مدیرعامل شرکت بسته‌بندی ایران از شرکت‌های تابعه شرکت سرمایه‌گذاری توسعه ملی می‌گوید: توان تولید ما سه برابر چیزی است که حالا داریم، اما فولاد مواد اولیه بیشتری به ما تخصیص نمی‌دهد، دولت می‌تواند در این رابطه کمک و حمایت کند.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، «داود گرجی‌زاده»، مدیرعامل شرکت بسته‌بندی ایران از شرکت‌های تابعه شرکت سرمایه‌گذاری توسعه ملی با حضور در کافه خبر خبرآنلاین، با روایت بیش از ۶ دهه فعالیت این شرکت در تولید قوطی‌های بسته‌بندی فلزی و فراز ونشیب‌هایی که در این سال‌ها پشت سر گذاشته است، از افزایش ۴۰۰ درصدی تولید، راه‌اندازی مجدد خطوط تولیدی، تعمیرات ماشین‌آلات با استفاده از توان داخل و عدم توقف فعالیت در سخت‌ترین روزهای جنگ و محاصره و تحریم می‌گوید.
شرایطی که درخواست برای کنسرو و تن ماهی و محصولاتی از این دست افزایش یافت، اما کارکنان این شرکت تولیدی دست از کار نکشیدند و حتی با وجود حملات سخت جنگنده‌ها، به فعالیت ادامه دادند تا بازار لطمه نبیند.
مشروح این گفت‌وگو را در ادامه بخوانید.
* در دوره پساجنگ و در شرایط کنونی که با عنوان «نه جنگ و نه صلح» شناخته می‌شود، بازسازی اقتصادی کشور چقدر به احیای ظرفیت‌های تولیدی، حفظ اشتغال و تقویت زنجیره تولید و تأمین نیاز دارد؟ از نگاه شما صنعت بسته‌بندی چه نقشی می‌تواند در این فرایند ایفا کند؟
در دهه ۴۰ شمسی، وقتی که کشور ایران به حرکت از زندگی مبتنی بر کشاورزی به سمت صنعت رفت، شرکت‌هایی مثل گروه بهشهر ایجاد شدند. فلسفه وجودی زنجیره تأمین شرکت‌های گروه بهشهر همین بود و بعدها توسعه یافت و به سوی تولید ظروف فلزی صنعت کنسرو کشور رفت.
فعالیت رسمی این شرکت از سال ۱۳۴۲ آغاز شد و از سال ۵۴ هم در بورس اوراق بهادار پذیرفته شده است و می‌توان گفت که مادر صنعت بسته‌بندی فلزی ایران است.
کاربرد قوطی فلزی علاوه بر اینکه زیبایی خاص خودش را دارد، صنایع مختلفی از قوطی نوشابه، روغن نباتی، روغن موتور، بشکه تا ظرف رب گوجه، انواع اقسام کنسروها و کمپوت‌ها را شامل می‌شود. پس ببینید چه زمینه گسترده‌ای است. در کشور شاید سالانه فقط نزدیک به ۵۰۰ میلیون عدد قوطی تن ماهی مصرف می‌شود. نزدیک به شاید دو تا سه میلیارد عدد قوطی در صنعت غذایی و روغنی هم در کشور مصرف می‌شود.
افزایش چشمگیر خرید کنسرو و غذای آماده در دوران جنگ/ یک روز هم تعطیل نشدیم
بی‌شک در شرایط جنگی که مردم بنا به هر دلیلی سعی می‌کنند به سمت ذخیره کنسروی بروند و به تناسب رسالت ما به‌عنوان شرکت صنایع بسته‌بندی، ایجاب می‌کند که با ظرفیت کامل و حداکثر توان، تولید داشته باشیم. در واقع در اردیبهشت و خرداد سال جاری که جنگ بود، اگر ما ۵ سال تولید شرکت را هم می‌توانستیم بفروشیم، برایش مشتری بود؛ یعنی تقاضا زیاد شده بود و ما با همه مشکلاتی که وجود داشت، ادامه دادیم.
