شرایط پس از جنگ ۴۰روزه و تحولات سیاسی و امنیتی کشور، بار دیگر موضوع وحدت و انسجام داخلی را به یکی از اصلیترین محورهای بحث در فضای سیاسی ایران تبدیل کرده است. در شرایطی که کشور همچنان با پیامدهای جنگ، فشارهای اقتصادی، محدودیتهای ناشی از محاصره و چالشهای دیپلماتیک مواجه است، اختلافنظرها درباره نحوه مدیریت شرایط و تصمیمات کلان کشور نیز بیش از گذشته در فضای سیاسی و رسانهای بازتاب پیدا کرده است. در این میان، مواضع جریانهایی که با شعارهای تند علیه برخی مسئولان و تصمیمات سیاسی و دیپلماتیک کشور موضعگیری میکنند به یکی از موضوعات بحثبرانگیز تبدیل شده است.
امیرابراهیم رسولی، مشاور سیاسی رئیس مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو با آوش معتقد است که مسئله اصلی امروز کشور نه رقابت میان جریانهای سیاسی بلکه تقابل عقلانیت و غیرعقلانیت است. او با تأکید بر ضرورت حفظ وحدت میان مسئولان و حمایت از دولت در شرایط جنگی، انتقادهای تند علیه سران قوا و تخریب تصمیمات کلان کشور را اقدامی در جهت تضعیف انسجام داخلی میداند.
او در بخش دیگری از این گفتوگو، ضمن دفاع از تفاهمنامه اسلامآباد و تأکید بر اینکه تصمیمات مربوط به جنگ، آتشبس و مذاکره حاصل تصمیمگیری جمعی در ساختار نظام بوده است، از منتقدان این توافق میخواهد بهجای طرح شعار و اتهام، کارنامه و راهکارهای خود را ارائه کنند. رسولی همچنین با تفکیک میان تغییر سیاستهای هستهای و ساخت سلاح هستهای، بر ضرورت تبعیت از مواضع رهبری تأکید میکند. ارزیابی عملکرد قالیباف و مجلس، وضعیت بحرانی اقتصاد و معیشت، قانون نفوذ و نحوه مواجهه با رفتارهای تندروانه نیز از دیگر محورهایی است که در این گفتوگو مورد بررسی قرار گرفته است.
او در نهایت معتقد است عبور از شرایط کنونی، پیش از هر چیز مستلزم کنار گذاشتن منافع سیاسی و قرار دادن عقلانیت و منافع ملی در اولویت است. متن کامل گفتوگوی آوش با امیرابراهیم رسولی به شرح زیر است: امروز بیش از هر زمان دیگری به عقلانیت و وحدت نیاز داریم در مدتی که از جنگ ۴۰ روزه گذشته، شاهد فعالتر شدن چهرههای تندرو هستیم. این روزها شعارهای تندتری علیه چهرههایی که در حال حاضر در مسند قدرت هستند، سر داده میشود؛ از جمله آقایان قالیباف، پزشکیان، عراقچی و حتی چهرههای دیگری که پیشتر در رأس مسئولیتها قرار داشتند و همچنان علیه آنها شعار داده میشود؛
مانند آقای ظریف و آقای روحانی. ارزیابی شما درباره این شعارها و خواسته این جریانها چیست و اساساً چرا چنین شعارهای تندی سر داده میشود؟ من در ابتدا عرض کنم خیلی با این واژهای که شما به کار بردید، موافق نیستم. فکر میکنم ما، فارغ از همه علایق سیاسی و جریانها، امروز با دو جریان بیشتر مواجه نیستیم؛ عقلانیت یا غیرعقلانیت. مسئله خیلی ساده است؛ یعنی شما شرایط کشور را درک میکنید یا نمیکنید؟ میدانید در چه وضعیتی هستیم یا نمیدانید؟
فارغ از اینکه چه علاقهای دارید، در انتخابات شکست خوردهاید یا برنده شدهاید و هر اتفاق دیگری که افتاده است، به نظر من دو جریان بیشتر وجود ندارد؛ عقلانیت و غیرعقلانیت. همهچیز در همین چارچوب تعریف میشود. بالاخره شما یک عقل دارید و شرایط را متوجه میشوید یا متوجه نمیشوید. فکر میکنم مفهوم اصلی همین است. بعد یک سؤال مطرح میشود و آن اینکه آیا از خوشحال شدن آمریکاییها خوشحال میشوید یا ناراحت؟ وقتی اسرائیلیها فضای داخلی کشور را میبینند، شما ناراحت میشوید یا خوشحال؟ ناراحتی و خوشحالی آنها باعث ناراحتی و خوشحالی شما میشود یا نمیشود؟
فکر میکنم برخی باید ببینند آمریکاییها از وضعیت داخلی ما خوشحال میشوند یا ناراحت. نکته اصلی من این است. نگاهی به بیرون بیندازید و ببینید براساس خوشحالی و ناراحتی آمریکاییها و اسرائیلیها باید چگونه برخورد کنیم. وقتی شما در داخل کشور موجبات تفرقه و نزاع را ایجاد میکنید، آمریکاییها خوشحال میشوند. چرا از خوشحالی آمریکاییها خرسندید؟ چرا کاری میکنید که آمریکاییها خوشحال شوند؟ چرا کاری میکنید که اسرائیلیها خوشحال شوند؟ آنها وقتی میبینند شما وحدت را در جامعه ایران امروز به هم میزنید، خوشحال میشوند.
پلاکارد دست میگیرید و به رئیسجمهور فحش میدهید؛ به رئیس مجلس فحش میدهید و فحاشی سیاسی میکنید. یعنی اگر دولت و مجلس با هم کار میکنند و سران قوا با هم همکاری دارند، شما چرا از این وحدت ناراحتید؟ چه منافعی از وحدت میان مسئولان جمهوری اسلامی به هم خورده است؟ آیا همین منافع به خطر افتاده که موضع میگیرید؟ از اینکه سران قوا کنار هم مینشینند، با هم تصمیم میگیرند و کار کشور را بدون دعوا و جدل پیش میبرند، ناراحت هستید؟ چرا یک عده ناراحتاند؟ البته تعدادشان کم است. من به اینها میگویم «اقلیت پرسروصدا». البته این اصطلاح را من ابداع نکردهام؛
من این کلمه را از آخرین دیدار نمایندگان مجلس با رهبر شهید وام گرفتهام. ایشان در آن دیدار با نمایندگان مجلس، صراحتاً جملهای دارند و میگویند: «انقلابیگری فقط به سروصدا کردن نیست.» مخاطب ایشان چه کسانی هستند؟ مخاطب ایشان کدام گروهها و جریانها هستند که ایشان مجبور میشوند از پشت بلندگو به آنها تذکر بدهند که انقلابیگری فقط این نیست که شما سروصدا کنید؟ حالا این اقلیت پرسروصدا از وحدت مسئولان جمهوری اسلامی ناراحت است. چرا ناراحتید؟ آمریکاییها و اسرائیلیها وقتی میبینند وحدت در اینجا به هم میخورد، خوشحال میشوند.
چرا شما باعث و بانی خوشحالی آمریکاییها و اسرائیلیها میشوید؟ این مسئلهای است که باید روشن شود. برای همین میگویم به نظر من دو جریان بیشتر وجود ندارد: عقلانیت و غیرعقلانیت. قوه قضائیه در حال کنترل رفتارهای غیرعقلانی است رهبر انقلاب اعلام کردند وحدت و انسجام باید حفظ شود. اما چرا همچنان این وحدت و انسجام ضربه میخورد؟ ما اخیراً شاهد بودیم یک گروهک تندرو به نام «طوعه» که در پیامرسان ایتا فعالیت دارد، مقابل ستاد کل نیروهای مسلح و مرکز فرماندهی سپاه تجمع میکند و علیه فرماندهان نظامی کشور شعار و رفتارهای تندروانهای از خود نشان میدهد.
شما این اتفاقات را چطور ارزیابی میکنید؟ به نظر میرسد حاکمیت امروز از زاویه دیگری با این مسئله مواجه شده است. امروز در جمهوری اسلامی آزادی بیان وجود دارد و افراد میتوانند بهراحتی صحبت کنند و حتی به مسئولان درجهیک کشور هتاکی کنند. البته من فکر میکنم این افراد تصور کردهاند آب گلآلود است و فعلاً در چنین فضایی جولان میدهند. بالاخره در جایی باید با این رفتارها برخورد شود. البته به نظرم باید از قوه قضائیه تشکر کرد. قوه قضائیه با روشی در حال کنترل بیعقلی است.
ما باید قدردان قوه قضائیه باشیم و از آقای اژهای تشکر کنیم که با کسانی که با گردنکلفتی و صدای بلند، خودشان را طلبکار میدانند، برخورد میکند؛ کسانی که اصلاً کشور و شرایط آن را نمیبینند. چندین بار رهبر انقلاب در پیامهای خود بر وحدت تأکید کردهاند. اگر یکبار به این تأکیدها گوش بدهید، دیگر لازم نیست ایشان چندین بار تذکر بدهند و یک موضوع را تکرار کنند. وقتی گوش نمیکنید، ایشان مجبور میشوند مرتب بر این مسئله تأکید کنند. بانیان این وضعیت چه کسانی هستند؟ حالا که شما اسم یک گروه را مطرح کردید، من هم میگویم یک گروهک وجود دارد؛
همان کسانی که در میدان، مردم مبعوث را تحریک میکنند. با انتشار اخبار غلط و تحلیلهای نادرست، مردم مبعوث را تحریک میکنند. قوه قضائیه در این میان ایستاده و برای جمهوری اسلامی ایستاده است. بعد میبینید که همین اقلیت پرسروصدا به میان مردم مبعوثی میرود که با دل و جان پای کار جمهوری اسلامی آمدهاند و آنها را تحریک میکند و تشویش اذهان عمومی به وجود میآورد. فردی میآید و به هر شکلی که میخواهد مینشیند؛ حالا اینکه ادب نشستن دارد یا ندارد، بحث دیگری است. اما میرود و تشویش اذهان میکند.
