سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در نشست خبری در تشریح آخرین مواضع و بررسی‌های این کمیسیون درباره تحولات منطقه‌ای، مذاکرات، تنگه هرمز و مسائل هسته‌ای، از ضرورت پایبندی طرف مقابل به توافقات پیشین، آمادگی دفاعی کشور، بررسی طرح وزارت اطلاعات و لزوم توجه جدی به مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم سخن گفت.
به گزارش خبرنگار خانه ملت، حسن قشقاوی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، در نشست خبری با تشریح آخرین اقدامات و بررسی‌های این کمیسیون، به پرسش‌های خبرنگاران درباره وضعیت مذاکرات با آمریکا، تحولات منطقه، طرح مدیریت تنگه هرمز، آمادگی نیروهای مسلح، امنیت غذایی، مسائل معیشتی، دکترین هسته‌ای و طرح مجلس درباره وزارت اطلاعات پاسخ داد.
بررسی طرح مجلس درباره وزارت اطلاعات با هدف دستیابی به اجماع دولت و مجلس
قشقاوی با اشاره به طرح مجلس درباره اصلاح قانون وزارت اطلاعات گفت: تصمیم گرفته شده است این طرح مورد بررسی قرار گیرد و فلسفه یک‌فوریتی شدن آن نیز شنیدن نظرات دولت و نمایندگان است. در نهایت هر تصمیمی که در این زمینه اتخاذ شود، تصمیم نظام خواهد بود، نه دولت یا مجلس به‌تنهایی و مجلس نیز رأی اصلی را درباره این طرح خواهد داد.
وی تأکید کرد: در زمینه اختیارات وزارت اطلاعات و وزیر، اختلافی میان دولت و مجلس وجود ندارد و این موضوع در چارچوب یک اجماع به نتیجه خواهد رسید.
دشمن به دنبال تسلیم ایران است؛ مردم جهان جنگ ویرانگر را نمی‌پذیرند
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با تأکید بر اینکه هدف دشمن تسلیم ایران است، تصریح کرد: دشمن و لابی صهیونیستی به اهداف خود نخواهند رسید و افکار عمومی جهان نیز نشان داده است که یک جنگ بی‌حاصل و ویرانگر را نمی‌پذیرد.
قشقاوی با اشاره به حجم آتش و نوع تسلیحات مخرب به‌کار رفته در جنگ افزود: جنگ اخیر از نظر حجم آتش و نوع سلاح‌های استفاده‌شده بی‌سابقه بوده و جنایات جنگی صورت‌گرفته علیه مردم ایران به‌زودی برای افکار عمومی تشریح خواهد شد. در این جنگ از چند بمب بزرگ و بمب مادر علیه مردم ایران استفاده شده است.
حقوق‌ها با نرخ تورم تناسب ندارد؛ معیشت مردم باید در اولویت قرار گیرد
وی در ادامه با اشاره به ضرورت توجه به مسائل اقتصادی و معیشتی مردم گفت: امروز باید بیش از گذشته به وضعیت اقتصادی، تبعیض‌ها و مشکلات معیشتی توجه شود؛ چراکه حقوق‌ها با نرخ تورم تناسب ندارد.
قشقاوی با تأکید بر ضرورت حمایت از بخش خصوصی، تولید و صنعت افزود: باید به فعالان بخش خصوصی و تولیدکنندگان احترام گذاشت و از ظرفیت‌های این بخش برای عبور از شرایط موجود استفاده کرد. مردم ایران نیز تاکنون نشان داده‌اند که در مقام دفاع از کشور از تاب‌آوری بالایی برخوردارند و شرایط را به‌خوبی درک می‌کنند.
اظهارنظر درباره قیمت بنزین باید با ملاحظات اجتماعی همراه باشد
این نماینده مجلس درباره برخی اظهارنظرها پیرامون قیمت بنزین گفت: برخی اظهارات در این زمینه ناپخته و نسنجیده بود و مسئولان باید هنگام طرح چنین موضوعاتی دقت بیشتری داشته باشند تا احساسات مردم جریحه‌دار نشود.
وی از وجود طرح‌هایی برای ایجاد هماهنگی میان سخنگویان ارکان مختلف کشور خبر داد و افزود: هدف این است که سخنگویان در ارکان مختلف کشور به اجماعی در زمینه اظهارنظرها برسند تا مواضع مطرح‌شده تخصصی‌تر، دقیق‌تر و با ملاحظات بیشتری همراه باشد.
