رفتن به محتوای اصلی
اجتماعیهمشهری5 دقیقه مطالعه

«من شهردارم»؛ تجربه‌ای برای ارزیابی مشارکت شهروندان

رئیس مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران، گفت: طرح «من شهردارم» فرصتی برای بررسی تجربه مشارکت مردم در اداره شهر و شناسایی راهکارهای تقویت سرمایه اجتماعی است؛ مشارکتی که نباید به نظرسنجی محدود بماند و باید در فرآیند تصمیم‌سازی و مدیریت محله‌ها استمرار پیدا…

«من شهردارم»؛ تجربه‌ای برای ارزیابی مشارکت شهروندان

رئیس مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران، گفت: طرح «من شهردارم» فرصتی برای بررسی تجربه مشارکت مردم در اداره شهر و شناسایی راهکارهای تقویت سرمایه اجتماعی است؛ مشارکتی که نباید به نظرسنجی محدود بماند و باید در فرآیند تصمیم‌سازی و مدیریت محله‌ها استمرار پیدا کند.

به گزارش همشهری آنلاین، علی شمسی‌پور اظهار کرد: اگر بخواهیم نقش مردم را در اداره شهر جدی بگیریم، نباید صرفاً به دریافت نظرات آنها در یک مقطع خاص اکتفا کنیم، بلکه لازم است مشارکت شهروندان در سه مرحله تصمیم‌سازی، طراحی و اجرا مورد توجه قرار گیرد.

وی با بیان اینکه مدیریت مشارکتی به معنای به‌کارگیری ظرفیت‌های مختلف جامعه در فرآیند اداره شهر است، افزود: مردم نباید مخاطبانی منفعل باشند که صرفاً در پایان کار خدماتی دریافت می‌کنند؛ بلکه باید زمینه حضور و نقش‌آفرینی مؤثر آنها در ایده‌پردازی، نظارت و ارزیابی امور فراهم شود.

ضرورت پیوند میان دانشگاه و مدیریت شهری

شمسی‌پور با تأکید بر اهمیت ایجاد سازوکارهای عملی برای تحقق مشارکت شهروندان، گفت: صدای جامعه و گروه‌های مختلف باید به فرآیند تصمیم‌سازی راه پیدا کند. در مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران نیز تلاش می‌کنیم با بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و اجتماعی، زمینه اتخاذ تصمیمات شهری بر مبنای شناخت دقیق‌تر مسائل را فراهم کنیم.

رئیس مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران ادامه داد: ارتباط با جامعه نخبگانی نباید یک‌طرفه باشد؛ به این معنا که تنها مدیران شهری برای دانشگاه‌ها مسئله تعریف کنند، بلکه مسائل واقعی مدیریت شهری نیز باید در اختیار جامعه علمی قرار گیرد تا راهکارهای علمی و کاربردی برای آنها ارائه شود.

وی با اشاره به چندبعدی بودن مسائل شهری بیان کرد: حل این مسائل به یک تخصص یا دستگاه محدود نمی‌شود و لازم است میان مجموعه‌های مختلف ارتباط و تعامل برقرار شود. هدف این است که پژوهش از فضای صرفاً نظری فاصله بگیرد و در تصمیم‌گیری‌های واقعی شهر اثرگذار باشد.

شمسی‌پور با تأکید بر اینکه پژوهش نباید در مرحله تهیه گزارش متوقف شود، تصریح کرد: خروجی مطالعات باید به پیشنهادهای مشخص و کاربردی تبدیل شود تا مدیر شهری بتواند بر اساس آنها درباره موضوعات مختلف، از پروژه‌های عمرانی گرفته تا مسائل اجتماعی و خدمات شهری، تصمیمات دقیق‌تری اتخاذ کند.

افکارسنجی برای شناخت نیازهای شهروندان

وی شناخت علمی جامعه را از الزامات تصمیم‌گیری دقیق در مدیریت شهری دانست و گفت: نمی‌توان صرفاً بر اساس برداشت‌های شخصی درباره مسائل شهر تصمیم گرفت؛ چراکه تهران شهری بزرگ با مسائل متعدد و پیچیده است و شناخت این مسائل به مطالعه، داده و پژوهش نیاز دارد.

رئیس مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران با اشاره به راه‌اندازی کانون افکارسنجی از سال ۱۴۰۱ به‌عنوان بازوی پیمایشی این مرکز اظهار کرد: وظیفه اصلی این کانون، انجام پیمایش و تحلیل داده‌ها و دیدگاه‌های شهروندان درباره نحوه اداره شهر و خدمات مدیریت شهری است. این داده‌ها در کنار مطالعات تخصصی می‌توانند به ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری مدیران کمک کنند.

شمسی‌پور البته تأکید کرد که داده و پژوهش جایگزین تجربه زیسته مردم نمی‌شود و افزود: تجربه شهروندان یکی از منابع مهم شناخت مسائل شهری است؛ چراکه ممکن است یک موضوع از نگاه مدیر یا پژوهشگر تعریف مشخصی داشته باشد، اما شهروندی که هر روز با آن مواجه است، تجربه و برداشت متفاوتی از آن داشته باشد.