با او برخورد میشود، احضار میشود، سند و مدرکی ندارد و بعد مجبور میشود یک توییت بزند و بگوید: «غلط کردم». این کارها را نکنید. چرا با وحدت مردم و کشور چنین میکنید؟ چه منافعی برای شما به خطر افتاده است که حالا سراغ وحدت میان مردم و وحدت میان مسئولان رفتهاید و به مسئولان جمهوری اسلامی هتاکی میکنید؟ من بهعنوان کسی که دستکم از مجلس هشتم، نهم، دهم، یازدهم و دوازدهم را دیدهام، عرض میکنم که شاید هیچوقت چنین سطحی از همراهی و همکاری میان سران قوا وجود نداشته است. نمیگویم در گذشته اصلاً چنین همراهی نبوده اما این سطح از همکاری را شاهد نبودهایم.
زمانی سران قوا در رسانهها به یکدیگر پاسخ میدادند اما امروز دور یک میز مینشینند. ممکن است اختلافنظرهایی هم داشته باشند اما آن هم در چنین شرایط جنگی مسائل کشور را پیش میبرند. حالا شما از چه چیزی ناراحتید که پلاکارد به دست عدهای میدهید؟ در مراسم تشییع شاهد بودیم که پرچم کشور را مقابل آقای پزشکیان انداختند و آقای پزشکیان پرچم را برداشتند تا لگدمال نشود به نظرم ایشان با سعهصدر برخورد کردند. من هم آن صحنه را دیدم. البته از آن طرف نمیگویم که حتماً این کار را عمداً انجام دادهاند اما میخواهم بگویم شعارهایی که میدهید بر چه مبنایی است؟
آیا بر مبنای اسرائیلدوستی و آمریکادوستی است؟ شما هر کاری میکنید که آمریکاییها و اسرائیلیها خوشحال شوند. بنابراین اگر شعاری میدهید که آمریکاییها و اسرائیلیها از آن احساس کنند در اینجا اختلاف وجود دارد و در خیابانهای ما و میان مسئولان کشور اختلافنظر و درگیری وجود دارد، پس شما باعث خوشحالی آنها شدهاید. اگر شما موجب خوشحالی آمریکاییها میشوید، پس این شما هستید که آمریکادوستید. چه اتفاقی افتاده است؟ دنبال چه منافعی هستید؟ حالا اگر کسی در انتخابات یکبار برنده میشود و یکبار شکست میخورد، آیا اکنون زمان چنین رفتارهایی است؟
تکلیف ما در حوزه سیاسی مشخص است. تشکیلات ما مشخص است؛ من سخنگوی شورای ائتلاف بودهام، حزب و جریان سیاسی ما هم مشخص است. ما به آقای پزشکیان رأی نداده بودیم اما حتماً پای آقای پزشکیان ایستادهایم؛ به خاطر اینکه او رئیسجمهور زمان جنگ ماست. خیلی بیمعرفتی است که چنین شرایطی را نادیده بگیریم. آقای دکتر حدادعادل هم در جلسهای که حتماً رسانهها آن را پخش کردهاند و در فضای مجازی هم موجود است، صراحتاً میگویند: «بابا، دیگر اینکه شما اصلاحطلب هستید یا اصولگرا، هرچه که هستید، الان همه وظیفه دارند پای کار دولت بایستند.» خب، شما در مجلس چه کار میکنید؟
به رئیسجمهور فحش سیاسی میدهید؟ چرا؟ چون او در زمان جنگ ایستاده و دارد کمک میکند؟ البته نظارت سر جای خودش است. کار نظارتی انجام میشود. ما در مجلس سهشنبههای نظارتی داریم. وزیر میآید و کارت زرد میگیرد و مسیر نظارتی خودش را طی میکند. این مسائل سر جای خودش است. اما چه اتفاقی میافتد که شما چنین رویکردی را نسبت به مسئولان جمهوری اسلامی در پیش میگیرید؟
قانون باید درباره همه، بدون استثنا، اجرا شود الان موضوعی که وجود دارد این است که چرا قوه قضائیه یا حتی سران قوا با چهرههایی که تندروی میکنند، برخورد قضایی محکمی انجام نمیدهند تا چنین رفتارهایی تکرار نشود؟ ما میبینیم که اگر عامه مردم اعتراضی داشته باشند، با آنها برخورد میشود؛ از محدودیت گرفته تا محدودیتهای قضایی از جمله زندان و حبس. چرا در مواجهه با این چهرهها چنین برخوردهایی صورت نمیگیرد؟ امروز یک نماینده مجلس در زندان است. کسی هم به عنوان مدیر معزول صداوسیما که به میدان رفته و صحبت کرده، احضار شده و مجبور شده است توضیح بدهد.
بنابراین قوه قضائیه با همه این کارها را انجام میدهد. به نظر من، رویکرد قوه قضائیه درست است. هرکس تخلف میکند و هرکس از مسیر قانون خارج میشود، باید بپذیرد که ممکن است یک روز این اتفاق برای خودش بیفتد. بنابراین، همه ما باید پای کار قانون و قوه قضائیه بایستیم. اگر جایی مماشاتی صورت گرفته، بگوییم در فلان مورد مماشات شده است؛ اما میخواهم بگویم کدام مسئله اهمیت دارد؟ مهم این است که همین اقلیت پرسروصدا نمیتواند مانع اجرای قانون شود. هرچقدر تلاش و فضاسازی میکند، قانون کار خودش را انجام میدهد و اجرا میشود.
فکر میکنم قوه قضائیه مسیر خودش را طی میکند اما مسئله مهم از نظر من این است که در مقطعی، به دلیل شرایطی که کشور داشت، با یک جریان و تعدادی از افراد مماشات شد. آنها تصور کردند تریبون باز است و میتوانند هرچه دلشان میخواهد بگویند و به هرکسی اتهام بزنند. به نظرم قوه قضائیه در وضعیت باثباتی قرار گرفته است؛ بهویژه بعد از اینکه حکم آقای اژهای تمدید شد. بعضیها حکمشان تمدید نمیشود و بلاتکلیف میمانند اما کسی که حکمش تمدید شده، یعنی کارنامه و وضعیتی داشته که رهبر انقلاب به او اعتماد کردهاند و در نهایت حکمش تمدید شده تا کارش را ادامه بدهد.
ایشان هم محکم ایستادهاند و البته به او هم حمله میشود. من معتقدم دلیل حمله به رؤسای قوا از جمله رئیس قوه قضائیه، رئیس قوه مقننه و رئیس قوه مجریه را باید در همین رویکرد جستوجو کرد؛ رویکردی که میایستد و میگوید شما اگر در خیابان رفتید و برای مردم مبعوث حرفهای بیاساس زدید، احضار میشوید و باید پاسخگو باشید. دفعه بعد، فرد حواسش هست که در بیان مطالبش دقت کند و بداند چه میگوید؛ چون بعداً باید درباره آن پاسخ بدهد. این رویکرد باید درباره همه اجرا شود.
چون یک بزرگواری برای دیگران نسخه میپیچید و میگفت بروید شکایت کنید و فلان کار را انجام بدهید اما وقتی نوبت به خودش رسید، عقبنشینی کرد. اینطور که نمیشود. شما یا قوه قضائیه را قبول دارید یا ندارید. نمیشود بگویید هر حکمی که به نفع شماست قبول دارید و هرجا به نفعتان نیست، قبول ندارید. ادعاهای مطرحشده درباره نمایندگان مجلس باید در مسیر قانونی پیگیری شود در همین تجمعات شبانه، آقای ثابتی ادعایی را درباره نمایندگان مجلس مطرح کردند و گفتند نمایندگان مجلس قیمت دارند. نظر شما چیست؟ موضوع به هیات نظارت بر رفتار نمایندگان ارجاع شده است.
متوجه شدید نمایندگان مجلس چگونه به این موضوع پاسخ دادند. بعد هم به هیات نظارت شکایت کردند. من اطلاع دارم در نهایت، مسیرهای دیگر پیگیری هم از سوی قوه قضائیه در جریان است. در این میان، هیچ پاسخ و حمایتی صورت نگرفت حتی به شکلی عمل شد که همان اقلیت پرسروصدا هم نتواند از این موضوع حمایت کند. میخواهم بگویم کار به کجا میرسد؟ مسئله این است که هرکسی حرفی میزند، باید هزینه آن را هم بپردازد. مهم این است که حرف زدن و ادعا کردن هزینه داشته باشد؛ یعنی وقتی شما ادعایی مطرح میکنید یا به کسی اتهام میزنید، باید پای آن بایستید.