طرح مدیریت تنگه هرمز در کمیسیون امنیت ملی نهایی شده است
قشقاوی در پاسخ به پرسشی درباره آخرین وضعیت طرح مدیریت تنگه هرمز اظهار کرد: در جریان بررسی این طرح، تلاش شد در موضوعات تخصصی از نمایندگان وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های ذی‌ربط دعوت شود تا دیدگاه‌های کارشناسی آنها نیز مورد توجه قرار گیرد. جمع‌بندی کمیسیون این است که مفاد طرح با معیارهای حقوق بین‌الملل دریایی، از جمله کنوانسیون‌های ۱۹۵۸ و ۱۹۸۲، هماهنگی دارد و مبنای اصلی آن نیز توافق میان کشورهای ساحلی و ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده در حقوق بین‌الملل است.
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ادامه داد: در این زمینه جلسات متعددی در مسقط و تهران و در سطوح مختلف، از وزیر امور خارجه و معاونان وزیر تا کارشناسان تخصصی، برگزار شد و خوشبختانه با دو کشور ساحلی درباره یک کریدور دریایی به توافق رسیدیم؛ کریدوری که مورد تأیید طرفین قرار گرفت، قرار بود ابتدا به‌صورت موقت اجرایی شود و در ادامه به وضعیت دائمی برسد.
قشقاوی تصریح کرد: بر اساس توافقات صورت‌گرفته، مقرر بود این کریدور مطابق ضوابط به سازمان بین‌المللی دریانوردی ابلاغ شود. البته مخالفت‌ها و اقدامات مداخله‌جویانه آمریکا، از جمله تهدیدهایی که درباره عمان مطرح شد، از جمله موانع پیش‌روی اجرای این توافق بود.
وی با بیان اینکه بررسی‌های کارشناسی و حقوقی طرح در کمیسیون به پایان رسیده است، گفت: مرکز پژوهش‌های مجلس و معاونت قوانین نیز نمایندگان خود را در جلسات بررسی داشته‌اند و در حال حاضر طرح در اختیار هیئت‌رئیسه مجلس قرار دارد. ما منتظریم در دستور کار صحن علنی قرار بگیرد تا مراحل تصویب آن طی شود. از نظر کمیسیون، ابعاد حقوقی و اجرایی طرح روشن است و کار بررسی آن به پایان رسیده است.
آمریکا گزینه نظامی را کنار نگذاشته است؛ نیروهای مسلح در آمادگی کامل قرار دارند
قشقاوی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران و ارزیابی تحرکات نظامی این کشور در منطقه گفت: ما معتقد نیستیم که آمریکا گزینه نظامی را کنار گذاشته است؛ چراکه حضور تجهیزات نظامی، هواپیماهای سوخت‌رسان، استقرار هواپیماهای جدید و اعزام شناورهای جنگی به منطقه، به‌تنهایی نشانه انصراف از اقدام نظامی نیست.
وی افزود: البته این تحرکات نیز به معنای قطعی بودن حمله نیست، زیرا در کنار مؤلفه‌های نظامی، اراده سیاسی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. آمریکایی‌ها همواره از حمله سریع و مؤثر صحبت می‌کنند، در حالی که جمهوری اسلامی ایران با تقویت توان دفاعی و بازدارندگی خود، این محاسبات را با چالش جدی مواجه کرده است.
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ادامه داد: آغاز یک درگیری لزوماً به معنای پایان سریع آن نخواهد بود و طرف مقابل نمی‌تواند زمان و ابعاد آن را تعیین کند؛ چراکه گستردگی جغرافیایی درگیری و ظرفیت‌های دفاعی جمهوری اسلامی ایران، معادلات دشمن را تغییر داده است.
قشقاوی با اشاره به دیدارهای اخیر اعضای کمیسیون با فرماندهان نیروهای مسلح اظهار کرد: در دیدارهایی که طی یک ماه اخیر با سردار عبداللهی، فرمانده نیروی هوایی ارتش، مسئولان پدافند هوایی، سپاه پاسداران، مسئولان اطلاعاتی و وزیر دفاع داشتیم، گزارش‌ها و ارزیابی‌ها حاکی از رشد کمی و کیفی توان آفندی و پدافندی کشور بود.
وی تأکید کرد: شرایط جمهوری اسلامی ایران با جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه گذشته متفاوت شده و در صورت هرگونه اقدام نظامی، شگفتی‌های فراوانی در انتظار طرف مقابل خواهد بود. بنابراین عقل و منطق ایجاب می‌کند نیروهای مسلح همواره در آمادگی کامل بوده و دستشان روی ماشه باشد، اما این به معنای آن نیست که ایران آغازگر جنگ خواهد بود؛ ما در موضع دفاع قرار داریم.
