۱۱ نوامبر ۱۹۱۸، پس از چهار سال جنگ خونین، آتش‌بس میان آلمان و متفقین به اجرا درآمد و جنگ جهانی اول عملاً پایان یافت. امضای این توافق در ساعت‌های بامداد، موجی از شادی و جشن را در شهرهای اروپا و آمریکا به راه انداخت؛ مردمی که پایان جنگ را با رقص، آتش‌بازی و شادی در خیابان‌ها جشن گرفتند، بی‌آن‌که هنوز ابعاد زخم‌های جسمی و روانی این جنگ ویرانگر را به‌درستی دریافته باشند.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین؛ هرچند پیمان ورسای که در ۲۸ ژوئن ۱۹۱۹ [۶ تیر ۱۲۹۸] امضا شد، پایان رسمی جنگ را رقم زد، مردم همچنان ۱۱ نوامبر [۱۹ آبان ۱۲۹۷] را روز پایان جنگ بزرگ می‌دانستند.
در ساعت ۲ و ۵ دقیقه بامداد ۱۱ نوامبر ۱۹۱۸ [۱۹ آبان ۱۲۹۷]، پس از چهار سال جنگ، هیأتی آلمانی در واگن راه‌آهنِ متعلق به مارشال فردینان فوش، فرمانده عالی نیروهای متفقین، در مکانی چند ساعت راه دورتر از پاریس به سوی شمال، پای میز مذاکره نشست.
مذاکرات سه روز ادامه یافته بود و نمایندگان آلمان در آستانه پذیرش شرایط آتش‌بس بودند؛ توافقی رسمی برای پایان دادن به نبرد.
آلمان پس از تابستانی خون‌بار و فرساینده شکست خورده بود. طی چهار ماه گذشته، نیروهای متفقین و آمریکا در نبردهای «تهاجم صدروزه» آخرین خط دفاعی آلمان را درهم شکسته بودند.
در ۹ نوامبر ۱۹۱۸ [۱۷ آبان ۱۲۹۷]، قیصر ویلهلم دوم متقاعد شده بود که برای پناه گرفتن به هلند برود.
در ساعات آغازین ۱۱ نوامبر [۱۹ آبان]، شرایط نهایی ارائه شد و پیمان آتش‌بس در ساعت ۵ و ۱۲ دقیقه بامداد به امضا رسید. طبق این پیمان، قرار بود «درگیری‌ها در زمین و هوا شش ساعت پس از امضا متوقف شود».
شرایط توافق شامل خروج فوری آلمان از سرزمین‌هایی بود که طی جنگ تصرف کرده بود؛ همچنین خلع‌سلاح و ترخیص نیروهای نظامی آلمان و آزادی اسیران متفقین. این شرایط ازسرگیری جنگ را برای آلمان ناممکن می‌کرد.
این آخرینِ آتش‌بس‌هایی بود که از سپتامبر تا نوامبر ۱۹۱۸ میان کشورهای درگیر جنگ برقرار شد. شش ساعت پس از امضای پیمان، در ساعت ۱۱ صبح ــ یعنی «ساعت یازدهمِ روز یازدهمِ ماه یازدهم» ــ صلح برقرار شد.
برآورد می‌شود که از زمان امضای پیمان تا اعلام برقراری صلح، جنگ ۱۱ هزار کشته و زخمیِ دیگر برجای گذاشت.
در طول سده گذشته، این مناسبت به روزی اندوهگین‌تر برای تأمل تبدیل شده است که با گل‌های شقایق و سکوتی احترام‌آمیز گرامی داشته می‌شود. اما ۱۱ نوامبر ۱۹۱۸ [۹ آبان ۱۲۹۷] برای بسیاری لحظه‌ای از شادیِ مهارنشدنی بود.
گای کاتبرتسون در مجله «تاریخ بی‌بی‌سی» نوشت: «روزی که جنگ پایان یافت، بیشتر به کارناوالی عجیب و شگفت‌انگیز می‌مانست تا آن روزِ جدی و اندوه‌باری که روز آتش‌بس در سال‌های بعد به آن تبدیل شد. آتش‌بس با مراسم کلیسایی و اشک همراه بود، اما روزی سرشار از شادی، رفتارهای خودجوش، هیاهو و تفریح هم بود.»
در کمبریج، دانشجویان کتاب‌ها را به اطراف پرتاب کردند، گاوی نر را به داخل یکی از کالج‌ها راندند و در میدان بازار، آدمکی به شکل قیصر را آتش زدند؛ در همان حال، مردم دور آتش می‌رقصیدند.
هرچند جشن‌های نخستین در بسیاری جاها با احساس آسودگی و شادمانی همراه بود، سربازان هنوز باید از خدمت ترخیص می‌شدند و زندگی بخش بزرگی از مردم برای همیشه دگرگون شده بود.
پیتر هارت، تاریخ‌نگار شفاهیِ آرشیو صوتی موزه جنگ امپراتوری، در سال ۲۰۰۹ درباره سربازان بسیاری نوشت که با زخم‌های جسمی و روانی به خانه بازگشتند: «بسیاری از آنان تصور می‌کردند زنده نمی‌مانند تا پایان جنگ را ببینند. بخشی از سازوکار دفاعی روانی‌شان این باور بود که چیزی در آینده ندارند که چشم‌انتظارش باشند؛ این‌که در مقام انسان‌هایی محکوم به مرگ، اگر کشته می‌شدند چیز زیادی برای از دست دادن نداشتند. در یک چشم‌برهم‌زدن، دنیای ذهنی‌شان تغییر کرده بود.»
منبع: خبرآنلاین