به نظر من، باید مقابل کسی که دروغ میگوید، تهمت میزند و توهین میکند، ایستاد. فرقی هم نمیکند چه کسی باشد. باید بایستیم و بگوییم اگر شما از هر جریان سیاسی و هر جایگاهی هستید، در صورت دروغ گفتن، توهین کردن و تهمت زدن، قوه قضائیه فارغ از علایق سیاسی شما این موضوع را پیگیری میکند. فکر میکنم این موضوع دوباره به همان حرف اول برمیگردد؛ اینکه جریان امروز کشور به دو دسته تقسیم میشود: عقلانیت و غیرعقلانیت. هرکس میخواهد، فارغ از علایق شخصی خودش، در هرکدام از این دو دسته قرار بگیرد.
در شرایط فعلی، شاخص و معیار اصلی، عقلانیت است نه اینکه من و شما چه علایق شخصی داریم؛ شما چه گرایش و تیپی دارید و من چه گرایش و تیپی دارم. هرچه که هست، یا عقل داریم و پای کار کشور هستیم، یا عقل نداریم و علیه وحدت کشور و مسئولان کشور عملیات میکنیم. این عملیات میتواند رسانهای، مجازی، در قالب توییت یا به هر شکل دیگری باشد. شکایت من از رسایی در هیات نظارت بر رفتار نمایندگان تأیید شد یکی از موضوعاتی که وجود دارد، درگیری شما با آقای رسایی است که ظاهراً تاکنون هم ادامه داشته است.
درباره سابقه و پروندهای که علیه او دارید، اگر امکان دارد جزئیاتی در اختیار ما قرار دهید. ایشان امروز در زندان است و به گفته قوه قضاییه پروندههای متعددی دارد و یکی از پروندهها هم در حال طی کردن مسیر خودش است. ایشان به دلیل اینکه حرف خلاف و دروغی را مطرح کرد، من یک روز در رسانه هم اعلام کردم که شکایت میکنم و شکایت کردم. جالب است بدانید که پرونده با شکایت من به هیات نظارت بر رفتار نمایندگان رفت. هیات نظارت بر رفتار نمایندگان هم به نفع من رأی صادر کرد و اعلام کرد که مطالب مطرحشده از سوی ایشان خلاف وظایف نمایندگی بوده است.
در نهایت، پرونده به قوه قضائیه و دادگاه ویژه روحانیت ارجاع شد و اکنون در حال طی کردن مسیر قضایی خودش است. بنابراین، در مرحلهای که موضوع در مجلس و هیات نظارت بر رفتار نمایندگان بررسی شد، این هیات در هر صورت مطالب ایشان را خلاف وظایف نمایندگی تشخیص داد و حق را به من داد. تفاهمنامه اسلامآباد تصمیم شخصی نبود، تصمیم نظام بود بعد از امضای تفاهمنامه اسلامآباد، یکسری اظهارنظرها درباره آن مطرح شد. همین اقلیت پرسروصدا مخالف تفاهمنامه اسلامآباد بودند و آقای جلیلی هم اخیراً در صداوسیما گفتند که تفاهمنامه اسلامآباد یک «سوءتفاهم» بوده است.
ارزیابی شما از این مسئله چیست؟ من فکر میکنم در هر برهه تاریخی، اگر تصمیمی در کشور گرفته میشود، آن تصمیم شخصی نیست. امروز رئیس تیم مذاکرهکننده آقای دکتر قالیباف است. ممکن است در گذشته فرد دیگری مسئول این کار بوده باشد اما در نهایت تصمیم نظام پیش رفته است. در تفاهمنامه اسلامآباد هم تصمیم نظام پیش رفته است. شما به ترکیب هیات مذاکرهکننده دقت کنید؛ از همه طیفها در این هیات حضور دارند. در موضوع آتشبسی هم که اتفاق افتاد، شورای عالی امنیت ملی تصمیم گرفته است. ممکن است یک نفر با این تصمیم موافق نباشد اما نظر کشور این بوده است. بنابراین، تصمیم شخصی نیست.
کسانی که حمله میکنند، باید بدانند این تصمیم شخصی نبوده است. حتی بعضیها از یک کلمه در صحبتهای رهبر انقلاب سوءاستفاده میکنند تا منویات سیاسی خودشان را پیش ببرند. اخیراً هم دیدید که دکتر حدادعادل، که مشاور عالی رهبر شهید، بودهاند و نسبت ایشان با رهبر کنونی انقلاب و مشاور بودنشان هم مشخص و محرز است، درباره این موضوع صحبت کردند. ایشان در مراسم عصر عاشورا موضوع «علیالاصول» را تبیین، تشریح و تعریف کردند. در آنجا مشخص شد تعریف دکتر حدادعادل از «علیالاصول» جامعترین و کاملترین تعریف بوده است. با این حال، باز هم عدهای مسیر خودشان را میروند.
میخواهم بگویم این مسیر، مسیر بیهوده و باطلی است و وقت و انرژی مردم کشور را تلف میکند. اما نکته مهم چیست؟ ما میگوییم جمهوری اسلامی آزاد است و شما میتوانید تفاهمنامه را نقد کنید؛ همانطور که پیشتر هم موضوعات دیگری نقد شدهاند و افراد نظراتشان را مطرح کردهاند و کسی مانع آنها نشده است. اما در کنار اینکه حرف میزنید، باید به مسئله دیگری هم توجه کنید. بعضیها مثل منتقدان سینما شدهاند؛ دیدهاید که برخی افراد فقط فیلم را تماشا میکنند و بعد میآیند و آن را نقد میکنند. بعضیها هم صرفاً منتقد هستند. سؤال من این است؛
آقایی که برای خودتان حکم صادر میکنید و میخواهید با یک کلمه، یک تفاهمنامه، تصمیم کشور و همهچیز را زیر سؤال ببرید، دو سؤال را باید پاسخ بدهید. اول، کارنامه خودتان چیست؟ شما کارنامه دارید. در گذشته، وقتی مسئولیت داشتید، چه خروجی ارائه کردید؟ چه قطعنامهای علیه عملکرد شما صادر شد که حتی همپیمانان ما، مانند چین و روسیه، هم به آن رأی دادند؟ اینها بخشی از کارنامه شماست. شما بیایید درباره کارنامهتان برای مردم توضیح بدهید. من اصلاً اتهامی نمیزنم و قضاوتی هم نمیکنم. فقط میگویم کارنامهتان را توضیح بدهید.
بگویید شما که با یک کلمه، کار کشور را زیر سؤال میبرید، خودتان چه کردهاید؟ نیم ساعت درباره کارنامهتان صحبت کنید و بگویید چه کارهایی انجام دادهاید و خروجی آن اقدامات برای مردم و کشور چه بوده است. دوم، راهکار شما چیست؟ راهکارتان را ارائه بدهید. مشکل اینجاست که شما نمیتوانید فقط نقد کنید. اگر نقدی دارید، آن را مطرح کنید اما باید بگویید راهکارتان چیست. بگویید چگونه نفت را بفروشیم. بیایید توضیح بدهید محاصره را چگونه بشکنیم. بنویسید؛ محرمانه یا غیرمحرمانه، علنی یا غیرعلنی، فرقی نمیکند. راهکار خودتان را ارائه بدهید.
مشکل اصلی شما این است که سروصدا میکنید و مردم مبعوث را تحریک میکنید اما نه درباره کارنامهتان صحبت میکنید و نه راهکاری ارائه میدهید. نمیشود که اینطور باشد. کجا آمدهاید و کار مشخصی ارائه دادهاید؟ کجا گفتهاید که به نظر من باید با این روش عمل کنیم؟ دیگر کلیگویی نکنید. همه کشور در حال مقاومت است. همه در مسیر مقاومت هستند؛ من، شما و حتی ایشانی که پشت دوربین نشستهاند. همه در حال مقاومت هستیم اما راهکار شما برای فروش نفت و شکستن محاصره چیست؟
تفسیر حدادعادل از واژه «علیالاصول» دقیقترین تبیین بود بعد از امضای تفاهمنامه، رهبر انقلاب از واژه «علیالاصول» استفاده کردند و تفسیرهای متفاوتی درباره این واژه مطرح شد. با این حال، خبری داریم مبنی بر اینکه آقای حدادعادل دقیقترین تفسیر را از این واژه ارائه کردهاند. آیا شما این موضوع را تأیید میکنید؟ نمیدانم خبر را از کجا دارید اما بله خبرتان درست است. حرفی که زده شد و صحبتی که مطرح شد، این بود که در کنار احترام به همه دوستان، تفسیر و تبیین آقای دکتر حدادعادل از واژه «علیالاصول» در مراسم عصر عاشورا، دقیقترین و درستترین تفسیر از این واژه بوده است.
ایشان آن فیلم را در عصر عاشورا پخش کرده بودند و تأیید شد که به هر صورت، تفسیر ایشان میتواند برای کسانی که تفسیرهای سیاسی میکردند و اغراض سیاسی داشتند، الگو قرار بگیرد. منتقدان تفاهمنامه اسلامآباد بگویند چه چیزی به آمریکاییها دادهایم چرا آقای جلیلی در مقابل هر تفاهم دیپلماتیکی که صورت میگیرد، چنین رفتاری دارند؟ نمونه مشابه آن را میتوان برجام، تفاهمنامه سعدآباد و حالا تفاهمنامه اسلامآباد دانست. ارزیابی شما از این نوع رفتار آقای جلیلی چیست؟ ایشان یا هرکس دیگری، همانطور که در قسمت اول صحبتهایم گفتم، درباره کارنامه و راهکارهایشان صحبت کنند.
