۷۰ میلیون تومان؛ این میزان سود نقدی تعاونی خاص کارکنان ایرانخودرو از محل سهام سپهرکیش در سال گذشته بوده است. تعاونی میگوید اکنون منابع حاصل از واگذاری این بلوک سهام، درآمدی روزانه معادل ۱۰۰ برابر سود نقدی سال گذشته ایجاد میکند. این مقایسه، محور اصلی دفاع تعاونی از تصمیمی است که با انتقادهایی درباره نحوه واگذاری، قیمتگذاری و حقوق سهامداران روبهرو شده است.
شرکت تعاونی خاص کارکنان ایرانخودرو در اطلاعیهای، ضمن تشریح دلایل اقتصادی و حقوقی واگذاری بلوک سهام شرکت سپهرکیش ایرانیان، این تصمیم را اقدامی برای خروج منابع سهامداران از داراییهای کمبازده و تبدیل آن به جریان درآمدی جدید توصیف کرده است. استدلال اصلی تعاونی این است که نگهداری داراییای که بازده نقدی ناچیزی داشته و بخش بزرگی از منابع اعضا را برای سالها درگیر کرده، نمیتوانسته به تأمین منافع کارکنان و بازنشستگان کمک کند.
بیش از نیمی از منابع در یک دارایی
بر اساس اطلاعات اعلامشده در اطلاعیه، بیش از ۸۰ درصد منابع تعاونی در داراییهایی مانند سهام و املاک سرمایهگذاری شده و تنها حدود ۲۰ درصد منابع برای ارائه خدمات به اعضا در دسترس بوده است. در این میان، سهام شرکت سپهرکیش بیش از ۵۰ درصد منابع متعلق به سهامداران را به خود اختصاص داده بود.
تعاونی میگوید این سرمایهگذاری طی پنج سال گذشته بازده نقدی محدودی داشته است.
بر اساس ارقام اعلامشده، مجموع بازده نقدی پنجساله سهام سپهرکیش حدود ۱۳۱ میلیارد تومان بوده که معادل سه درصد ارزش دارایی عنوان شده است. سهم تعاونی از سود نقدی این شرکت در سال گذشته نیز حدود ۷۰ میلیون تومان اعلام شده است.
در بخش دیگری از اطلاعیه آمده است که رشد ارزش سهام سپهرکیش طی پنج سال گذشته به حدود ۳۰ درصد رشد شاخص کل بورس رسیده است. تعاونی با استناد به این عملکرد، معتقد است نگهداری این دارایی نهتنها جریان نقدی مناسبی ایجاد نکرده، بلکه از نظر رشد ارزش نیز در مقایسه با بازار سهام عملکرد ضعیفی داشته است.
این شرکت همچنین اعلام کرده که انجماد بخش بزرگی از منابع در این داراییها، در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ به زیانی بیش از ۱۵۰ میلیارد تومان منجر شده و ادامه این روند میتوانسته پرداخت سود نقدی سالانه و ارائه خدمات رفاهی را با مشکل مواجه کند.
قیمت پایه ۴۳ درصد بالاتر از ارزش کارشناسی
یکی از محورهای اصلی انتقاد به واگذاری، نحوه ارزشگذاری و تعیین قیمت پایه مزایده است. تعاونی در پاسخ اعلام کرده که ارزشگذاری بلوک سهام سپهرکیش توسط هیئتی سهنفره از کارشناسان رسمی دادگستری انجام شده و گزارش کارشناسی نیز به تأیید مرکز کارشناسان قوه قضائیه رسیده است.
بر اساس این گزارش، قیمت هر سهم ۶۰ هزار و ۹۰۱ ریال تعیین شده بود. با این حال، هیئتمدیره تعاونی قیمت پایه مزایده را بدون اعمال تخفیف و با ۴۳ درصد افزایش، معادل ۸۷ هزار و ۲ ریال برای هر سهم تعیین کرد.
به گفته تعاونی، آگهی مزایده در روزنامه اطلاعات منتشر شده و شرکت در آن برای عموم متقاضیان آزاد بوده است. با این حال، تنها یک متقاضی برای خرید بلوک سهام اقدام کرده و پس از احراز شرایط، بهعنوان برنده مزایده معرفی شده است.
تعاونی معتقد است تعیین قیمت پایه بالاتر از ارزش کارشناسی، نشانه تلاش برای حداکثرسازی منافع سهامداران بوده است. این شرکت همچنین نقدشوندگی پایین سهام سپهرکیش و نبود بازده نقدی متناسب با حجم سرمایهگذاری را از دلایل اقتصادی واگذاری عنوان کرده است.
