۶۷ درصد از کل تلفات گازگرفتگی سال گذشته در نیمه دوم سال ثبت شده است؛ به‌طوری‌که بهمن با ۱۴۹ فوتی، بیشترین آمار جان‌باختگان را به خود اختصاص داده است. بر اساس این گزارش، آمار مسمومیت با گاز منوکسید کربن در شش‌ماهه دوم سال گذشته در مقایسه با مدت مشابه سال قبل از آن کاهش ۱۰/۶درصدی را نشان می‌دهد. کاهش آمار تلفات مسمومیت با گاز در نیمه دوم سال گذشته در حالی ثبت شده که در پنج‌ماهه اول امسال با افزایش این آمار مواجه بوده‌ایم.
در این پنج ماه، ۲۶۱ نفر براثر گازگرفتگی جان خود را از دست دادند که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲/۵درصد افزایش یافته است.براساس اعلام این سازمان و در سال گذشته، بیشترین تلفات مسمومیت با گاز منوکسید کربن به ترتیب در استان‌های تهران با ۱۲۷، خراسان‌رضوی با ۵۹ و اصفهان با ۵۸ فوتی و کمترین آن در استان‌های هرمزگان و سیستان‌وبلوچستان هرکدام با چهار، ایلام با پنج و قم و کهگیلویه‌وبویراحمد هرکدام با شش فوتی ثبت شده است.
مرگ‌ومیر‌های ناشی از گاز مونوکسید کربن آنچنان روند صعودی دارد که چند روز پیش، سخنگوی سازمان مدیریت بحران کشور با هشدار درباره افزایش حوادث مسمومیت با گاز منوکسید کربن گفت: در سال‌جاری و در همین بازه زمانی دو الی سه هفته اخیر نیز با وجود این‌که هنوز سامانه‌های بارشی و سرمای استخوان‌سوز زمستان نرسیده، ۱۶۷ مورد مسمومیت ثبت شده که متاسفانه هشت نفر به همین دلیل فوت کرده‌اند. تداوم مرگ‌ومیر‌ها با گاز بی‌رنگ و بودر تازه‌ترین مرگ‌ومیر‌های ناشی از مونوکسید کربن، یک پدر و پسر ۴۸ و ۱۸ساله در میدان هفت‌باغ کرمان قربانی این گاز خطرناک شدند.
این حادثه ۱۰ آبان‌ماه امسال در حالی رخ داد که یک گزارش مبنی بر مسمومیت با گاز مونوکسید کربن در اختیار اورژانس قرار گرفت، اما امدادگران پس از حضور در محل با پیکر بی‌جان پدر و پسر مواجه شدند که براثر انتشار گاز منوکسید کربن ناشی از سوختن زغال جان خود را از دست داده بودند.۲۳ مهر ماه سال ۱۴۰۵ نیز سخنگوی سازمان آتش‌نشانی مشهد از مرگ چهار عضو یک خانواده در بلوار رسالت مشهد خبر داد. قربانیان شامل پدر و مادر و دو فرزند بودند. با اعلام خبر، بلافاصله نیرو‌های عملیاتی ایستگاه ۴۵، اورژانس و پلیس نیز در محل حادثه حاضر شدند.
با حضور عوامل امدادی در محل مشخص شد که هر چهار نفر از اعضای این خانواده شامل پدر و مادر و دو کودک چهار و هشت‌ساله بر اثر گازگرفتگی جان خود را از دست داده‌اند. براساس بررسی‌های اولیه، علت این حادثه عدم جانمایی صحیح آبگرمکن و نشت گاز بوده است. ششم آبان‌ماه سال ۱۴۰۵ نیز فرمانده انتظامی مشهد از مرگ دختری جوان و مردی ۳۶ساله براثر مسمومیت با گاز مونوکسید کربن در دو حادثه جداگانه خبر داد.
