اخترشناسان جرمی نامتعارف با جرم احتمالی ۲.۲ برابر خورشید شناسایی کرده‌اند که می‌تواند یکی از سنگین‌ترین ستاره‌های نوترونی کشف‌شده باشد.
همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: ستاره‌های نوترونی از عجیب‌ترین اجرام کیهان هستند؛ بقایای ستاره‌های عظیمی که پس از انفجار، جرمی بسیار فشرده را در فضایی به اندازه یک شهر جای می‌دهند. کشف جرمی که از محدوده معمول این ستاره‌ها سنگین‌تر است، می‌تواند به حل یکی از معماهای قدیمی اخترشناسی درباره مرز میان ستاره‌های نوترونی و سیاه‌چاله‌ها کمک کند.
به گزارش اینترستینگ انجینیرینگ، گروهی از اخترشناسان چینی با بررسی داده‌های تلسکوپ‌های لاموست (LAMOST) و آپوگی (APOGEE)، سامانه‌ای دوتایی با نام J۰۰۰۸+۰۱۲۸ شناسایی کرده‌اند که از یک غول سرخ و همدمی نامرئی تشکیل شده است. پژوهشگران با بررسی اثرات گرانشی این همدم بر ستاره قابل مشاهده، جرم آن را بین ۱.۸ تا ۲.۸ برابر خورشید تخمین زده‌اند. محتمل‌ترین برآورد، جرمی حدود ۲.۲ برابر خورشید است.
این جرم غیرمعمول، در محدوده‌ای قرار می‌گیرد که اخترشناسان از آن با عنوان «شکاف جرمی» میان ستاره‌های نوترونی و سیاه‌چاله‌ها یاد می‌کنند. ستاره‌های نوترونی معمولا جرمی در حدود ۱.۴ برابر خورشید دارند و نمونه‌های شناخته‌شده آنها به‌ندرت از ۲.۵ برابر خورشید سنگین‌تر می‌شوند. در مقابل، سیاه‌چاله‌های حاصل از فروپاشی ستاره‌ها معمولاً در محدوده جرم‌های بالاتری قرار می‌گیرند.
نکته عجیب‌تر، رفتار مداری این سامانه است. دو جرم هر ۳.۳ سال یک‌بار به دور یکدیگر می‌چرخند و با وجود فاصله زیاد، مدار تقریبا دایره‌ای دارند. همچنین هیچ نوری از همدم غول سرخ دریافت نشده است؛ موضوعی که احتمال ستاره معمولی بودن آن را کاهش می‌دهد.
ستاره‌های نوترونی معمولا از بقایای ستاره‌های پرجرمی تشکیل می‌شوند که پس از انفجار، هسته آنها تحت تأثیر گرانش به‌شدت فشرده می‌شود. این اجرام می‌توانند جرمی بیشتر از خورشید داشته باشند، اما قطرشان معمولاً از حدود ۲۰ کیلومتر فراتر نمی‌رود.
پژوهشگران برای فهم چگونگی شکل‌گیری سامانه J۰۰۰۸+۰۱۲۸ بیش از ۳۰۰ هزار شبیه‌سازی از سامانه‌های دوتایی انجام دادند، اما هیچ‌کدام نتوانستند هم‌زمان جرم و ویژگی‌های مداری این مجموعه را توضیح دهند.
یکی از فرضیه‌های مطرح این است که این سامانه در واقع سه جرم دارد؛ برای مثال، دو ستاره نوترونی کوچک که به یکدیگر نزدیک‌اند یا یک ستاره نوترونی و یک کوتوله سفید که به دور غول سرخ می‌چرخند. احتمال دیگر این است که دو جرم کوچک‌تر در گذشته با یکدیگر ادغام شده و جرم سنگین‌تری را تشکیل داده باشند.
اگر ماهیت این همدم واقعاً یک ستاره نوترونی فوق‌سنگین باشد، کشف آن می‌تواند اطلاعات ارزشمندی درباره چگونگی شکل‌گیری اجرام فشرده و مرز میان ستاره‌های نوترونی و سیاه‌چاله‌ها در اختیار دانشمندان قرار دهد. البته تأیید قطعی ماهیت این جرم همچنان به بررسی‌های بیشتر نیاز دارد.
منبع: همشهری