در حالیکه تأمین‌کننده اصلی ما فولاد مبارکه اصفهان است که درجنگ آسیب دید. با این حال، از سایر منابع و شرکت‌های دیگر، همچنین از ذخایر استراتژیکی که شرکت داشت، نیاز کشور را تا حد توان برطرف کردیم. شرکت یک روز هم در روزهای جنگ تعطیل نشد. خیلی سخت بود. همکاران و کارگران ما نگرانی‌هایی داشتند، ولی همیشه این صحبت بود که کارگر نانوایی و پمپ بنزین هم سر کار هستند. ما هم باید بتوانیم این صنعت را پوشش دهیم.
تدابیری اندیشیدیم و نه تنها تولید کم نشد بلکه بالاترهم رفت. از نقاط مختلف و از هر طریقی که می‌شد، مواد اولیه را تأمین کردیم. خط تولید شرکت صنایع بسته‌بندی ایران، چه در دوران جنگ، چه پساجنگ، حتی یک روز به دلیل نداشتن مواد اولیه متوقف نشد.
*با توجه به سابقه طولانی فعالیت شرکت بسته‌بندی ایران، این مجموعه چه ظرفیت‌هایی برای کمک به بازسازی اقتصادی کشور دارد؟
شاید به ظاهر به نظر بیاید که کالای ما فقط یک قوطی است. برای نمونه، رب گوجه یک کالای استراتژیک در غذای ایرانی است. روغن نباتی هم همین‌طور. ما شرکت‌های زیادی در ایران داریم که روغن نباتی تولید می‌کند. در هر خانه‌ای که روغن نباتی باشد رب گوجه هم کنارش است. غذاهای ایرانی بلا استثنا، از قیمه، مرغ، آبگوشت و… رب گوجه مصرف می‌کنند. خانواده‌ها هم به سمت شاغل بودن همه اعضا رفتند و اکثرا غذای آماده مصرف می‌کنند. بعضاً به غلط در ذهن خودشان تصور می‌کنند غذای کنسروی مواد نگهدارنده دارد که در واقع این نیست.
در واقع محصولات، چون در محیط پاستوریزه قرار می‌گیرد و در خلأ ایجاد می‌شود، مدت نگهداری بالایی میدارند، در حالی که شاید از لحاظ اقتصادی هم به باشد. پس تقاضا و مصرف سه تا چهار میلیارد عدد از محصولات بسته بندی فلزی غذایی وجود دارد. من تفکیک می‌کنم و بسته بندی فلزی نوشیدنی، غذایی و روغنی جداست. روغنی هم به دو دسته روغن خوراکی و روغن صنعتی تقسیم می‌شود.
در کشور ما بنا بر ضرورتی که وجود دارد، سالانه دو تا سه میلیارد قوطی مصرف می‌شود.
تخصیص ۱۰۰ درصد بودجه برای توسعه فعالیت‌های تولیدی
*چقدر از شرکت شما تأمین می‌شود؟
تقریبا حدود ۱۰ درصد. در مدت جنگ مدام سعی کردیم شرایط خود را با توجه به نوع ورق دریافتی از تولیدکننده‌ها و سایر موارد تنظیم کنیم.
با وجود همه مشکلات، خدا را شکر تولید شرکت نه تنها کاهش نداشت بلکه افزایشی هم بود. ۱۰۰ درصد بودجه را به فعالیت صنعت تحقق دادیم. نسبت به سال مالی گذشته از لحاظ وزنی، تفاوت آن‌چنانی نداشتیم. با اینکه برای تأمین‌کننده اصلی ما (فولاد مبارکه) مشکل ایجاد شده بود.
*در شرایط کنونی و با وجود تحریم و محاصره اقتصادی و وجود سایه جنگ، برنامه شرکت شما چیست؟ آیا می‌خواهید ظرفیت تولید را افزایش دهید یا وضعیت موجود را ارتقا داده و بهره وی را بالا ببرید؛ یا حتی ممکن است هر دو را مدنظر داشته باشید.
ما سعی کردیم مواد اولیه خود را متناسب با نیاز ۶ ماه آتی شرکت تا حدودی تأمین کنیم. ممکن است که همه مواد در شرکت وجود نداشته باشد اما یا پیش‌خرید کردیم یا در جریان مذاکره است. یکی از مواد اولیه‌ای که وارداتی است، از لحاظ بهای تمام شده ارزشش پایین است، ولی نبودش منجر می‌شود که تولید متوقف شود، پودر درز جوش است.