مشخص و روشن حرف بزنند؛ نه شعار بدهند و نه کلیگویی کنند. درباره همین دو موضوع صحبت کنند و بگویند ما در تفاهمنامه اسلامآباد چه چیزی دادهایم و چه چیزی گرفتهایم؟ شما میگویید که ما رفتیم و تفاهمنامهای امضا کردیم که بندهایی دارد. چه چیزی به آمریکاییها دادهایم؟ آمریکاییها چیزی از ما نگرفتند. ما در تفاهمنامه اسلامآباد، در همان دورهای که امضا شد، نفت خودمان را فروختیم، صادرات و واردات راه افتاد و پول وارد کشور شد. مسیر جلو میرفت و گشایشی در حال ایجاد شدن بود. بله، آمریکاییها زیر آن زدند.
من میخواهم بگویم کسانی که اینگونه برخورد میکنند، چرا با آمریکاییها همنوا شدهاند؟ آمریکاییها تفاهمنامه را زیر پا گذاشتند و شما هم علیه آن موضع میگیرید. پس اینجا به نقطه مشترکی رسیدهاید. اینجا ترمز دستی را بکشید و کمی فکر کنید. ببینید چه نقطه مشترکی با آمریکاییها دارید که آنها علیه تفاهمنامه عمل میکنند و زیر میز میزنند و شما هم همین کار را میکنید و به آن برچسب میزنید. در حالی که ما چیزی ندادیم. یک زمانی نقدهایی به برخی جریانها مطرح میشد و میگفتند شما در فلان معاهده چه چیزی دادید و چه چیزی گرفتید؛ اینجا خطا کردید و آنجا درست عمل کردید.
اولاً من میگویم همه میتوانند حرف بزنند. هر اسمی که شما الان در این مصاحبه مطرح کنید، در جمهوری اسلامی میتواند نظرش را بیان کند و هیچ ایرادی هم ندارد. من میگویم همه حرف بزنیم و همه نقد کنیم اما باید کارنامه و راهکار هم ارائه بدهیم. ما که تنگه را حفظ کردهایم. چرا به مردم مبعوث دروغ میگویید؟ نیروی نظامی، نیروی سیاسی و نیروی دیپلماسی ما پای تنگه ایستاده بودند، ایستادهاند و ایستادگی خواهند کرد. شما بچه گیر آوردهاید که از لولو بترسانید؟ نکته مهم این است که هرچقدر سروصدا کردید، کشور مسیر خودش را رفت. هیچکدام از سروصداهای شما در تصمیم کشور اثری نداشت.
چرا؟ چون اگر شورای عالی امنیت ملی تصمیمی گرفته، در آن جلسه و دور میز، نیروی نظامی ما، نیروی سیاسی ما و نیروی دیپلماسی ما حضور داشتهاند. بله، ممکن است یک نفر با تصمیم موافق نباشد، اما بپذیرید و به نظر اکثریتی که برای کشور تصمیم گرفته است، تمکین کنید. من فکر میکنم در آن جمعی که تصمیم گرفته، نیروی نظامی ما هم حضور داشته است. شما چه زمانی رفتید آنجا ایستادید و ۶۰ روز خانوادهتان را ندیدید؟ نیروی نظامی ما تصمیم گرفته است. سؤال من این است که آیا شما درک درستی از مفهوم آتشبس دارید؟ میدانید در آن مقطع، چه اتفاقی برای ما افتاده است؟
این کشور نیروی نظامی دارد که به تجهیزات نیاز دارد و باید آنها را بازیابی و آماده کند. شما فوتبال بازی میکنید؛ بین دو نیمه به بازیکنان استراحت میدهند. بازیکن میرود و آمادگی خودش را دوباره به دست میآورد تا بتواند به زمین برگردد و مبارزه کند. شما با چه چیزی میخواهید مقابله کنید؟ کشور تصمیم گرفته است از این فرصت استفاده کند تا نیروهایش نفسی تازه کنند و تجهیزاتش را بهروز کند و بعد به مبارزه ادامه بدهد. چه کسی گفته است که قرار نیست بجنگد؟
اما شما برای منافع سیاسی خودتان، حالا هرکسی که هستید و هر ادعایی که دارید، تشویش اذهان عمومی ایجاد میکنید و مردم را تحریک میکنید. یک جاهایی پلاکارد به دست میگیرید، یک جاهایی به سران کشور فحش میدهید و یک جاهایی فحاشی سیاسی میکنید. یعنی اگر دولتی با مجلسی همکاری میکند و در شرایط جنگی کشور را جلو میبرد، بعد شما آنها را به مسائل مختلف متهم میکنید؛ ایراد کار همینجاست. من چرا اتفاقاً بر تفاهمنامه اسلامآباد تأکید میکنم؟ چون میگویم ما در این تفاهمنامه چیزی ندادهایم. اگر مخالف هستید، بیایید بگویید در این مقطع چه چیزهایی به آمریکاییها دادهایم.
اگر چیزی دادهایم و در مقابل آن چیزی نگرفتهایم، آنوقت میتوانید از این موضوع ایراد بگیرید. این نقد قابل بررسی است. در تفاهمنامه چه چیزی به آمریکاییها دادهایم؟ بفرمایید توضیح بدهید. شما در مقاطعی در این کشور، زیر موضوعاتی را امضا کردید که قرار بود در توافق با ترکیه و برزیل، چیزهایی بدهید و چیزهایی بگیرید. بعد رهبر شهید وارد شدند، تذکر دادند و جلوی آن را گرفتند. حتی در تفاهمنامه اسلامآباد هم نگفتیم چیزی را میدهیم. حتی در ماده هشت، وقتی درباره این موضوع صحبت میکنیم، بحث رقیقسازی در داخل کشور مطرح میشود؛
ما حتی مانند شما نمیگوییم که این موضوع به خارج از کشور منتقل شود و در ازای آن چیزی بگیریم. در تفاهمنامه چیزی وجود ندارد که ما داده باشیم و در عمل هم چنین اتفاقی نیفتاده است. نیروی نظامی ما هم پای تنگه ایستاده است. شما فقط در فضای مجازی و رسانه، مردم را تحریک میکنید و تشویش اذهان عمومی به وجود میآورید. ما میگوییم این کار را نکنید. در جهت خوشحالی آمریکاییها و اسرائیلیها عمل نکنید. یک جایی ترمز دستی این بیعقلی را بکشید و بگویید من به عقلانیت کشور و تصمیم مسئولانی که دور هم نشستهاند و در شرایط جنگی کار کشور را پیش میبرند، تمکین میکنم.
البته نقد سر جای خودش است و حرف زدن هم سر جای خودش. همه میتوانند حرف بزنند اما همه باید مسئولیت ادعاهایشان را بپذیرند تا بعداً دوباره احضار نشوند و مجبور نباشند عقبنشینی کنند. میان رضایی، قالیباف و سران قوا اختلافی وجود ندارد با توجه به اینکه آقای محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در موضوع مذاکره با آمریکا فعال شدهاند در حالی که فعلاً مذاکرهای هم صورت نگرفته است، برخی شایعات و خبرها منتشر شد که البته تکذیب هم شد؛ از جمله اینکه آقای رضایی قرار است با آقای ونس دیدار داشته باشند.
برخی این گمانهزنی را مطرح کردهاند که این موضوع میتواند به اختلافنظرهایی در داخل کشور مربوط باشد. ارزیابی شما از این مسئله چیست؟ این همان برخیها هستند؛ همان اقلیت پرسروصدا که برای منافع سیاسی خودش میخواهد آدمها را وارد معرکه کند. آقای محسن رضایی در این کشور کارنامهای دارد. همان کارنامهای که گفتم؛ عملکرد ایشان در دوران جنگ، بعد از جنگ و در دبیرخانه مجمع مشخص است. الان هم دبیر شورای عالی امنیت ملی شدهاند و این بنده خدا کار خودش را انجام میدهد. رئیس تیم مذاکرهکننده هم کار خودش را انجام میدهد و رئیسجمهور هم مسئولیت خودش را دارد.
باز همین اقلیت پرسروصداست که حتی در مقاطعی، من به شما بگویم، تندترین نقدها را به آقا محسن میکردند اما حالا در دعوای سیاسی میخواهند فرد دیگری را بزنند و از ایشان حمایت میکنند. آقا محسن موهایش سفیدتر از این حرفهاست که بازی این جماعت را بخورد. به همین دلیل، شما اصلاً از این جهت که مسئولان کشور با هم هستند و همراهی دارند، نگرانی نداشته باشید. هیچ مسئله و اختلافی میان آقای محسن رضایی، آقای قالیباف و سران قوا وجود ندارد. همه با هم همدل هستند و مسیر خودشان را پیش میبرند. اجازه بدهید کشور همان مسیر عقلانیت را بهتدریج طی کند.