به گفته حسینعلی‌زاده، پس از حضور ماموران و نیرو‌های امدادی در محل، پیکر جان‌باختگان با هماهنگی مرجع قضایی به پزشکی قانونی منتقل شد.۱۷ آبان نیز یک زوج سالمند در مشهد بر اثر گازگرفتگی جان خود را از دست دادند. این حادثه ساعت ۱۶ در محدوده حر ۴۸ به مرکز فرماندهی آتش‌نشانی اعلام شد و در پی آن، آتش‌نشانان به محل اعزام شدند. با حضور نیرو‌های عملیاتی، مشخص شد زن و شوهری حدودا ۷۰ ساله دچار مسمومیت با گاز مونوکسید کربن شده‌اند و هر دو جان باخته‌اند.
گازگرفتگی را با علائم آنفلوآنزا و سرماخوردگی اشتباه نگیریدسخنگوی وزارت بهداشت با بیان این‌که علائم مسمومیت با گاز مونوکسید کربن به علائم سرماخوردگی و آنفلوآنزا شباهت دارد، گفت: این نوع مسمومیت علاوه بر عوارض کوتاه‌مدتی مانند سرگیجه و بی‌حالی، در بلندمدت می‌تواند به کاهش سطح هوشیاری، ضعف مداوم و بی‌حوصلگی منجر شود.مجتبی خالدی گفت: با سرد شدن هوا، میزان مسمومیت با گاز مونوکسید کربن به‌دلیل استفاده از وسایل گرمایشی غیراستاندارد یا بی‌دقتی در نصب آنها افزایش می‌یابد. این گاز بدون رنگ، بو و طعم بوده و تشخیص آن دشوار است.
از آنجا که قدرت اتصال آن به هموگلوبین خون بالاست، مسمومیت با آن به‌سرعت رخ می‌دهد.وی ادامه داد: علائم مسمومیت با گاز مونوکسید کربن گاهی با سرماخوردگی و حتی آنفلوآنزا اشتباه گرفته می‌شود. سردرد، سرگیجه، ضعف و بی‌حالی از علائم اصلی گازگرفتگی است که به نشانه‌های این بیماری‌ها شباهت دارد.
در صورت بروز مسمومیت با این گاز، ابتدا باید وسایل گرمایشی را خاموش کرد، پنجره‌ها را گشود، فرد مسموم را از محیط خارج ساخت و سپس با اورژانس تماس گرفت.خالدی با تأکید بر این‌که مسمومیت با مونوکسید کربن عموما در کارگاه‌ها، خانه‌ها و اقامتگاه‌های شبانه‌روزی رخ می‌دهد، بیان کرد: در چنین شرایطی ممکن است شمار افراد مسموم نیز زیاد باشد. خارج کردن افراد مسموم از محیط سربسته ضروری است؛
زیرا ماندن در آن فضا احتمال زنده ماندن را کاهش می‌دهد.وی کاهش سطح هوشیاری را از عوارض مسمومیت با گاز مونوکسید کربن دانست و تصریح کرد: تشخیص قطعی بهبودی پس از مسمومیت با این گاز تنها از سوی پزشک امکان‌پذیر است. این نوع مسمومیت علاوه بر عوارض کوتاه‌مدت مانند سرگیجه و بی‌حالی، در بلندمدت عوارضی همچون کاهش سطح هوشیاری، ضعف مداوم و بی‌حوصلگی را به دنبال دارد.
هشدار‌هایی مهم که باید جدی گرفتجلال ملکی، سخنگوی سازمان آتش‌نشانی تهران با اشاره به این‌که حوادث مربوط به آتش‌سوزی‌ها به دو دسته تقسیم می‌شود، گفت: در بسیاری از کشور‌های جهان، مرگ‌ومیر ناشی از گاز منوکسید کربن به‌ندرت رخ می‌دهد؛ چراکه در این کشور‌ها استفاده از انرژی‌های پاک و برق رواج دارد، اما در کشور ما همچنان سوخت‌های فسیلی به شیوه‌های سنتی مصرف می‌شود و همین مساله بر شمار حوادث ناشی از گازگرفتگی می‌افزاید.
وی تاکید کرد: برای جلوگیری از حوادث ناشی از استنشاق منوکسید کربن باید هر سال قبل از نصب وسایل گرمایشی، مسیر‌های دودکش سیمانی داخل دیوار را بررسی کرد تا چنانچه براثر وزش باد با شاخ و برگ، لانه‌سازی پرنده یا هر دلیل دیگری راه خروج دود مسدود شده باشد آن را باز کرده و از نصب کلاهک H در پشت بام نیز اطمینان حاصل کرد.ملکی ادامه داد: بعضی برای خشک‌کردن لباس، آن را روی بخاری یا با فاصله بسیار کم از آن پهن می‌کنند که در بسیاری از موارد به آتش‌سوزی منجر شده است، بنابراین توصیه این است که حداقل فاصله لباس از بخاری، یک متر باشد.