و تنها مواد اولیه‌ای است که در ایران تولید نمی‌شود. ما این ماده را از یکی از شرکت‌های اروپایی تأمین کردیم و مصرف ۶ ماه شرکت از این محل تأمین شد. از بابت سایر مواد هم واحد تحقیق و توسعه به سمت تولید برخی مواد شیمیایی رفته است. ما موفق شدیم یکی از مواد شیمیایی که تولید صنعتی آن را نداریم، به تولید آزمایشگاهی برسانیم و تولید نیمه صنعتی‌اش را هم انجام دادیم ودر مرحله کسب مجوزهای لازم برای تولید صنعتی هستیم. یعنی به دانش مورد نیاز دست یافتیم. اگر این اتفاق بیفتد، علاوه بر نیازهای مجموعه خود از بابت مواد شیمیایی، می‌توانیم نیاز هم‌صنف‌های خود را هم تأمین کنیم.
در مورد ماشین‌آلات هم ۱۰۰ درصد توان فنی نگهداری، تعمیرات اساسی و حفظ ظرفیت موجود در داخل کشور انجام می‌شود و شرکت بسته‌بندی در این زمینه پیشرو است. خدمات همه ماشین‌آلات در مجموعه تأمین می‌شود و درصد بسیار کمی هم از هم صنفی‌ها، و در داخل کشور، بنابراین از این بابت مشکلی نداریم.
افزایش بهره‌مندی از توان داخل پس از وقوع جنگ
*این برنامه‌ریزی‌ها پیش از آغاز جنگ ۱۲ روزه انجام شده بود، یا چون شرایط جنگی پیش آمد این موارد در نظر گرفته شد؟
واقعیت این است که شرکت طی سال‌های گذشته مشکلاتی داشت، با این حال ما یک برنامه راهبردی تدوین کردیم و تقریباً نقشه راه مشخص است که طی این پروژه ۳ تا ۵ ساله شرکت صنایع بسته‌بندی باید در چه مرحله‌ای قرار بگیرد و پیش برود. شرایط جنگی که ایجاد شد، طبیعتاً تمرکز بر این رفت که بتوانیم از دانش و توانمندی‌های داخل کشور استفاده بیشتری داشته باشیم.
عملاً از بابت راه اندازی ماشین‌آلات و خطوط تولید سعی کردیم مشکلی نداشته باشیم و نداریم.
*سود شرکت از ابتدای امسال تاکنون ۱۸۷ میلیارد تومان بوده و به این مقدار رسیده است، مهم‌ترین عواملی که این مقدار سود را با شرایط جنگی برای شما رقم زده، مشخصاً چه بوده است؟
بی‌شک هدف نخست واحد تجاری کسب سود است و ما یک شرکت تجاری هستیم. سودی که توأم با حفظ مسئولیت‌های اجتماعی باشد؛ یعنی شما باید سودآوری داشته باشید و اگر سودآوری داشته باشید، می‌توانید اشتغال پایدار ایجاد کنید. یعنی اگر سود نداشته باشید، اشتغال هم نخواهید داشت و همین تعداد نیرویی هم که دارید از دست می‌دهید.
افزایش ۴۰۰ درصدی تولید شرکت بسته‌بندی ایران
در این بین چند عامل روی سودآوری تأثیرگذار است. تأمین، خرید به موقع و با قیمت مناسب مواد اولیه، فروش به موقع و با کیفیت محصول، مدیریت هزینه و بهای تمام شده تولید. وقتی این ۳ مورد را کنار هم بررسی کنید، منجر به افزایش سودآوری شرکت می‌شود. شاید بعضی از مدیران فکرکنند که صرفه‌جویی در هزینه منجر به افزایش سود شود. به نظراین طور نیست.
در شرکت ما چند اتفاق افتاده، خرید به موقع و با شرایط خوب، فروش با کیفیت، مدیریت بهای تمام شده، جلوگیری از ضایعات بی‌مورد، افزایش بهره‌وری، همه این‌ها سبب کاهش توقف تولید شده است. علی‌رغم اینکه مشکل تأمین مواد اولیه را پیدا کردیم و مشکلات مربوط به شرایط جنگی کشور راهم داشیم، تولید ما نسبت به سال گذشته ۴۰۰درصد بالا رفت؛ یعنی افزایش قابل ملاحظه‌ای داشت. صرفاً به دلیل اینکه مدیریت و فکر شده است.