قشقاوی: کشورهای همکار با متجاوز نیز باید مسئولیت حقوقی و پرداخت غرامت را بپذیرند
وی با اشاره به ابعاد حقوقی تجاوز نظامی علیه ایران گفت: از منظر حقوق بین‌الملل، قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال ۱۹۷۴ درباره تعریف تجاوز، از اسناد مهم در این زمینه است و باید مفاد آن درباره مسئولیت کشورهایی که در اختیار متجاوز امکانات، پایگاه‌ها، رادارها و ظرفیت‌های نظامی قرار می‌دهند، مورد توجه قرار گیرد.
قشقاوی افزود: از نظر ما، وضعیت منطقه خلیج فارس و دریای عمان از منظر حقوق بین‌الملل همچنان متأثر از شرایط جنگی است و صرف توقف تبادل آتش یا برقراری آتش‌بس موقت به معنای پایان همه آثار حقوقی تجاوز نیست. کشورهایی که امکانات و سرزمین خود را در اختیار متجاوز قرار می‌دهند نیز باید از منظر حقوقی پاسخگو باشند و موضوع جبران خسارت و پرداخت غرامت از سوی آنها قابل پیگیری است.
وی در عین حال تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران مسیر دیپلماسی را مسدود نکرده و همان‌طور که بارها اعلام شده است، آمادگی دارد در چارچوب منافع و حقوق ملت ایران، مسائل را از مسیرهای سیاسی و دیپلماتیک دنبال کند.
قشقاوی: اکنون در مرحله پسامذاکره و اجرای توافق قرار داریم
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در پاسخ به پرسشی درباره آخرین وضعیت مذاکرات با آمریکا گفت: از نظر ما مرحله مذاکره به پایان رسیده و اکنون در مرحله پسامذاکره و اجرای توافق قرار داریم؛ چراکه مذاکرات در عالی‌ترین سطح انجام شده و موضوعات مختلف از جمله تحریم‌ها، آزادسازی اموال بلوکه‌شده و موضوع تنگه هرمز مورد بحث و تعیین تکلیف قرار گرفته است.
وی افزود: در این مذاکرات، برخلاف برخی انتقادها مبنی بر محدود بودن موضوعات گفت‌وگو، تقریباً همه مسائل اصلی روی میز قرار گرفت و توافقی جامع حاصل شد که در اجلاس اسلام‌آباد نیز به تأیید و امضای عالی‌ترین مقامات دو کشور رسید. بنابراین موضوع صرفاً انجام مذاکره نبود، بلکه طرفین وارد مرحله اجرای توافق و تعیین جزئیات اجرایی آن شده بودند.
قشقاوی ادامه داد: حتی در همان مقطع، موضوعاتی مانند غرامت و بازسازی نیز در دستور کار اجرایی قرار گرفته بود و بر اساس اطلاعاتی که داشتیم، رقم ۳۰۰ میلیارد دلار در این زمینه مطرح شده بود. از این رو، نمی‌توان انتظار داشت طرف ایرانی هر بار از نقطه صفر وارد مذاکره شود و دوباره همان مسیری را طی کند که پیش‌تر به توافق و امضای طرفین منتهی شده است.
وی با اشاره به اختلافات و ادعاهای احتمالی درباره برخی حوادث و اقدامات نظامی گفت: از نظر حقوقی، چنین اختلافاتی نمی‌تواند بهانه‌ای برای برهم زدن کلیت توافق باشد؛ چراکه در تفاهم صورت‌گرفته، برای طرح اختلافات و بررسی موارد نقض احتمالی، سازوکار و فرصت زمانی مشخصی پیش‌بینی شده بود و قرار نبود با بروز هر اختلافی، کل توافق کنار گذاشته شود.
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تأکید کرد: اگر طرف مقابل مدعی نقض برخی بندها باشد، راهکار آن مراجعه به سازوکار پیش‌بینی‌شده و حل اختلاف از مسیر مذاکره است، نه کنار گذاشتن یک‌جانبه توافق. از این رو، ما معتقدیم طرف مقابل توافق را زیر پا گذاشته و در چنین شرایطی باید ابتدا به تعهدات خود بازگردد.