کسانی که با عقلانیت مشکل ذاتی دارند، با هر نیتی که دارند، اجازه ندهند این مسیر پیش برود. قالیباف همچنان رئیس تیم مذاکرهکننده است در تفاهمنامه اسلامآباد، آقای قالیباف رئیس تیم مذاکرهکننده بودند. آیا اکنون هم آقای قالیباف همچنان رئیس تیم مذاکرهکننده هستند؟ آقای دکتر قالیباف رئیس تیم مذاکرهکننده هستند اما یک چیزی را فراموش نکنیم؛ کشور رئیسجمهور دارد. دبیر شورای عالی امنیت ملی هم حضور دارد، رئیسجمهور رئیس شورای عالی امنیت ملی کشور است، رئیس مجلس هم حضور دارد و رئیس تیم مذاکرهکننده نیز مشخص است. به هر صورت، همه این افراد با هم کار میکنند.
این مسائل زاییده افکار کسانی است که با اهداف سیاسی خودشان عمل میکنند. مثالهای مختلفی هم در این زمینه وجود دارد. برای نمونه، در مجلس شاهدیم که استیضاح یکی از ابزارهای نظارتی نمایندگان است تا دولت را در مسیر ریلگذاری و اجرای برنامهها کنترل کنند. اما همین افراد در مقاطعی درباره استیضاح برخورد دیگری داشتند. به نظر میرسد رویکردها در این زمینه هم متفاوت شده است. استیضاح، استیضاح است؛ چه در این مجلس و دولت باشد و چه در دولت و مجلس قبلی. اما رئیس مجلس در موضوع استیضاح چه کاری انجام داده است؟
چون الان این فضا تا حدودی مطرح شده، عرض میکنم که من در مجلس مشاور سیاسی رئیس مجلس هستم و پیش از آن هم مدیرکل هیاترئیسه بودم. وسط صحن بودم و در موضوع استیضاح و رأی اعتماد هم حضور داشتم. آیا برای آقای دکتر قالیباف مسئله شخصی مطرح بوده است که حالا بگویند استیضاح در آن زمان چه وضعیتی داشت و امروز چه وضعیتی دارد؟ من آن زمان را بهخوبی به یاد دارم. مثلاً استیضاح وزیر کشور دولت مرحوم شهید رئیسی مطرح بود. آقای قالیباف گفتند که این دولت در حال انجام کار خودش است و درباره استیضاح وزیر باید مصلحتها و شرایط را در نظر بگیریم. نظارت هم باید انجام شود.
یادم هست که ایشان نه اینکه بخواهند مانع استیضاح شوند یا بگویند نمایندگان حق استیضاح ندارند بلکه تلاش کردند جلسهای برگزار شود تا افراد صحبت کنند و مسائلشان را مطرح کنند. اگر امکان داشت، مسائل بدون استیضاح حل شود. اتفاقاً نتیجه هم داد و موضوع با گفتوگو حل شد. یک جاهایی هم امکان حل مسئله وجود ندارد و نمایندگان استیضاح میکنند. نمونه دیگر، وزیر صمت در دولت مرحوم شهید رئیسی بود که خود آقای رئیسی درباره استیضاح ایشان پیامهایی فرستادند و درخواست کردند به وزیر مهلت داده شود.
آقای دکتر قالیباف ایستادند و کمک کردند تا به آن وزیر مهلت داده شود و او به کارش ادامه بدهد اما بعد از مدتی، مسئله حل نشد و استیضاح به جریان افتاد و انجام شد و وزیر هم رأی نیاورد و کنار رفت. چه اتفاقی افتاد؟ همان اتفاقات درون دولت در این دولت هم وجود دارد؛ آن هم در شرایط جنگی. در حالی که آن زمان اصلاً جنگی هم وجود نداشت. حالا رئیس مجلس کجا جلوی چیزی را گرفته است؟ وزیر میآید، کارت زرد میگیرد، تذکر دریافت میکند و نظارت درباره او انجام میشود. این روند در حال اجراست. باید مسائل کشور را درک کنیم.
باید بپذیریم و متوجه شویم که عقلانیت در شرایط فعلی چه اقتضایی دارد. مسیر استیضاح هم همچنان در حال پیگیری است. اگر نمایندگان تشخیص بدهند که باید استیضاحی انجام شود، این ابزار نظارتی در اختیار آنهاست و میتوانند از آن استفاده کنند. اما برخی نگاهشان سیاسی است. استیضاح در آن زمان بد بود و الان خوب است؟ یا آن زمان خوب بود و الان بد است؟ من همه این موارد را میگویم و اصلاً نگاهم به یک جریان سیاسی خاص نیست. زمانی میتوانیم از این مرحله عبور کنیم که منافع سیاسی خودمان را در شرایط کنونی کنار بگذاریم و بگوییم مبنای ما عقل است. عقل میگوید الان دعوا نکنید.
رهبری میگویند وحدت داشته باشید اما بعضیها دوباره مسیر دیگری را میروند. به هر صورت، مصداقهای مختلفی برای این مسئله وجود دارد. مذاکره و جنگ؛ دو ابزار برای دفاع از کشور است اصولاً معتقدید با مذاکره میشود آمریکا را رام کرد تا دیگر به ما حمله نظامی نکند، یا صرفاً راهحل نظامی را برای مقابله با آمریکا میبینید؟ من از کلمه «رام» و «غیررام» استفاده نمیکنم. من میگویم اینها ابزارند؛ جنگ ابزار است برای اینکه شما نشان بدهید مقاوم هستید، نشان بدهید پای کشورتان ایستادهاید و ابایی ندارید که جانتان را برای وطنتان بدهید. مذاکره هم یک ابزار است؛ مثل جنگ.
شما ممکن است غذایی را با چنگال بخورید و ممکن است با قاشق بخورید. حالا میخواهید بگویید قاشق بد است یا چنگال خوب است؟ آنهایی که مذاکره را نفی میکنند، از نظر من خلاف منویات رهبری حرکت میکنند؛ چون هیچجا هیچ مستندی، هیچ نامهای و هیچ مطلبی وجود ندارد که ایشان کلاً مذاکره را نفی کرده باشند. هیچجا نداریم که گفته باشند در همه شرایط مذاکره کنید یا در همه شرایط بجنگید. شرایط دارد؛ شما در این شرایط مذاکره کنید و در آن شرایط بجنگید، محکم بایستید و حمله کنید. حتماً اگر یک روزی جمعبندی کشور این باشد، این مسیر را میروند.
به شما بگویم، کشور تصمیم میگیرد، نه فرد. به همین خاطر، الان مسئله این است که بعضیها میخواهند جایگاه ولایت فقیه را تضعیف کنند. ما اجازه نمیدهیم. رهبری و ولیفقیه بر کشور اشراف دارند اما این اشراف چگونه است؟ ایشان میگویند هرکس وظیفهای دارد و شما وظایفتان را انجام بدهید. هر جا هم لازم بود، من ورود میکنم و طبق قانون اساسی، مصالح مردم و کشور را خواهم گفت اما جوری وانمود میکنید که رهبر انقلاب اشراف ندارند و فقط شماها هستید که اشراف دارید و صدایتان بلند است. شما این همه فحاشی سیاسی کردهاید و این همه ذهن مردم را مشوش کردهاید.
آخر، رهبری در پیامشان درباره مسئولان چه میگویند؟ عنوانش چیست؟ «دلسوز». بعد شما پلاکارد میبرید و به سران قوا توهین میکنید. من دقیقاً در جایگاهی ایستادهام که این حرف را میزنم. حتماً آدم سیاسی هستم، حتماً منویات سیاسی دارم، حتماً جریان دارم و حتماً پای جریان ایستادهام اما الان اینها برایم بیمعنی است، چون قاعده را پذیرفتهام که عقل میگوید، الان باید پای کشور بایستیم. سیاست هستهای و تفاوت میان تغییر رویکرد و ساخت بمب ما بعد از پایان جنگ ۴۰روزه و حتی در میانه جنگ هم با این بحث مواجه بودیم که به سمت ساخت سلاح هستهای برویم.
حتی خروج از انپیتی را هم مطرح کردند. با توجه به اینکه رهبر انقلاب فتوا داده بودند که ساخت سلاح هستهای ممنوع است و اصلاً به سمت آن نخواهیم رفت چرا چنین موضوعی مطرح میشود؟ اخیراً هم دیدیم که مجلس خبرگان در بیانیه اخیر خودش نسبت به خروج از انپیتی این موضوع را مطرح کرد. ارزیابی شما از این صحبتها چیست؟ دو نکته وجود دارد؛ یکی تغییر سیاستهای مرتبط با حوزه هستهای و دیگری بمب هستهای. بین این دو تفاوتهایی وجود دارد. یک موقع جمهوری اسلامی تصمیم میگیرد در رویکردش در حوزه هستهای، مثلاً در حوزه بازرسیها، قوانین را تجدیدنظر کند.
این در حوزه سیاستگذاری است اما شما وقتی درباره بمب صحبت میکنید، من یک کلام دارم: برای ما از رهبر شهید بالاخره فتوای شرعی وجود دارد و امروز هم ولیفقیه بالای سر کشور ایستاده است. اگر قرار باشد تغییری پیدا کند، لازم نیست من و شما چیزی بگوییم. طبق مسلمات احکام اسلامی، حکم ثانویه وجود دارد و احکام جدید هم وجود دارد. ایشان میتوانند حکم را بر اساس نظر خودشان صادر کنند اما تا این لحظه ایشان فتوای جدیدی در مسائل شرعی در این حوزه مطرح نکردهاند. پس وظیفه ما تمکین است.
