قرار است فقط چند دقیقه در شبکه‌های اجتماعی وقت بگذرانیم، اما ناگهان متوجه می‌شویم ساعت‌ها گذشته است. این رفتار که به اسکرول بی‌پایان معروف شده، صرفاً نتیجه ضعف اراده نیست؛ فیدهای تمام‌نشدنی، پاداش‌های غیرقابل‌پیش‌بینی و سازوکارهای انگیزشی مغز دست به دست هم می‌دهند تا رها کردن گوشی دشوارتر شود.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، چند دقیقه گشت‌وگذار در اینستاگرام گاهی به یک ساعت یا حتی بیشتر تبدیل می‌شود؛ اتفاقی که برای بسیاری از کاربران آشناست. اما چرا با وجود اینکه می‌دانیم زمان زیادی را در گوشی سپری کرده‌ایم، باز هم نمی‌توانیم آن را کنار بگذاریم؟
یکی از پاسخ‌ها در طراحی فیدهای بی‌پایان شبکه‌های اجتماعی نهفته است. برخلاف کتاب یا برنامه تلویزیونی که نقطه پایان مشخصی دارند، محتوای شبکه‌های اجتماعی تمام نمی‌شود. همیشه این احتمال وجود دارد که با یک اسکرول دیگر، ویدئویی خنده‌دار، خبری هیجان‌انگیز یا پیامی از یک دوست ببینیم.
این سازوکار با پدیده‌ای به نام «پاداش متغیر» ارتباط دارد؛ یعنی کاربر نمی‌داند چه زمانی محتوای جذاب بعدی را پیدا می‌کند. همین غیرقابل‌پیش‌بینی بودن، انگیزه جست‌وجو را حفظ می‌کند. در این میان، دوپامین نیز نقش مهمی در انگیزه و رفتارهای پاداش‌جو دارد؛ البته برخلاف تصور رایج، این ماده صرفاً عامل ایجاد احساس خوشحالی نیست.
عامل دیگر، علاقه طبیعی مغز به تازگی است. هر پست، تصویر یا ویدئوی جدید می‌تواند محرکی تازه باشد و کاربر را به ادامه اسکرول ترغیب کند. تداوم این وضعیت ممکن است تمرکز بر فعالیت‌هایی مانند مطالعه و کار عمیق را دشوارتر کند.
از سوی دیگر، اسکرول کردن همیشه با لذت همراه نیست. مواجهه مداوم با اخبار نگران‌کننده و محتوای تنش‌زا می‌تواند چرخه‌ای ایجاد کند که در آن اضطراب، جست‌وجوی اطلاعات بیشتر را به دنبال دارد و مصرف بیشتر محتوا نیز اضطراب را تشدید می‌کند.
پژوهشگران تأکید می‌کنند که شبکه‌های اجتماعی به‌خودی‌خود مضر نیستند؛ مسئله زمانی آغاز می‌شود که استفاده بی‌وقفه از آن‌ها جای فعالیت‌های متمرکز، ارتباطات واقعی و زمان استراحت بدون صفحه‌نمایش را بگیرد.
برای آشنایی بیشتر با سازوکار مغز در برابر فیدهای بی‌پایان و دلایل دشواری کنار گذاشتن گوشی، متن کامل مقاله «راز اسکرول کردن‌های طولانی چیست؟ / چرا نمی‌توانیم گوشی را زمین بگذاریم؟» را در خبرآنلاین بخوانید.
منبع: خبرآنلاین