قشقاوی با اشاره به تغییرات مطرح‌شده در پیشنهادهای ایران در مقاطع بعدی مذاکرات افزود: محتوای پیشنهادهای جمهوری اسلامی ایران تغییر نکرده و همان شروط پیشین همچنان مبنای موضع ماست؛ بنابراین پیش از هرگونه بحث درباره مذاکره جدید، اجرای تعهدات و توافقات قبلی باید در دستور کار قرار گیرد.
مذاکره مجدد بدون پایبندی آمریکا به توافقات قبلی معنایی ندارد
وی برای تبیین موضع ایران گفت: وقتی خواسته‌ها و شروط مطرح شده، طرفین به توافق رسیده‌اند، توافق در عالی‌ترین سطح امضا شده و حتی مقدمات اجرای آن نیز فراهم شده است، دیگر چه موضوع جدیدی برای مذاکره وجود دارد؟ نمی‌توان انتظار داشت طرف ایرانی هر بار از نقطه صفر وارد مذاکره شود و دوباره همان مسیری را طی کند که پیش‌تر به توافق و امضای طرفین منتهی شده است.
قشقاوی تصریح کرد: اینکه برخی شرایط موجود را وضعیت نه جنگ و نه صلح توصیف می‌کنند، به معنای آن نیست که جمهوری اسلامی ایران در موضع انفعال قرار دارد. ما متناسب با رفتار طرف مقابل تصمیم می‌گیریم؛ اگر مسیر جنگ و تجاوز را انتخاب کند، نیروهای مسلح ما آمادگی دفاع و مقابله دارند و اگر به شروط و توافقات پایبند باشد، با اراده سیاسی می‌توان زمینه پایان تنش‌ها و برقراری آرامش در منطقه را فراهم کرد.
وی با تأکید بر تغییر معادلات منطقه‌ای گفت: شرایط منطقه، معادلات امنیتی، وضعیت یمن و جایگاه راهبردی تنگه هرمز تغییر کرده و نمی‌توان با روش‌ها و محاسبات فرسوده گذشته درباره تحولات جدید تصمیم گرفت. امروز بیش از هر زمان دیگری به دیپلماسی واقع‌بینانه نیاز داریم، نه رویکردهای متحجرانه و بازگشت به الگوهای شکست‌خورده.
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس خاطرنشان کرد: آمریکا در جریان جنگ‌های ۱۲ روزه و ۴۰ روزه نتوانست اهداف مورد نظر خود را محقق کند؛ بنابراین منطقی نیست تصور کند می‌تواند همان خواسته‌هایی را که از مسیر نظامی به دست نیاورده، این بار با طرح موضوع مذاکره و بدون پایبندی به تعهدات قبلی به دست آورد.
امنیت غذایی مطالبه جدی مجلس است؛ نظام توزیع کالا نیازمند اصلاح است
قشقاوی در بخش دیگری از این نشست خبری، درباره وضعیت اقتصادی و معیشتی مردم گفت: امنیت غذایی یکی از مطالبات جدی مجلس و کمیسیون امنیت ملی است و در همین راستا، کمیسیون در چندین جلسه با حضور مسئولان وزارت امور خارجه به بررسی ابعاد مختلف مسائل مرتبط پرداخته است. همچنین قرار است رئیس سازمان برنامه و بودجه به‌زودی در کمیسیون حضور پیدا کند تا درباره مسائل اقتصادی و امنیت غذایی و راهکارهای مدیریت شرایط موجود گفت‌وگو و تبادل نظر شود.
وی افزود: ارزیابی ما این است که وضعیت بورس کشور در مقایسه با شرایط حاکم بر اقتصاد جهانی مطلوب است و در حوزه تولید نیز با چالش جدی مواجه نیستیم؛ چراکه وفور کالا، کیفیت مطلوب محصولات و تنوع کالاها در بازار حفظ شده است.
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ادامه داد: با این حال، در زمینه حمایت از تولیدکنندگان نگرانی‌هایی وجود دارد و سازوکارهای توزیع نیز با ایراداتی مواجه است که باید اصلاح شود. به عبارت دیگر، دولت در حوزه تولید و تأمین کالا عملکرد قابل قبولی داشته، اما نظام توزیع کشور با نوعی بیماری مزمن روبه‌رو است که باید برای رفع آن چاره‌اندیشی شود.
قشقاوی با اشاره به افزایش قیمت‌ها گفت: بخشی از افزایش قیمت‌ها منطقی نیست، هرچند برخی گرانی‌ها نیز ناشی از مشکلات حمل‌ونقل بین‌المللی و شرایط اقتصاد جهانی است که کشور ما هم از پیامدهای آن آسیب دیده است.