استفاده بهینه از ماشین‌آلات بلااستفاده، رمز افزایش تقاضا و افزایش سودآوری
*موضوع قابل توجه دیگر، راه‌اندازی مجدد خط تولید قوطی پنج کیلویی پس از هشت سال بود. علت توقف چه بود و چطور توانستید دوباره تولید را برگردانید؟
ما دو سالن داریم. سالن چاپ فلزات و سالن قوطی‌سازی. هر قوطی که تولید می‌شود چند مرحله در سالن چاپ فلزات دارد. لاک، کوتینگ، ورنی میزنند و چاپ برند انجام می‌شود. بعد در سالن قوطی‌سازی بسته به سایز، تبدیل به قوطی می‌شود. در گذشته شرکت صنایع بسته‌بندی فقط دو خط کار می‌کرد. خط یک کیلویی و نیم کیلویی. دستگاه‌ها موجود بودند اما به دلایل متعدد نداشتن قطعه، نداشتن نیروی متمرکزو نداشتن نقدینگی، فعال نبودند.
نهایتا بر راه‌اندازی خط تمرکز کردیم و با کمک متخصصان داخلی و چند مشاور از بیرون که بازنشسته همین خط بودند، خط پس از سال‌های سال دوباره راه‌اندازی شد. فقط این نبود. ما از هفت خطی که داشتیم، پنج خط را به مدار آوردیم. سبد محصولات ما متنوع شد. توانستیم تقاضایی که در بازار ایجاد شده را تحت پوشش قرار دهیم.
*قطعاً روی سبد محصولات بازار هم خیلی تأثیرگذار بوده است.
بله طبیعی است مشتری هم قوطی یک کیلویی و هم نیم کیلویی می‌خواهد. معمولاً شرکت‌های کنسروی پکیج کاملی از قوطی می‌خواهند. مثلا هم تن ماهی می‌خواهد و هم پنج کیلویی. ما نمی‌توانیم بگوییم فلان خط را نداریم.
*موضوع قابل توجه دیگر، نوسانات قیمت ارز و قطعی برق است که فکر می‌کنم مستقیماً روی تولید شرکت و کارخانه شما تأثیر دارد. چه اقدامی انجام دادید که در خروجی، برای حفظ مشتری و زنجیره ارزش قیمت تمام شده، تغییر زیادی رخ ندهد؟
متأسفانه در ارتباط با برق تقریباً از خرداد تا اواسط مهر دو روز در هفته برق قطع بود. به این دلیل جابه‌جایی شیفت‌های کاری به شیفت شب و جمعه داشتیم و در واقع با این تغییرات، حجم تولید کاهش نیافت. اما به هر حال شب‌کاری بازده روز کار را نخواهد داشت اما تا حدود بالای ۹۰ درصد حجم تولید را حفظ کردیم.
نوسانات نرخ ارز هم همه‌جا تأثیر دارد و ما هم از این قضیه مستثنی نیستیم، به هرحال شرایط را تحت کنترل داشته باشیم که شرکت کمترین آسیب را ببیند.
افزایش سرمایه با اصلاح ساختار مالی
*افزایش سرمایه اعلام شده شرکت از ۳۴۰ به ۵۰۰ میلیارد تومان چه نقشی در توسعه تولید و نوسازی تجهیزات داشته و چقدر به توسعه فناوری شما کمک کرده است؟
افزایش سرمایه، بیشتر اصلاح ساختار مالی بوده و نقدینگی وارد شرکت نشده است. ساختار مالی شرکت از لحاظ ترازنامه‌ای به اصطلاح زیباتر شد؛ وقتی که افزایش سرمایه درست باشد، تسهیلات بهتری از بانک‌ها داده می‌شود.
