درباره اهمیت مطالعه و کتاب‌خوانی بسیار گفته شده اما کمتر از اهمیت گفتن و نوشتن سخن به میان آمده است. اما چرا ما به نوشتن و گفتن نیاز داریم؟
چرا قصه زندگی‌مان را تعریف می‌کنیم یا می‌نویسیم؟ چرا شاعر احساسش و نویسنده زندگی‌نامه‌اش را در قالب قصه می‌نویسد؟ چرا روزمرگی‌ها، رخدادها و لحظات تلخ یا شیرین زندگی را مدام برای دیگران بازگو می‌کنیم یا گاهی آنها را مکتوب می‌کنیم؟ چرا حس می‌کنیم باید آنها را با دیگران در میان بگذاریم؟ امروزه انسان‌ها با هوش مصنوعی سخن می‌گویند و برای او می‌نویسند و گفته می‌شود بیشتر گفتن‌ها و نوشتن‌ها با هوش مصنوعی برای تراپی (درمان) است.
یک پاسخ به پرسش چرا به گفتن و نوشتن نیاز داریم، این است که ناتوانی در روایت تجربه‌ها، نوعی خفگی ایجاد می‌کند. آن‌قدر تجربه‌ها در ذهن ما سنگین می‌شوند که فقط با گفتن‌شان، با روایتشان، می‌توانیم کمی سبک شویم. گویی گفتن و نوشتن نسیم خنکی است در فضای خفه‌کننده دنیای معاصر. اگر این تجربه‌ها، گفته و نوشته نشوند، ذهن ما فرو می‌پاشد. وقتی دوستی را می‌یابیم که به دلتنگی‌های ما گوش می‌دهد یا می‌نویسیم ولو برای هوش مصنوعی، احساس سبکی و راحتی می‌کنیم. تا قبل از گفتن یا نوشتن تجربیات زیسته، بی‌تاب هستیم، اما بعد از گفتن و نوشتن احساس راحتی می‌کنیم.
بنابراین گفتن و نوشتن تجربیات روزمره زندگی، نوعی توان‌یابی و قدرت‌یابی است. حتی اگر بخش‌هایی از روایت را بزرگ‌نمایی کنیم یا برخی قسمت‌ها را نادیده بگیریم، باز هم بیان و نوشتن روزمره‌ها سودمند است؛ چون ما را از تنش روانی نجات می‌دهد. اما چرا با گفتن و نوشتن احساس سبک‌شدن می‌کنیم؟ چون با بیان و نوشتن درباره چیزها، در واقع آنها را معنا می‌کنیم. تا زمانی که چیزی را به زبان نیاوریم یا ننویسیم، ذهنمان پراکنده و آشفته می‌ماند. اما وقتی آن تجربه را روایت می‌کنیم، در واقع آن را صورت‌بندی و منسجم می‌کنیم و برایمان معنادار می‌شود.
معنادادن به تجربه وقتی آن را روایت می‌کنیم، ویژگی اساسی انسان است. معنابخشی با گفتن و نوشتن، ذهن ما را منظم می‌کند. ممکن است از گفتن و به اشتراک گذاشتن دغدغه‌ها، تجربیات و خاطرات‌مان با دیگران پشیمان شده باشیم یا وقتی نوشته‌های چند سال قبل را مرور می‌کنیم، خنده‌دار به نظر برسند، اما باز هم گفتن و نوشتن را تکرار می‌کنیم چون راهی به‌جز آن وجود ندارد. نوشته‌های سال‌های قبل را که مرور می‌کنیم، متوجه می‌شویم چقدر تغییر کرده‌ایم. پس نوشتن علاوه بر معنابخشی، بهترین ابزار برای فهم تغییرات در زندگی‌مان است.
اما در جهان مدرن، انسان کمتر کسی را می‌یابد که شنونده‌ای خوب و در عین حال مورد اعتماد باشد؛ کسی که بدون قضاوت و با حفظ محرمانگی، تجربه زیسته ما را گوش دهد یا نوشته‌هایمان را بخواند، گفته‌ها و نوشته‌های ما را درک کند، جدی بگیرد و به ما در معنادادن به آنها کمک کند. این است معنای تنهایی در جهان مدرن؛ اینکه کسی را نداریم تا تجربه‌هایمان را برایش بازگو کنیم یا بدون ترس و واهمه قصه زندگی‌مان را برایش بنویسیم. به همین دلیل است که نوجوانان و جوانان برای هوش مصنوعی می‌نویسند.
نوشتن برای تراپی، برای درمان با ماشینی که قضاوتش نمی‌کند یا محرمانگی‌اش را محترم می‌شمارد و چه‌بسا او را بهتر از دیگران درک می‌کند.
هر روز بر تعداد افرادی که برای هوش مصنوعی می‌نویسند یا درد‌دل می‌کنند، افزوده می‌شود. ما با قضاوت‌ها، نشنیدن‌ها و نخواندن قصه دیگر انسان‌ها، خود و همه را به سمت هوش مصنوعی هل می‌دهیم. بر این اساس، این ماشین محرم اسرار ما می‌شود؛ چون همیشه و در همه حال حاضر است قصه ما را بشنود و بخواند.
منبع: شبکه شرق