تعهد حقوقی در برابر شرایط اضطراری
بخش دیگری از اطلاعیه به ملاحظات حقوقی معامله مربوط است. بر اساس توضیحات تعاونی، پس از برگزاری مزایده و معرفی برنده، تشریفات معامله آغاز شده و با تحقق توافق طرفین، تعهداتی برای خریدار و فروشنده ایجاد شده است.
با بروز شرایط فورسماژور، طرفین با امضای تفاهمنامهای اجرای تعهدات را تا زمان رفع شرایط اضطراری به حالت تعلیق درآوردند.
تعاونی میگوید در این وضعیت، امکان برهمزدن یکجانبه توافق وجود نداشته و ادامه بلاتکلیفی میتوانسته زمینه طرح دعاوی حقوقی، الزام به تنظیم سند رسمی و مطالبه خسارت تأخیر تأدیه را فراهم کند. به همین دلیل، مدیریت شرکت تعیینتکلیف معامله و بستن تعهدات حقوقی باز را در راستای جلوگیری از تحمیل هزینههای بیشتر به سهامداران دانسته است.
در اطلاعیه همچنین ادعا شده که طی چند ماه تعلیق تعهدات، بخشی از منابع حاصل از واگذاری در مسیر سرمایهگذاری قرار گرفته و بازده نقدی آن به حدود یکونیم برابر مجموع بازده نقدی پنجساله سهام سپهرکیش رسیده است.
درآمد جدید برای تسهیلات رفاهی
تعاونی خاص کارکنان ایرانخودرو اعلام کرده است که منابع حاصل از واگذاری بلوک سپهرکیش در ابزارهای مالی با نرخ سود بالاتر از ۴۰ درصد سرمایهگذاری شدهاند. به گفته این شرکت، هدف از این تغییر، حفظ اصل منابع و استفاده از درآمد حاصل برای تأمین خدمات رفاهی اعضاست.
برنامه اعلامشده شامل پرداخت تسهیلات قرضالحسنه در سه سطح به کارکنان شاغل و بازنشسته است. قرار است این تسهیلات در مناسبتهای ملی و مذهبی و از طریق قرعهکشی به حدود دو هزار نفر در هر مرحله اختصاص یابد.
راهاندازی تسهیلات خرید کالاهای دیجیتال و مذاکره برای افزایش سقف تسهیلات خرید لوازم خانگی نیز از دیگر برنامههایی است که تعاونی از اجرای آن خبر داده است.
مدیریت تعاونی تأکید کرده که این خدمات از محل سود سرمایهگذاری منابع حاصل از واگذاری تأمین میشود و اصل سرمایه همچنان برای ایجاد درآمد حفظ خواهد شد.
پرسشهایی فراتر از یک معامله
تعاونی خاص کارکنان ایرانخودرو در بخش پایانی اطلاعیه، منتقدان واگذاری را به طرح پرسشهایی درباره عملکرد ۱۵ سال گذشته فراخوانده است.
به اعتقاد این شرکت، حق رأی بلوک سهام سپهرکیش در این مدت ارزش مدیریتی یا اقتصادی مشخصی برای تعاونی ایجاد نکرده و منافع آن نیز به سفره کارکنان و بازنشستگان بازنگشته است.
این شرکت همچنین به پروندههای حقوقی مربوط به املاک تعاونی اشاره کرده و خواستار پیگیری مطالبات سهامداران از محل داراییهایی شده که به گفته آن، دستکم ۲۰ درصد کل داراییهای شرکت را تشکیل میدهند.
با این حال، ارزیابی نهایی عملکرد این واگذاری تنها با مقایسه سود نقدی گذشته و درآمد اعلامشده فعلی ممکن نیست. میزان واقعی منابع حاصل از معامله، جزئیات سرمایهگذاریهای جدید، ریسک ابزارهای مالی، استمرار نرخ بازده و نحوه توزیع منافع میان اعضا، متغیرهایی هستند که باید در کنار قیمتگذاری و تشریفات حقوقی معامله بررسی شوند.
معیار اصلی موفقیت این تصمیم، نه صرفاً فروش یک دارایی کمبازده، بلکه تبدیل منابع آن به درآمدی پایدار، قابل حسابرسی و قابل مشاهده در زندگی اقتصادی کارکنان و بازنشستگان ایرانخودرو خواهد بود.
منبع: شبکه شرق

