به گزارش خبرنگار جام جم آنلاین سیستان و بلوچستان سیستان و بلوچستان با برخورداری از ذخایر کم‌نظیر معدنی، موقعیت راهبردی در تجارت منطقه‌ای، دسترسی به آب‌های آزاد و ظرفیت‌های گسترده انرژی و نیروی انسانی، در سال‌های اخیر شاهد افزایش سرمایه‌گذاری در بخش صنعت و معدن بوده است؛ روندی که اگر با تکمیل زنجیره ارزش، توسعه صنایع پایین‌دستی و ایجاد اشتغال پایدار همراه شود، می‌تواند معادلات اقتصادی این استان را تغییر دهد.
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت سیستان و بلوچستان، در آیین تجلیل از فعالان اقتصادی استان اظهار کرد: میزان سرمایه‌گذاری‌های صنعتی و معدنی به بهره‌برداری رسیده در سال ۱۴۰۳ حدود ۷ همت بود که این رقم در سال ۱۴۰۴ به ۱۳ همت رسید و در هفت ماه نخست سال جاری نیز به حدود ۱۴ همت افزایش یافت. داود شهرکی فراهم‌شدن فضای تسهیل‌گری، پیگیری مشکلات واحدهای تولیدی و فعالیت قرارگاه اقتصادی استان را از عوامل مؤثر در تحقق این روند دانست. یکی از مهم‌ترین پشتوانه‌های توسعه صنعتی سیستان و بلوچستان، ظرفیت‌های معدنی این استان است؛
ظرفیتی که آمارهای اعلام‌شده از سوی مدیرکل صمت، ابعاد قابل‌توجه آن را نشان می‌دهد. شهرکی با اشاره به شناسایی ۱۴۲ میلیون تن ذخایر معدنی در سال گذشته گفت: این میزان معادل ۱۷ درصد کل ذخایر شناسایی‌شده کشور است. از این مقدار، ۱۲۰ میلیون تن به ذخایر مس اختصاص دارد که معادل ۸۰ درصد ذخایر مس کشور عنوان شده است. همچنین به گفته وی، ۳۷ درصد طلای اکتشاف‌شده کشور در سیستان و بلوچستان قرار دارد؛ موضوعی که جایگاه استان را در نقشه معدنی ایران برجسته می‌کند.
توسعه اکتشافات عمقی و انجام ۱۴۴ هزار متر حفاری در سال گذشته نیز از اقداماتی است که می‌تواند شناخت دقیق‌تری از ظرفیت‌های زیرزمینی استان ایجاد کند و زمینه جذب سرمایه‌گذاری‌های جدید را فراهم آورد. عبور از خام‌فروشی؛ حلقه مفقوده توسعه معدنی با وجود برخورداری سیستان و بلوچستان از ذخایر گسترده مس، طلا و سایر مواد معدنی، مسئله اصلی تنها شناسایی و استخراج این منابع نیست؛ بلکه چگونگی تبدیل این ذخایر به ثروت پایدار برای مردم استان اهمیت بیشتری دارد.
توسعه صنایع فرآوری مس، تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر، ایجاد واحدهای فرآوری طلا و استقرار صنایع وابسته به معادن می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری زنجیره‌های تولید، افزایش درآمدهای منطقه‌ای و ایجاد فرصت‌های شغلی تخصصی شود. در واقع، اگر سرمایه‌گذاری‌های معدنی به استخراج محدود بماند، بخش مهمی از ارزش اقتصادی این منابع در خارج از استان ایجاد خواهد شد؛ اما توسعه صنایع پایین‌دستی می‌تواند سهم سیستان و بلوچستان را از ثروت نهفته در معادن خود افزایش دهد.
سرمایه‌گذاری صنعتی نیازمند زیرساخت و ثبات اقتصادی افزایش سرمایه‌گذاری‌ها زمانی به توسعه پایدار منجر می‌شود که زیرساخت‌های موردنیاز تولید نیز متناسب با آن گسترش یابد. تأمین برق پایدار، دسترسی به آب صنعتی، توسعه راه‌های ارتباطی، حمل‌ونقل ریلی، تأمین مالی و تسهیل فرایندهای اداری از مهم‌ترین پیش‌نیازهای فعالیت سرمایه‌گذاران در استان است. موقعیت جغرافیایی سیستان و بلوچستان و دسترسی آن به بندر چابهار و آب‌های آزاد، در کنار ظرفیت‌های مرزی و کریدورهای تجاری، فرصت مناسبی برای پیوند صنایع معدنی و تولیدی استان با بازارهای داخلی و خارجی فراهم کرده است.
از این منظر، اتصال ظرفیت‌های معدنی به زیرساخت‌های حمل‌ونقل و تجارت می‌تواند هزینه جابه‌جایی مواد اولیه و محصولات فرآوری‌شده را کاهش دهد و جذابیت سرمایه‌گذاری در استان را افزایش دهد. سهم مردم استان از سرمایه‌گذاری‌ها باید افزایش یابد در کنار آمارهای امیدوارکننده سرمایه‌گذاری، یکی از شاخص‌های مهم ارزیابی موفقیت برنامه‌های اقتصادی، میزان تأثیر آن بر زندگی مردم است.
ایجاد اشتغال برای نیروهای بومی، آموزش نیروی انسانی متخصص، مشارکت شرکت‌ها و پیمانکاران محلی، توسعه کسب‌وکارهای وابسته به صنایع بزرگ و حمایت از کارآفرینان منطقه‌ای باید در کانون سیاست‌های سرمایه‌گذاری قرار گیرد. همچنین تأمین کالاهای اساسی و مدیریت بازار از دیگر موضوعاتی بود که مدیرکل صمت استان به آن اشاره کرد. به گفته شهرکی، با دستور استاندار ثبت سفارش ۱۳۰ هزار تن برنج و ۶ هزار تن گوشت انجام شده و ۲۰ درصد نانوایی‌های استان نیز به سوخت جایگزین مجهز شده‌اند. ۱۴ همت؛ آغاز یک مسیر یا معیار موفقیت توسعه؟
بهره‌برداری از ۱۴ همت سرمایه‌گذاری صنعتی و معدنی در هفت ماه نخست سال، بدون تردید شاخصی قابل‌توجه در روند اقتصادی سیستان و بلوچستان است؛ اما ارزیابی واقعی این دستاورد به میزان تولید، اشتغال ایجادشده، سهم نیروهای بومی، ارزش افزوده محصولات و ماندگاری واحدهای صنعتی وابسته است. سیستان و بلوچستان امروز تنها به سرمایه‌گذاری برای استخراج منابع زیرزمینی نیاز ندارد؛ بلکه باید از ظرفیت‌های معدنی، بندری، مرزی و انرژی خود برای شکل‌دهی به یک اقتصاد تولیدمحور بهره بگیرد.
اکنون انتظار می‌رود سیاست‌گذاری اقتصادی استان از مرحله جذب سرمایه و بهره‌برداری از طرح‌ها فراتر رود و با تمرکز بر تکمیل زنجیره ارزش، توسعه صنایع فرآوری و مشارکت واقعی مردم در فعالیت‌های اقتصادی، زمینه تبدیل ثروت‌های طبیعی به رفاه عمومی را فراهم کند.
منبع: جام جم آنلاین
