰۰ لیتر بنزین اضافی اختصاص مییابد.
سهمیه پیمایشهای بالاتر بر پایه عملکرد ثبت شده و اطلاعات اعلامی سکوهای اینترنتی محاسبه میشود. رانندگانی که بیش از ۳ هزار کیلومتر در ماه پیمایش داشته باشند، ۳۰۰ لیتر بنزین اضافی دریافت میکنند. مبنای پیمایش، دادهای خواهد بود که سکوهای حملونقل اینترنتی ارائه میکنند. در نتیجه، تخصیص سهمیه تکمیلی به ثبت فعالیت راننده و گزارش عملکرد ماهانه وابسته میماند و صرف مالکیت خودرو یا عضویت غیرفعال در یک سکو برای دریافت حداکثر سهمیه کافی نخواهد بود.
منبع: اقتصاد نیوز