*چه فرصت‌هایی برای تعامل و همکاری بیشتر با سایر شرکت‌های گروه صنعتی بهشهر در جهت توسعه کلان ایجاد کرده‌اید؟
واقعیتش این است که اصلاً فلسفه وجودی شرکت صنایع بسته‌بندی ایران، زنجیره تأمین گروه بهشهر بوده است. ما زمانی کارتون‌سازی هم داشتیم و بنابر دلایلی از سال ۹۰ به بعد مدیران وقت تصمیم گرفته بودند که دیگر کار نکند
ما باید به فلسفه وجودی خود برگردیم و در واقع زنجیره تأمین و ارزش گروه خود شویم. طبیعتاً در گروه بهشهر و شرکت‌های گروه یا محصولات ما را مصرف می‌کنند که از بیرون تهیه می‌شود یا تولید خودمان است. ما در قالب طرح، پیشنهاداتی به هلدینگ دادیم که در صنایع بسته‌بندی ایران متمرکز شود که در معاونت اقتصادی و برنامه‌ریزی در حال مطالعه و بررسی است.
توان ۳ برابری برای تولید در صورت تأمین مواد اولیه
*فکر می‌کنید دولت و نهادهای اقتصادی حاکمیتی چه نقشی در حمایت از شرکت‌هایی مثل شرکت بسته‌بندی و شرکت‌هایی که در تأمین زنجیره ارزش و نیاز بازار مصرفی مردم فعالیت می‌کنند، دارند؟
نباید منکر شد که دولت نقش بسیار سنگین و اساسی دارد؛ تخصیص ارز یکی از موارد است. ما پشتیبان صنعت غذای کشور هستیم. انواع و اقسام محصولات کشاورزی در یک مقطع زمانی محصول می‌دهند و اگر صنعت کنسرو نباشد، بخش عمده‌ای از بین می‌رود.
گوجه اگر تبدیل به رب نشود از بین می‌رود. همان‌طور که فولاد مبارکه اصفهان پشتیبان صنعت کشور در خودوسازی، لوازم خانگی و کنسرو است. ما ظروف شرکت‌هایی که کنسرو تولید می‌کنند را تهیه می‌کنیم. ما سهمیه‌ای از فولاد مبارکه اصفهان داریم. توان تولید ما سه برابر چیزی است که حالا داریم، اما فولاد مواد اولیه بیشتری به ما تخصیص نداده است. دولت می‌تواند دخالت کند. ظرفیت تولید ما ۱۵ هزار تن است، اما ۳۰ درصد ظرفیت تولید می‌کنیم. ماشین‌آلات هم وجود دارد.
دولت و وزارت صمت می‌توانند برای شرکت‌هایی مثل ما سهمیه بیشتر تخصیص دهد. چند ماه طول می‌کشد تا ارز تخصیص پیدا کند. نمی‌گویم مقصر هم هستند. عوامل مختلفی وجود دارد که باعث مشکل در زمان‌بندی می‌شود. سایر مراجع دولتی، همه چیز را الکترونیکی کردند. تعارف نکنیم، بسترهای اینترنتی ممکن است به دلایل مختلفی مهیا نباشند. بانک برای تسهیلات دادن به ما می‌گوید: باید از دارایی ۱۸۶ استعلام بگیرم، اگر اینترنت قطع باشد، گفته می‌شود چون دارایی ۱۸۶ شما استعلام نشده و پرونده مالیاتی شما تعیین تکلیف نشده، تاییده نمیدهند. شرکت تولیدی باید دوندگی کند و به دنبال نامه باشد.
البته دولت به شرکت صنایع بسته‌بندی در ستاد رفع موانع تولید خیلی کمک کرد. خیلی کمک کردند، نمی‌توان منکر شد. شرکت دچار مشکلاتی از بابت بدهی تأمین اجتماعی و بدهی‌های مالیاتی و بدهی معوق بانکی در گذشته بود.
این شرکت اکنون احیا شده است در حالیکه زمانی قرار بود به سرنوشت ارج و داروگر دچار شود، اما با حمایت، همکاری همکاران و حمایت هلدینگ بالا سری مجدد به مدار تولید برگشت.
انشاءالله این مجموعه با توکل به خدا و کمک همکاران و حمایت دولت و مدیران هلدینگ، به جایگاه واقعی خود خواهد رسید.
منبع: خبرآنلاین