وی در ادامه به طرح «من شهردارم» اشاره کرد و گفت: این طرح باید در چارچوب رویکرد مشارکتی مورد بررسی قرار گیرد؛ چراکه شهروندان می‌توانند درباره مسائل و اولویت‌های محیط زندگی خود اظهارنظر کنند و دیدگاه‌های آنها در فرآیند تصمیم‌گیری مدیریت شهری مورد توجه قرار گیرد.

شمسی‌پور با تأکید بر ضرورت ارزیابی نتایج این طرح بیان کرد: نباید صرفاً به آمار مشارکت اکتفا کنیم، بلکه باید بررسی شود این مشارکت چه نتایجی به همراه داشته و چه درس‌آموخته‌هایی می‌توان از آن استخراج کرد. نشست تخصصی «حلقه‌های میانی و ارتقای سرمایه اجتماعی شهری؛ درس‌آموخته‌های طرح من شهردارم» نیز با همین نگاه برگزار شد.

حلقه‌های میانی و سرمایه اجتماعی در اداره شهر

رئیس مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران با اشاره به نقش حلقه‌های میانی در تقویت مشارکت اجتماعی گفت: جامعه تنها مجموعه‌ای از افراد منفرد نیست، بلکه گروه‌ها، نهادها، مجموعه‌های مردمی، نخبگان و شبکه‌های اجتماعی مختلفی در آن حضور دارند که می‌توانند در فرآیندهای شهری نقش‌آفرینی کنند.

وی افزود: مشارکت بدون اعتماد و ارتباط اجتماعی پایدار نمی‌ماند و به همین دلیل سرمایه اجتماعی در این زمینه اهمیت ویژه‌ای دارد. باید ظرفیت‌های موجود در جامعه را شناسایی کنیم و با ایجاد سازوکارهای مناسب، آنها را به فرآیند مدیریت شهر متصل سازیم.

شمسی‌پور با بیان اینکه حکمرانی شهری تنها به عملکرد یک سازمان محدود نمی‌شود، تصریح کرد: شهرداری مسئولیت‌های مشخصی دارد، اما مسائل شهر صرفاً در اختیار این نهاد نیستند. دستگاه‌های دولتی، نهادهای عمومی، دانشگاه‌ها، بخش خصوصی، گروه‌های اجتماعی و مردم، هرکدام بخشی از ظرفیت حل مسائل شهری را در اختیار دارند.

وی مدیریت یکپارچه شهری را ضرورتی برای افزایش کارآمدی خدمات دانست و گفت: برای بهبود عملکرد مدیریت شهری باید اختیارات و مسئولیت‌های لازم در اختیار این مجموعه قرار گیرد.

ضرورت استمرار مشارکت و حضور مردم در محله‌ها

شمسی‌پور با اشاره به اینکه مشارکت نباید به یک پروژه یا برنامه مقطعی محدود شود، اظهار کرد: اگر شهروند احساس کند تنها در یک مقطع از او نظرخواهی می‌شود و پس از آن ارتباطی وجود ندارد، مشارکت پایدار شکل نخواهد گرفت. باید سازوکارهایی ایجاد شود که ارتباط میان مدیریت شهری و جامعه استمرار داشته باشد و مردم اثرگذاری مشارکت خود را در تصمیم‌گیری‌ها مشاهده کنند.

وی محله را یکی از مهم‌ترین مقیاس‌های زندگی شهری دانست و افزود: بخش قابل توجهی از مسائل و نیازهای مردم در سطح محله قابل مشاهده است و افراد و گروه‌های محلی می‌توانند در شناخت بهتر مسائل و طراحی راهکارهای متناسب نقش داشته باشند؛ البته باید میان مقیاس محله و سیاست‌گذاری کلان شهری نیز ارتباط برقرار شود.

رئیس مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران همچنین با اشاره به اهمیت ارتباط پژوهشگران با مسائل واقعی شهر گفت: نخستین همایش ملی علمی «سیاست‌گذاری و حکمرانی شهری» با محوریت مدیریت مشارکتی برگزار شد و بیش از ۷۰ مقاله علمی در آن ارائه شد تا ارتباط نخبگان دانشگاهی با مدیریت شهری تقویت شود.

شمسی‌پور با تأکید بر اینکه مشارکت مردم باید از سطح ارائه نظر فراتر برود، خاطرنشان کرد: مدیریت شهری مشارکت‌محور یعنی مردم را صرفاً دریافت‌کننده خدمات نبینیم. شناخت مسئله، تصمیم‌سازی، طراحی، اجرا و ارزیابی باید چرخه‌ای به‌هم‌پیوسته باشند و مشارکت مردم در تمام این مراحل دیده شود.

وی در پایان تأکید کرد: شهر زمانی می‌تواند از ظرفیت‌های خود استفاده کند که مردم، جامعه علمی، نهادهای مختلف و مدیریت شهری در کنار یکدیگر قرار بگیرند.

منبع: همشهری

منبع خبرهمشهری
نمای زنده فرهاببه‌روزرسانی 12:33
190,135مطلب نمایه‌شده
160,126موضوع و برچسب
30منبع خبری
14حوزه موضوعی