برای بخاری‌های داخل منزل باید از دودکش‌های ورق گالوانیزه سفید استفاده کرد و هرگز سراغ دودکش‌های فنری، آکاردئونی، آلومینیومی یا پلاستیکی نرفت.وی تأکید کرد: در نصب دودکش‌ها باید از زانویی‌های کمتری استفاده کرد؛ زیرا تعدد آنها حرکت گاز‌های خروجی را کند می‌کند و خطر گازگرفتگی را افزایش می‌دهد؛ بنابراین بهترین حالت برای دودکشی که پشت بخاری نصب شده همان حالت ایستاده یا ۹۰درجه است.
هرچه دودکش پشت بخاری به سمت چپ و راست منحرف شده و به زاویه صفر نزدیک شود عمل خروج آلاینده‌ها با مشکل روبه‌رو خواهد شد.ملکی ادامه داد: اگر محل نصب بخاری در یک سوی دیوار و خروجی دودکش در سوی دیگر باشد، استفاده از حداکثر نیم متر دودکش افقی مجاز است؛ به‌شرط آن‌که طول بخش عمودی دودکش دو تا سه برابر قسمت افقی باشد تا گاز‌های گرم که به‌طور طبیعی به سمت بالا حرکت می‌کنند، از طریق دودکش به بیرون ساختمان هدایت شود؛
بنابراین هر اندازه زاویه دودکش به صفر درجه نزدیک‌تر شود خطرناک‌تر خواهد بود.وی افزود: یکی دیگر از نکات ایمنی برای اطمینان از عدم نشت گاز، بررسی محل اتصال شیلنگ‌ها و بست‌ها با استفاده از کف و صابون، پس از نصب اتصالات و قبل از روشن کردن بخاری است.سخنگوی سازمان آتش‌نشانی گفت: در برخی خانه‌های قدیمی که محل مناسبی برای خروج دودکش ندارد، سطل آبی پشت بخاری قرار می‌دهند و انتهای لوله را داخل آن می‌گذارند؛ با این تصور که آلاینده‌ها در آب حل می‌شود و خطری ندارند. این کار بسیار خطرناک است؛
زیرا گاز‌های آلاینده به‌راحتی وارد فضای خانه شده و خطر مسمومیت و مرگ را به دنبال دارد؛ بنابراین باید از قرار دادن انتهای لوله دودکش در سطل آب، درز انقطاع، پاسیو یا حیاط‌خلوت مسقف به‌طور جدی خودداری کرد.وی درباره علائم گازگرفتگی گفت: متأسفانه در بیشتر موارد، فرد هنگام خواب متوجه مسمومیت نمی‌شود و این وضعیت به خفگی و مرگ می‌انجامد. اما نشانه‌های گازگرفتگی در بیداری بیشتر شبیه سرماخوردگی است.
علائمی همچون سردرد، سرگیجه، احساس درد‌های شکمی، درد قفسه سینه و در حالت شدیدتر آن در نهایت به عدم تعادل و عدم توانایی در صحبت‌کردن می‌انجامد که نشت خطرناک است.ملکی توصیه کرد: هنگام ورود از یک محیط به محیطی جدید، چنانچه دچار سرگیجه، سردرد و… شدید ۶ ــ ۵ دقیقه از هوای آزاد بالکن و… استفاده کنید. چنانچه پس از این مدت، تغییری در حال‌تان ایجاد نشد معلوم است که در آن محیط هوای آلوده به آلاینده‌ها وجود دارد؛
بنابراین باید در و پنجره‌هایی را که به محیط بیرون راه دارند باز کرد تا فورا هوا عوض شده و سپس هرچه وسیله شعله‌دار در محیط است خاموش کرد و برای رفع خطرات احتمالی با ۱۲۵ تماس گرفت.
منبع: جام جم آنلاین