وظیفه ما در حوزه بمب هستهای، تمکین از حکم شرعی رهبر شهیدی است که رهبر کنونی انقلاب آن را تغییر ندادهاند. اما درباره تغییر سیاستهای هستهای، ممکن است جمهوری اسلامی براساس شرایط سیاسی و بینالمللی خودش، در حوزههای مختلف تغییر رویکردهایی داشته باشد. باید بین این دو تفکیک قائل شد. برخی اگر سواد تفکیک این دو موضوع را نداشته باشند، باعث میشوند سوءتفاهمهایی در حوزههای مختلف ایجاد شود. شما با خروج از انپیتی و ساخت سلاح هستهای موافقید؟ بمب هستهای بازدارندگی ایجاد میکند؟ مخالفت من و شما چیزی را عوض نمیکند.
من عرض کردم بهعنوان یک مسلمان شیعه معتقد به ولایت فقیه و تابع حکم ولیفقیه هستم. اگر ولیفقیه فردا حکم شرعی را تغییر داد و حکم جدیدی صادر کرد، مطمئن باشید من حتماً پای همان حکم میایستم؛ اما تا الان چنین اتفاقی نیفتاده است. به خاطر همین، من در حوزه جوگیری حمایت نمیکنم، چون فکر میکنم بعضیها دچار جوگیری میشوند. من میگویم کشور صاحب دارد؛ اول خداست، بعد امام زمان و بعد ولیفقیه. شما کمی صبوری کنید و این فتیله جوگیری را پایین بیاورید. کشور هر موقع لازم باشد، درباره این موضوع تصمیم میگیرد. چقدر توانستیم به آمریکا و اسرائیل ضربه بزنیم.
این سؤال را از این جهت میپرسم که در دو جنگ اخیر، رهبر شهید را از دست دادیم و فرماندهان نظامی، از جمله فرمانده ستاد کل نیروهای مسلح و فرماندهان سپاه، ترور شدند. این اتفاق سؤالی را در جامعه ایجاد میکند که چطور چنین اتفاقی افتاده است و آیا ما توانستهایم ضربه متقابلی به آمریکا و اسرائیل بزنیم یا نه؟ من بهشدت با آدمهای خودباخته مشکل دارم؛ بهشدت با کسانی که در مقابل دشمن دچار خودباختگی هستند، مشکل دارم. البته با کسانی هم که دچار اعتمادبهنفس کاذب هستند مشکل دارم. فکر میکنم کسانی که دچار خودباختگیاند، مدام میگویند ما هیچچیزی نشدیم و هیچچیزی نمیشویم.
روی دیگر سکه اینها هم کسانی هستند که میخواهند با اعتمادبهنفس کاذب و اطلاعات غلط، در شما حالی به وجود بیاورند که فکر کنید مثلاً چه خبر است. من میگویم هر دو دسته را کنار بگذارید و به این صحنه نگاه کنید؛ آمریکاییها روز اول گفتند ما سهروزه جمهوری اسلامی را تمام میکنیم. آن سه روز کجاست؟ الان کجا هستیم؟ این قدرت جمهوری اسلامی است. شما میخواستید یک نظام را سهروزه تمام کنید اما نتوانستید. مستند هم هست؛ ماهی یکبار هم گفتید که از دو روز دیگر این اتفاق میافتد، تمدن از بین میرود و فلان چیز از بین میرود. نتوانستید این کار را بکنید.
ما در کنار اینکه مقاومت کردیم، منافع شما را در منطقه به خطر انداختیم؛ نه، نابود کردیم. منافع شما از بین رفته است. خیلی از میانجیگرها فکر میکنند برای چه وسط میدان آمدهاند؟ به خاطر اینکه منافعشان به خطر افتاده است. منافعشان را به خطر انداختیم که به میدان آمدند. جمهوری اسلامی اتفاقاً قدرت خودش را نشان داده است. دچار خودباختگی نشویم و بدانیم کجا ایستادهایم. بله، ما آسیب خوردیم. نیروهای خوبی را از دست دادیم؛ چهبسا جایگزین کردن آنها سالها زمان و هزینه ببرد. بله، اینها هست؛ جنگ است دیگر. اما خروجی این کار چیست؟
قدرت جمهوری اسلامی در منطقه و ترسی که بعضیها از جمهوری اسلامی دارند، این اتفاق افتاده است. من به صحبتهای دبیرکل حزبالله لبنان اشاره میکنم. برخلاف اقلیت پرسروصدایی که فقط دنبال حرفهای خودشان هستند، چطور میشود دبیرکل حزبالله لبنان در وسط بیروت میگوید تفاهمنامه اسلامآباد این خروجیها و مزیتها را برای ما داشته اما برخی در داخل در مسیر آمریکاییها و اسرائیلیها حرکت میکنند؟ ظاهرشان این نیست؛ ظاهرشان یک چیز دیگر است و ادعایشان هم چیز دیگری است. من میگویم، کسی که در بیروت نشسته، اظهاراتش مشخص است؛
اظهارات مسئولان کشور هم مشخص است و خروجی کار هم مشخص است. این همه فحش دادید؛ تنگه که سر جایش است. شهید دادیم، مقاومت کردیم و ایستادیم. کسی کوتاه نیامده است. کجا کوتاه آمدیم؟ اما برمیگردم به آن نکته شما؛ مذاکره یک وسیله است و جنگ هم یک وسیله. ما از هر دو وسیله استفاده کردیم و امروز آن اقتدار جمهوری اسلامی و ایران ایجاد شده است. سختی دارد. شما محاصرهاید. برای چه میگویم کسانی که ادعا دارند، بیایند راهکارهایشان را برای شکستن محاصره ارائه بدهند؟ چون وقتی محاصرهاید، معلوم است که تورم دارید. چرا تورم دارید؟
چون به هر صورت صادرات و واردات مختل شده و فروش نفتتان مختل شده است. این واقعیت جنگ است. چه کار کنیم؟ تسلیم شویم؟ آنهایی که میگویند تسلیم شویم، آن دسته خودباختهاند. ما خودباختگی نداریم؛ البته به مردم هم دروغ نمیگوییم، تشویش اذهان ایجاد نمیکنیم و فکر میکنیم عقلانیت یعنی ارزیابی واقعیتها. قانون نفوذ؛ ابزار قانونی برای مقابله با تهدیدهای امنیتی است ارزیابی شما از قانون نفوذ چیست؟
ما در طول ۴۷ سالی که از انقلاب گذشته، بارها شاهد بودهایم شخصیتهایی که تحت عنوان جاسوس یا نفوذی اعدام شدهاند یا با آنها برخورد قضایی شده است چهرههایی بودهاند که در سطوح بالای این مملکت کار میکردند یا به شخصیتها و سران این مملکت نزدیک بودند. به نظر شما، نفوذ را میتوان با قانون حل کرد یا خیر؟ قانون ابزار است. شما احساس خلأ میکنید و بعد قانونی تصویب میکنید که با آن قانون بتوانید این خلأ را پر کنید. من نمیگویم یک قانون حتماً خوب است یا بد. قانون است؛
من به شما اطلاع میدهم که بر اساس خلأهایی که وجود داشته، همه دستگاههای امنیتی ما و کارشناسان آمدهاند. اصلاً موضوع محدود به دولت و مجلس هم نبوده؛ فراتر از دولت و مجلس آمدهاند و نشستهاند، خلأهایی را مطرح کردهاند و درباره این قانون با هم حرف زدهاند. دستگاه امنیتی هم در زمان تدوین این کار را پیش برده است. باز هم ممکن است چند وقت بگذرد و شما بگویید این قانون در خودش خلأهایی دارد و باید آنها را اصلاح کنیم. مگر راه اصلاح بسته شده است؟ من میخواهم بگویم همه باید تلاش کنیم آن مشکل اصلی را حل کنیم.
قانون نفوذ هم یکی از ابزارهایی است که با آن میتوانیم آن مشکل را حل کنیم. شما ممکن است بگویید مثلاً در بند فلان، خط دوم، من به این قانون ایراد دارم. بگویید تا پیگیری کنند. میشود قانون را اصلاح کرد. با قانونی که به حوزه امنیت مربوط است، سیاسی برخورد نکنیم. ما در کشور اینجوری هستیم؛ مثلاً وقتی میگوییم آزادی، یک عده میگویند آزادی نیست و یک عده هم میگویند بگیر و ببند و فلان کار را بکن. من میگویم آزادی را با قانون تعریف کنید. به همین ترتیب، وقتی میگویند قانون نفوذ، شما سریع جنبه منفی آن را نبینید؛ جنبه مثبتش را هم ببینید و بعد ایراداتش را بگویید.
مشکل اصلی من، چه در حوزه قانون، چه در حوزه سیاست و چه در حوزه معاهده، قرارداد و تفاهمنامه، با کسانی است که همهچیز را سیاه و سفید میبینند. من میگویم خاکستری ببینید. اتفاقاً قانون را هم باید خاکستری ببینیم؛ چون وقتی قانون اجرا میشود، ایراداتش در حوزه اجرا مشخص میشود و بعد میتوان آن را اصلاح کرد. یک مقدار دیر اقدام نکردهایم؟ ماهی را هر وقت از آب بگیریم تازه است. در این ۴۷ سال، بالاخره بعد از آن همه ضربه، قوانینی وجود داشته و حتماً خلأهایی بوده که قانون جدید آمده است. ببینید، الان مثلاً در حوزه امنیتی در مجلس یک روندی در حال طی شدن است.
