«بهجت الروح» عنوان یکی از تازه ترین کتاب‌های منتشر شده در حوزه موسیقی است که طی روزهای اخیر با مقدمه ای از کیهان کلهر نوازنده پیشگام موسیقی کلاسیک ایرانی پیش روی مخاطبان قرار گرفت.
به گزارش خبرنگار مهر، کتاب «بهجت‌الروح؛ رساله‌ای درباره موسیقی» نوشته عبدالمومن بن صفی‌الدین با پیش گفتاری از کیهان کلهر توسط نشر«وزن دنیا» منتشر شد.
«بهجت‌الروح» از متون شناخته‌شده و تأثیرگذار در تاریخ مکتوب موسیقی ایران است که نسخه‌های خطی متعددی از آن در کتابخانه‌های عمومی و مجموعه‌های شخصی نگهداری می‌شود.
کیهان کلهر، موسیقیدان و آهنگساز شناخته‌شده، در پیشگفتار این کتاب نوشته است:
اهمیت این رساله به اندازه‌ای بوده که نویسنده‌ای دیگر بعدها کتاب «بهجت‌القلوب» را با بهره‌گیری از مطالب آن تألیف کرده است. جایگاه این اثر در میان متون قدیمی موسیقی سبب شد در سال ۱۳۴۶ نیز در شمار نخستین رساله‌هایی قرار بگیرد که با رعایت اصول تصحیح انتقادی متون کهن منتشر شدند.
این رساله موضوعات گوناگونی را دربرمی‌گیرد. از چگونگی پیدایش موسیقی و ارتباط آن با بیماری‌ها گرفته تا پیوند موسیقی با اجرام آسمانی، فصل‌های سال، اوقات شبانه‌روز و طبقات مختلف مردم. بخشی از این مطالب ماهیتی نمادین و افسانه‌ای دارند، اما در کنار آنها اطلاعاتی نیز دیده می‌شود که در دیگر متون موسیقی کمتر به چشم می‌خورد.
درباره هویت نویسنده نیز ابهام‌هایی وجود دارد. او خود را از نوادگان قابوس بن وشمگیر معرفی می‌کند، اما کتاب را به سلطان محمود غزنوی تقدیم کرده است. همچنین در بخش‌هایی از رساله به عبدالقادر مراغی و شخصیت‌هایی اشاره می‌شود که قرن‌ها پس از دوره مورد ادعای نویسنده زندگی می‌کرده‌اند. از سوی دیگر، محتوای کتاب شباهت‌هایی با مطالب متون دوره صفوی دارد.
اطلاعات موسیقی این کتاب شامل نام‌های معمول مقام و شعبه و گوشه و اصول ایقاعی است. همچنین این متن حاوی تعدادی تصنیف است که پژوهشگران هنوز موفق نشده‌اند آنها را رمزگشایی کنند.
متن «بهجت‌الروح» را یاسنت لویی رابینو دی بورگوماله، نایب‌کنسول بریتانیا در رشت که زاده فرانسه و از تبار ایتالیایی بود، در اختیار داشت و به انگلیسی نیز ترجمه کرد. دست‌نوشته ترجمه انگلیسی او در کتابخانه مجلس نگهداری می‌شود.
نشر وزن دنیا، کتاب «بهجت‌الروح» را با تصویرگری فرشید پارسی‌کیا و چاپ رنگی و جلد سخت در ۱۶۰ صفحه و قیمت یک میلیون تومان منتشر کرده و در دسترس علاقه‌مندان به موسیقی قرار داده است.
منبع: خبرگزرای مهر
