رویداد۲۴| شانزدهم و هفدهم آبانماه باران بارید و چشمانتظاری مردم «تهران» برای یک روز بارانی واقعی به پایان رسید. اما نتیجه این بارش ممتد و طولانی، داشتن تنها چند روز بارانی نبود؛ بستهشدن راهها، جاریشدن وسیع آب در خیابانها، آسیب به برخی زیرساختهای شهری و حتی آسیبدیدگی برخی شهروندان، نتیجه مدیریتنکردن این روزهای بارانی در کلانشهری مثل «تهران» بود.
خانهای در خیابان «خاوران» به علت بارشهای اخیر ریزش کرده و مرد ۸۳سالهای از دنیا رفته است، اتوبوس حامل اعضای یک تیم بسکتبال دختران در مسیر تهران چپ کرده و برخی بازیکنان و سرمربی تیم آسیب دیدهاند و به گفته روابطعمومی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، ریزش سنگ در این دانشگاه باعث آسیب به یک خودرو شده است. همینطور گزارشهای شهروندان در فضای مجازی نشان میدهد خیابانهای زیادی در شهر با مشکل آبگرفتگی مواجه شدهاند و تردد تبدیل به معضلی بزرگ شده است.
«پدرام قودجانی»، رئیس مرکز هماهنگی عملیات اضطراری سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، شنبهشب، ۱۶ آبان، درباره آخرین خسارات برآمده از بارندگی گفته بود: «در مجموع، در سطح شهر تهران ۲۲ نقطه آبگرفتگی شناسایی شد. همچنین ۴۳ مورد آبگرفتگی در معابر و واحدهای مسکونی و تجاری، ۱۳ مورد سقوط درخت و چهار مورد پارگی کابل برق گزارش شده است». آماری که با توجه به آنچه شهروندان تهران روایت کردهاند، حداقلی است که معضلهای کوچک و بزرگ موجود در خیابانها و کوچههای محل تردد مردم را نادیده میگیرد. این وضعیت تنها در تهران حاکم نیست؛
بارش باران در حداقل ۱۵ استان باعث بروز حوادث مختلفی از سیل تا قطعی برق شده است. «علی اعطا» معتقد است وضعیت بحرانی حاضر را باید در پرتوی این مسئله خواند که در فاصله بحران پیشین و بحران فعلی چه اقداماتی صورت گرفته است؛ اقداماتی که آن را باید در دل نظام تصمیمگیری، طرحهای شهرسازی و مصوبات بالادستی دید. یک طرح ۲۰ ساله «طرح جامع تهران» در سال ۱۳۸۶ به عنوان سند اصلی مدیریت و توسعه شهر تهران تصویب شد.
در این سند، چارچوبی برای ایمنسازی شهر پیشنهاد شده است که حالا پس از گذشت نزدیک به ۲۰ سال، همچنان به شکل کامل به اجرا نرسیده و از سال ۱۴۰۳ نیز با تشکیل شورایی مشترک با حضور نمایندگان وزارت راه، شهرداری و شورای شهر، فرایند بازبینی در آن شروع و قرار شده است تا سال ۱۴۰۶ خروجی این بازنگری اعلام شود. در طرح سال ۱۳۸۶ با تأکید بر «سیلخیز»بودن تهران و اشاره به نمونههایی تاریخی مانند سیل دربند و امامزاده داوود، راهبردهایی ارائه شده است. در بخش اول این راهبردها، ساماندهی روددرههای تهران و آزادسازی حریم رودخانهها مورد تأکید قرار گرفته است؛
همینطور توسعه کانالهای زیرزمینی و حوضچههای کنترل جریان سیلاب از اقدامات لازم شمرده شده و در نهایت نیز نصب پایشگرهای بارندگی و ایجاد سیستم هشدارسریع به شهروندان و مدیران شهری در این سند بهعنوان راهبرد ارائه شده است. اما حالا در سال ۱۴۰۵ هیچکدام از این اقدامات به شکل کامل انجام نشدهاند. تلاشهای شرکت آب منطقهای تهران و نهادهای دیگر برای تملک حریم رودخانهها و تخریب ساختوسازهای غیرمجاز به علت تخلفات انباشتهشده و ارزش بالای زمینها در این مناطق، کُند و سخت شده است.
برخلاف تأکید «طرح جامع تهران» به توسعه شبکه جمعآوری آبهای سطحی تهران تا ۷۰۰ کیلومتر، در حال حاضر تنها حدود ۴۵۰ کیلومتر شبکه جمعآوری آبهای سطحی در شهر تهران توسعه یافته و در نهایت نیز «سامانه هشدارسریع سیل» هنوز به مرحله یکپارچگی و پوشش تمام مناطق و اعلام لحظهای خطر به شهروندان نرسیده است. به عبارتی، طرحی که ۲۰ سال طبق قانون در دست اجرا بود، هنوز نمود عینی نیافته که بازنگری در آن شروع شده است. یک ایران در باران و بحرانهایش وضعیت بحرانی بارش باران تنها در تهران حاکم نیست؛
طبق گفتههای «محمدحسین کبادی»، معاون عملیات سازمان امداد و نجات جمعیت هلالاحمر، بارشها در برخی استانها مانند کرمانشاه، ایلام، زنجان، بوشهر، مرکزی، اصفهان، مازندران، اردبیل، گیلان و تمام مناطق قرارگرفته در دامنههای جنوبی البرز، بهشدت ادامه دارد و خطر سیل، آبگرفتگی، طغیان رودخانهها و آسیب به شبکههای گاز، برق و مخابرات وجود دارد. جز این استانها، لرستان، کردستان، خوزستان، چهارمحالوبختیاری و کهگیلویهوبویراحمد نیز طبق پیشبینی سازمان هواشناسی در اواسط هفته گذشته شاهد بارش سنگین و آبگرفتگی معابر هستند.
نتیجه این بارش سنگین هنوز بهطور کامل مشخص نیست، اما طبق اندک اخبار موجود، در استان لرستان بارش باران منجر به قطع برق صد روستا شده و راه دسترسی به ۱۵۸ روستا نیز بسته شده است. همینطور مناطقی در ایلام، البرز، محلات استان مرکزی و کوهرنگ چهارمحالوبختیاری دچار سیلزدگی شدهاند.
منبع: رویداد 24