بالاخره شاید خلأهایی احساس شده و نظراتی وجود داشته که دارند برطرف میکنند. هر جا هم فکر میکنم میتوانیم اصلاح کنیم، اصلاح کنید، قانون بیاوریم و خود قانون را اصلاح کنیم. خب، این کار شدنی است. نکته مهم این است که شما بهعنوان رسانه چقدر مطالبه سیاسی از کارگزارانتان در مجلس و دولت دارید؟ چقدر مطالبه کاری دارید؟ چقدر مطالبات سیاسی دارید؟ مشکل اصلی ما این است که مطالبات بیشتر سیاسی شده است. مثلاً در انتخابات، طرف رأی نمیآورد و بعد منتقد میشود؛ رأی میآورد و موافق میشود. من میگویم آقا، موافق هستید یا منتقد؟ بر اساس منافع شخصی عمل نکنید.
بگویید این دولت الان سر کار است و با مجلس مسیر را جلو میبرد؛ کمکش کنیم و هر جا لازم شد، بر آن نظارت کنیم. حتی به آن کارت زرد بدهیم و اگر لازم بود، از وزیر سؤال کنیم. همه اینها در مسیر اصلاح است. من میگویم سیاسیاش نکنید؛ قانون نفوذ را هم سیاسی نکنید. عملکرد قالیباف در مجلس؛ از شیوه مدیریت تا پیگیری امور اجرایی ارزیابی شما از عملکرد آقای قالیباف در مجلس شورای اسلامی چیست؟ این سؤال وجود دارد که مجلس فعلی بهجای اینکه بر وضعیت اقتصادی تمرکز کند، روی مسائلی تمرکز کرده که بیشتر به مردم ضربه میزند مثل مسئله حجاب و فضای مجازی.
ممکن است شما بگویید هرچه من بگویم، چون قبلاً مدیرکل هیاترئیسه بودم و بعد حکم مشاور سیاسی گرفتم، این حرفها را میزنم اما به شما عرض میکنم وقتی ایشان به مجلس تشریف آوردند، من را به همکاری دعوت کردند و با ایشان کار کردم. الان هفت سال است که با ایشان کار میکنم. قبل از آن هم با آقای دکتر حداد کار کردم و مدیریت و ریاست شهید لاریجانی را هم در مجلس هشتم و نهم دیدهام. حداقل خودم میتوانم سه رئیس مجلس را ارزیابی کنم. شما نمیتوانید در حوزه پارلمان به کسی بگویید نمرهات ۲۰ یا صفر است. هر کسی روشهایی دارد و با آن روشها جلو میرود؛
هر کسی هم ویژگیهای مثبتی دارد. آقای قالیباف مرد کار است. من به اندازهای که دیدهام، میتوانم بگویم ایشان پیگیر است، بر موضوعات اشراف دارد و کار را دنبال میکند. شما هیچوقت نمیتوانید باور کنید که ایشان وقتی وارد مجلس یازدهم شد، قبل از اینکه به مجلس بیاید، در زمان انتخابات و قبل از انتخابات، کتاب آییننامه مجلس را مطالعه میکرد. اشرافی که ایشان در حوزه آییننامه داخلی مجلس پیدا کرد، قابل توجه بود.
اسم نمیآورم اما بعضی از دوستان نماینده هستند که سه دوره نماینده بودهاند اما در یک ماه اول مجلس یازدهم به اندازه آقای دکتر قالیباف بر آییننامه اشراف نداشتند. ایشان باهوش است، پیگیر است، سماجت دارد، بر موضوعات مسلط است و در موضوعات مختلف میایستد و کار را دنبال میکند. خودش هم پیگیری میکند و تفویض نمیکند؛ مشورت میگیرد و تصمیم میگیرد. مدل ریاست ایشان کارنامهای دارد. شما میخواهید عملکرد دوره قبل از جنگ را با دوران جنگ مقایسه کنید و بگویید نقد وارد است. من میخواهم مثال بزنم تا بگویم چه اتفاقاتی افتاده است.
قانون جوانی جمعیت در دوره مجلس یازدهم و با ریاست ایشان تصویب شد. تا قبل از آن، ما برای فرزندآوری و افزایش جمعیت شعار میدادیم. به مردم میگفتیم فرزندآوری کنید اما آنها به ما نگاه میکردند و میگفتند چطور این کار را انجام بدهیم؟ ایشان میگوید در مجلس یازدهم، با کمک همه دوستان نماینده، قانون جوانی جمعیت را تصویب کردیم. تا قبل از آن چنین قانونی وجود نداشت اما حالا میتوان به مردم گفت شما فرزندآوری کنید و در مقابل، اتفاقاتی هم میافتد. من نمیگویم همهچیز کامل است.
من بهعنوان یک آدم چهارفرزندی به شما میگویم که حتماً همهچیز کامل نیست و همه مشکلات حل نشده است اما کاری انجام شده است. چه چیزی وجود داشت؟ این قانون را آوردند و برای آن فکر کردند. باید درباره خروجیهای مجلس صحبت کنیم. مثلاً شما چند بار درباره خروجیهای مجلس یازدهم و دوازدهم، بهویژه در دوره جنگ، صحبت کردهاید؟ من یک نمونه از خروجیهای مجلس یازدهم را به شما میگویم؛ مجلسی که رهبر شهید از آن با عنوان «مجلس انقلابی» یاد کردند. یکی از این نمونهها، قانون تسهیل امور کسبوکارها بود که باعث سهولت در کسبوکار شد.
یعنی شما قبلاً میخواستید بهعنوان شهروند یک مجوز نانوایی بگیرید، سرمایهای داشتید و میخواستید نانوایی راه بیندازید؛ باید به این اداره و آن اداره میرفتید و امضا میگرفتید. بعد هم ممکن بود با شما برخورد کنند و بگویند دَر را ببند و برو بیرون. مجلس یازدهم چه کار کرد؟ گفت نیروی انسانی وجود دارد؛ مدارک را در سامانه بارگذاری کنید تا مجوز صادر شود. البته اگر فرد سابقهای داشت که مثلاً در حوزه بهداشت مشکل ایجاد میکرد، مجوز صادر نمیشد اما جلوی خیلی از فسادها گرفته شد. دیگر لازم نبود شما با افراد رودررو شوید تا بخواهید به شکل دیگری آنها را راضی کنید.
مجلس یازدهم این کار را کرد تا دیگر برای گرفتن مجوز با افراد رودررو نشوید و بتوانید از طریق سامانه مجوز بگیرید. این کار کجا اتفاق افتاد؟ چه کسی آمد و گفت آقای قالیباف، شما رئیس مجلس بودید و این کار خوبی انجام دادید؟ من میگویم نیمه خالی لیوان را ببینیم اما نیمه پر آن را هم ببینیم. الان وضعیت اقتصاد و معیشت را چطور ارزیابی میکنید؟ حتماً وضعیت اقتصادی و معیشتی ما بحرانی است. چرا الکی بگوییم بحرانی نیست؟ من نمیگویم نیست.
من بهعنوان کسی که دستش در خرج است چون در چند مصاحبه هم گفتهام، فرزند دانشگاهی، فرزند پشت کنکوری، فرزند دبستانی و فرزندی هم دارم که هنوز خردسال است بنابراین میدانم شرایط چگونه است. حقوقها چند درصد باید افزایش پیدا کند؟ حتماً وضعیت معیشتی و اقتصادی تحت فشار است. اگر مثلاً در پنج سال، سه بار سفر میرفتیم، شاید حالا بتوانیم یک بار سفر برویم. اگر چهار بار با فرزندانمان بیرون میرفتیم الان شاید یک بار بتوانیم برویم. همه اینها درست است و تناسبی هم وجود ندارد؛ این وضعیت را نمیتوان انکار کرد.
اما وقتی این سؤال را مطرح میکنید، باید یا در این کشور زندگی کنید و شرایطش را بدانید یا ندانید. من به دوستانی که فقط شعار میدهند، میگویم اتفاقاً سؤال من هم همین است: راهکارتان برای شکستن محاصره چیست تا بتوانیم نفت بفروشیم؟ راهکارتان برای فروش نفت چیست؟ وقتی نفت نمیفروشید، صادرات و واردات هم مختل میشود و گرانی به وجود میآید. یکی از دوستان من رئیس یک صنف است؛ صنفی که البته خیلی هم ضروری نیست. یک بار نشسته بود و میگفت قبلاً برای آوردن جنس، بابت یک کانتینر ۶ هزار دلار پرداخت میکردم اما الان برای همان کانتینر ۱۸ هزار دلار میدهم.
بعد شما فکر میکنید نباید تورم ایجاد شود؟ آیا تورم تقصیر پزشکیان است؟ تقصیر آقای قالیباف است؟ تقصیر آقای اژهای است؟ یعنی این سران قوا نشستهاند و تورم ایجاد کردهاند؟ من وقتی درباره مسکن صحبت میکنم، نمیروم درباره پفک صحبت کنم؛ به خاطر اینکه مسکن یک موضوع اساسی است. ما درباره هر موضوعی که صحبت میکنیم، مثالی هم که میزنیم باید با توجه به این باشد که چرا آن مثال را انتخاب کردهایم. بعضیها ممکن است از روی کوتهفکری مثالی بزنند که هدفشان تخریب شما باشد و بازی خودشان را پیش ببرند.