تحریم‌های آمریکا بازار ۳۰۰ میلیون نفری منطقه را نیز تحت تأثیر قرار داده است
وی با اشاره به آثار فرامرزی تحریم‌های آمریکا تصریح کرد: آمریکا با اعمال محاصره اقتصادی، صرفاً اقتصاد ایران را هدف قرار نداده، بلکه برخی کشورهای منطقه را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
قشقاوی افزود: حدود ۳۰۰ میلیون نفر در بازار کشورهای پیرامونی ایران زندگی می‌کنند که پیش از این بخشی از نیازهای خود را از طریق واردات از ایران تأمین می‌کردند، اما محدودیت‌ها و فشارهای اقتصادی آمریکا بر این مبادلات نیز تأثیر گذاشته و در این کشورها مشکلات اقتصادی و تورم ایجاد کرده است.
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تأکید کرد: بنابراین تحریم‌های آمریکا را باید تحریم علیه حدود ۳۰۰ میلیون نفر از مردم منطقه دانست، نه صرفاً اقدامی که آثار آن به مردم ایران محدود شود.
وی در ادامه نشست خبری با اشاره به مباحث مطرح‌شده درباره تغییر دکترین هسته‌ای کشور اظهار کرد: موضوع تغییر دکترین هسته‌ای بارها مطرح شده و همان‌طور که می‌دانید، در این حوزه دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد. جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر عضو معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) است، اما یک پرسش حقوقی جدی درباره وضعیت این معاهده در شرایط جنگی وجود دارد.
قشقاوی ادامه داد: در سطح بین‌المللی سابقه نداشته است کشوری که عضو این معاهده است و تأسیسات هسته‌ای آن تحت نظارت قرار دارد، مورد حمله نظامی قرار بگیرد. از نظر بنده، معاهده NPT در شرایط فعلی و وضعیت جنگی قابل اجرا نیست، اما در این زمینه باید کلیت نظام به جمع‌بندی و تصمیم نهایی برسد.
وی با طرح این پرسش که آیا ادامه پایبندی به فتوای منع ساخت سلاح هسته‌ای، بدون برخورداری از دستاوردهای سیاسی متناسب و در شرایطی که کشور همچنان با اتهام‌زنی طرف مقابل مواجه است، باید به همین شکل ادامه پیدا کند، گفت: ما از نظر سیاسی بهره‌ای از این فتوای مهم در زمینه منع ساخت سلاح هسته‌ای نبرده‌ایم و این پرسش مطرح است که آیا باید همچنان بدون هیچ آورده‌ای در حوزه سیاسی به آن پایبند بمانیم، در حالی که طرف مقابل نیز ما را متهم به ساخت سلاح می‌کند.
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس افزود: این در حالی است که طرف مقابل به‌صراحت اعلام کرده قصد نابودی ایران را دارد و این موضع به‌صورت رسمی بیان شده است.
قشقاوی تأکید کرد: با وجود طرح دیدگاه‌های مختلف درباره تغییر دکترین هسته‌ای، تاکنون در سطح مجلس و کشور تصمیمی در این زمینه اتخاذ نشده و تصمیم‌گیری نهایی باید در سطح کلان نظام صورت بگیرد.
شرایط جدید جنگی، سازوکار بازرسی از تأسیسات هسته‌ای را با پرسش‌های حقوقی مواجه کرده است
وی در بخش پایانی سخنان خود درباره بازرسی از تأسیسات هسته‌ای کشور خاطرنشان کرد: در حال حاضر هیچ پروتکلی برای بازدید از تأسیسات هسته‌ای ما وجود ندارد؛ چراکه با شرایطی منحصربه‌فرد در نظام بین‌الملل مواجه هستیم. کشوری که تحت نظارت و بازرسی قرار داشته، اکنون مورد حمله نظامی قرار گرفته و نظام بین‌الملل نیز هنوز تصمیم و سازوکار مشخصی برای مواجهه با چنین وضعیتی اتخاذ نکرده است.
قشقاوی در پایان تأکید کرد: نمی‌توان با فشار رسانه‌ای، حتی از سوی رسانه‌های فارسی‌زبان ضدانقلاب، شرایط جدیدی را به کشور تحمیل کرد و تصمیم‌گیری درباره این موضوعات باید با در نظر گرفتن شرایط خاص کشور و در چارچوب منافع و مصالح ملی صورت گیرد./
منبع: خانه ملت