اما وقتی درباره مسکن صحبت میکنم، به این دلیل است که شما نمیتوانید بدون مسکن یک خانواده را حفظ کنید. اجارهنشین هستید و بعد باید محله زندگیتان را پایینتر و پایینتر ببرید. وقتی دیگر محله پایینتری وجود ندارد، مجبور میشوید کمی به حومه بروید و مثلاً در حومه تهران زندگی کنید. بالاخره اینها درد است؛ گرانی وجود دارد و نمیتوانیم آن را کتمان کنیم. اگر کسی بگوید همهچیز گلوبلبل است، حتماً به نظر من دچار مشکل عقل شده و از آن دسته عقلانیت خارج شده است اما حرف من این است که راهحل چیست؟ راهش این نیست که شما شانه کشور را تخریب کنید. این همه تخریب کردند؛
چه اتفاقی افتاد؟ رئیسجمهور با رأی مردم انتخاب شده است. مردمی که اتفاقاً در مرحله دوم انتخابات، مشارکتشان افزایش پیدا کرد. پس مردم پای کار آمدند و مسئول انتخاب کردند. فکر میکنم کارنامه و سوابق افراد وجود دارد و عملکردشان مشخص است. باید بتوانیم کمک کنیم. اول باید از این شرایط جنگی خارج شویم. شما تا وقتی از شرایط جنگ خارج نشدهاید، نمیتوانید صرفاً دولت را نقد کنید که مثلاً در فلان جا خطا میکنی. میتوانید به دولت بگویید خطا را اصلاح کن و کمکش کنید اما در شرایط جنگی نمیتوانید آن را بازخواست کنید.
ما در این شرایط باید همفکری، همدلی و کمک کنیم تا این مرحله را پشت سر بگذاریم. شما باجناق آقای فروغی هستید. وضعیت صداوسیما و عملکردش چطور است؟ بر مبنای یک دروغ میخواهید نتیجهگیری کنید؟ من اصلاً باجناق ندارم. یکی از نعمات الهی، این است که من کلاً باجناق ندارم. من با صداوسیما ارتباطی ندارم. اما درباره صداوسیما، من با اینکه منتقد هستم، موضوع را خاکستری میبینم. میگویم شما یک کارنامه و عملکرد مثبت و منفی دارید. اما برآیندش چیست؟ برآیند کارنامه شما (جبلی) چیست که برای خداحافظی کردن شما اجماع وجود دارد؟
شما توانستهاید اینقدر هنرمندانه عمل کنید که اجماعی شکل بگیرد و همه بگویند چه زمانی میروید؟ اصلاً هم سیاسی نیست؛ این جریان و آن جریان، این هنرمند و آن هنرمند، یک اجماع شکل گرفته است. هفتم مهر قرار بود حکم شما (جبلی) زده شود. آقای اژهای بهعنوان رئیس دستگاه قضا تمدید شدهاند اما حکم شما در هفتم مهر تمدید نشده است. حالا قرار است هر اتفاقی برای شما بیفتد، ما که نمیدانیم؛ ولی میخواهم به شما بگویم که تمدید نشدهاید و در وضعیت تعلیق هستید. امور روزمره را جلو ببرید.
صداوسیما نتوانسته پرچمی را که قرار بوده در دست بگیرد و بهعنوان رسانه ملی، نقش وحدتآفرین باشد، بهدرستی اجرایی کند. رسانه ملی یعنی چه؟ یعنی وحدت ایجاد کند و باعث اختلاف و چنددستگی نشود. شما نتوانستید منادی وحدت باشید. به رئیسجمهور این کشور که مردم به او رأی دادهاند، بهصورت علنی انتقاد میشود. مثلاً در حاشیه جلسه هیات دولت، رئیسجمهور پشت بلندگو میآید و صحبت میکند. رئیسمجلس هم که منتخب مردم و منتخب همه نمایندگان مردم است، میآید و پشت بلندگو درباره ساختار شما انتقاد میکند و به محتوای شما نقد دارد و میگوید این ساختار را اصلاح کنید.
من چهکارهام که درباره رؤسای قوای این کشور که با رأی مردم آمدهاند، این حرفها را بزنم؟ من میگویم همان مسیری را که رهبر انقلاب ترسیم کردهاند، دنبال کنید. رئیس رسانه ملی، شما به میدان رفتید و در کنار مردم مبعوث قرار گرفتید. اما شما بهعنوان رئیس رسانه ملی باید پرچم وحدت را در دست داشته باشید. وسط مردم رفتهاید و میگویید میخواهند اجتماعات مردمی را جمع کنند؟ چه کسی میخواهد جمع کند؟ اسمش را بگویید؛ چون فقط ذهن مردم را مشوش کردهاید. همه پای کار هستند؛ از رهبر انقلاب که حمایت و ترغیب میکنند تا کارگروههای مختلف، سازمان تبلیغات، شهرداری، مجلس و دولت.
خود رئیسجمهور هم میگوید من از مردم هستم. چه کسی قرار است این اجتماعات را جمع کند؟ چه کسی جرات دارد و چه کسی زورش میرسد که چنین کاری انجام دهد؟ پس چرا حرف بیپشتوانه میزنید و ذهن مردم را در کف خیابان مشوش میکنید؟ من میگویم هر کسی هم این کار را کرده باشد، شما بهعنوان رئیس رسانه ملی نباید این کار را بکنید. حالا مدیر معزول است یا معزول نیست و در قسمت دیگری فعالیت میکند، هر کسی که هست، چرا باید به شما منتسب باشد؟ نباید حرفی بزند که دو روز بعد احضارش کنند و نتواند جواب بدهد و بعد در توییتر یا استوری عذرخواهی کند. این کارها را نکنید.
کاری نکنید که به ضرر کشور و خلاف منویات رهبری باشد. کاری کنید که در همان مسیر قرار بگیرد. اگر خاطرهای درباره ابعاد شخصیتی و کاری رهبری آیتالله سیدمجتبی خامنهای دارید، بفرمایید. من ارتباطی به آن شکل نداشتم البته بهواسطه برخی امور، برخوردهایی داشتم. الان که ایشان رهبر انقلاب هستند، شاید گفتن آن برخوردها خیلی محلی از اعراب نداشته باشد چون مربوط به گذشته است. آنچه من دیدم، این بود که ایشان حتی سادهتر از ما که گوشهای مشغول کار بودیم، زندگی میکردند. فرزند رهبر انقلاب بودند اما در سادهزیستی، خضوع و تواضع واقعاً بینظیر بودند.
من بهعنوان کسی که حداقل به دلیل تحصیل در دوره دبستان در مدرسهای که آقازادههای زیادی در آن درس میخواندند، با این فضا آشنا بودهام، ایشان را جزو کسانی میدانم که میتوانند الگوی افرادی باشند که پدرانشان در کشور مسئولیت دارند. ما امروز باید خدا را شکر کنیم، کسی که در دوران زندگیاش هیچوقت از جایگاه و شأنی که داشت استفاده نکرد امروز ولیامر مسلمین است. درباره آخرین وضعیت سلامتی رهبر انقلاب اطلاعی دارید؟ شرایط جسمانی ایشان به چه صورتی است و اصلاً چه زمانی قرار است در میان مردم حاضر شوند؟ اینکه رهبری چه زمانی در میان مردم حاضر شوند را خدا میداند.
باید شرایط را ببینیم و بعد با تدبیر و عقلانیت این کار را دنبال کنیم. درباره شرایط جسمانی ایشان، من با دوستانی که از مسئولان کشور هستند و ایشان را ملاقات کردهاند، صحبت کردم. حداقل با سه نفر از مسئولان ارشد کشور که ایشان را ملاقات کردهاند، صحبت داشتم و از هر سه بزرگوار درباره سلامتی کامل ایشان و اشرافشان بر موضوعات کشور شنیدم؛ حتی اینکه در بعضی موضوعات، اشراف ایشان فراتر از انتظار بوده است. آن چیزی که از هر سه نفر این بزرگواران شنیدم، هم درباره سلامت ایشان و هم درباره اشرافشان بود. این اشراف در این شرایط بسیار مهم است.
یکی از این بزرگواران به من گفت که ایشان نه از یک مسیر بلکه از مسیرهای متعدد درباره موضوعات مختلف اطلاعات دریافت میکنند. مثلاً درباره یک موضوع از مسیرهای مختلف مشورت، گزارش و مطالب میگیرند و هیچ سلیقهای نمیتواند خودش را تحمیل کند. این نکته مهمی است؛ اینکه مجاری دریافت مشورت، اطلاعات و محتوا، مختلف و متنوع باشد به همین خاطر، باعث شده است که ایشان اشراف کامل داشته باشند.
همه باید تکلیفمان را معلوم کنیم که میخواهیم با عقل امروز در یک جریان قرار بگیریم یا میخواهیم در کنار کسانی قرار بگیریم که ضد عقلانیت هستند و در مسیری حرکت میکنند که منافع مردم به خطر میافتد. این موضوع درباره رسانه هم صدق میکند. به نظرم رسانه آوش تلاش کند بیشتر در مسیر عقلانیت حرکت کند و فراتر از علایق و منافع سیاسی، انشاءالله مؤثر و مفید باشد.
منبع: آوش



