رویداد۲۴| حال مادران میناب خوب نیست: «نگاه کن. ما اینجور نبودیم. زیر چشممان اینطور گود نیفتاده بود. رنگ و رویمان اینطور نبود. اینقدر لاغر نبودیم، آشفته نبودیم. شما شنیدید میناب را زدهاند، ما تکههای بچهها را دیدیم. ما کفشهایی که یک ذره گوشت بهشان چسبیده بود دیدیم. ما مچهای قطعشده، انگشتهای خردشده، سرهای بریده دیدیم». آنها هر روز بیشتر به مرز فروپاشی میرسند: «هشت ماه است عادت ماهانه نشدهام، نگاه کن به شکمم؛ ورم کرده. همه جایم درد میکند. خواب ندارم».
خطوط روی صورت، تیرگی چشمخانهها، لبهای خشک و موهای سفید، خیلی بیشتر از ۴۵ سال را نشان میدهد: «ما همه چیز را به چشم خودمان دیدیم. هرچه شما شنیدید را ما دیدیم». مردان خانواده با دستان خودشان قبرها را کندند و تکهها را جا دادند. مادر ماکان نصیری، کودک مفقودالاثر، سر صبح به مزار میآید یا آخر شب. درست وقتی که کسی آن اطراف نباشد، مادر «محمدمهدی جنگیچی» حال خوبی ندارد. آنها دور هم جمع نمیشوند مگر سر مزار پسرشان. مادر علی و آرینا عربکیش، بیفرزند شده، دیوارهای ساکت خانه، جانش را میخورند.
خانهاش تا قبل نهم اسفند ۱۴۰۴ شلوغ بود و اکنون صدایی از خانه جز برای بازوبستهشدن در، شنیده نمیشود. مادر «امیرحسین جعفری» خواب ندارد، روزی به زحمت دو ساعت. هر شب سر مزار است، ساعت دو و سه ظهر میآید، وقتی سر بلند میکند، میبیند سه صبح است. ناهار و شامش را کنار پسر میخورد. مادر «حیدر صالحی»، اوایل بچهاش را تنها نمیگذاشت. همراه با پدر کنار قبر میخوابیدند؛ حالا باردار است و کمتر میآید. حال بازماندهها خوب نیست؛ آرشان و عرشیا عزیزی، از انفجار بیرون آمدهاند. انفجار شجره طیبه به گوش یکی آسیب زد و به آن یکی فشار روحی وارد کرد.
آرشان کمشنوا شده، ترس تمام وجودش را گرفته، هر شب دندانقروچه میکند و فکش جابهجا شده. مادر میگوید دهانش بسته است. حرف نمیزند. او را نتوانستند در مدرسه دیگری ثبتنام کنند. شجره طیبه جدید که ساختمان اداره برق است، فاصله کمی با قبلی دارد. حضوری سر کلاسها نمیروند، مدرسه آنلاین است، اما مادر میگوید بچههایش آنقدر استرس و اضطراب دارند که درس نمیخوانند: «دکتر به او گفت چرا مدرسه نمیروی؟ گفت اگر بروم که موشک بزنند، چه؟ اگر زیر آوار بمانم چه؟ اگر دست و پاهایم جدا شود، تکهتکه شود چه؟».
بازماندهها سرهای جدا دیدهاند، چشمهایی که روی گونه افتاده، بدنهاس سوخته، دست و پاهای جدا از بدن، گوشتهای افتاده روی زمین». بچههای مدارس دیگر مدام درباره آن روز موشکباران حرف میزنند و مادر ناچار شده فرزندانش را کنار همکلاسیهای قدیمیشان بگذارد. اکنون دیگر کسی بچهاش را به ویرانه مدرسه شجره طیبه نمیآورد، کسی جلوی بچهاش حرفی نمیزند. کمربندی، بهشتزهرای میناب، ۱۰ شب ۱۳ آبان حال مردم میناب خوب نیست. آنها هر روز و هر ساعت در گلزار شهدا جمع میشوند؛ قبرستانی در ورودی شهر که فقط قسمت انتهایی که کف آن با چمن مصنوعی تزیین شده، شلوغ است.
انگار زمین بازی است که در گوشه گوشهاش مزارهای سفیدرنگی مثل جعبههای کوچک، قرار گرفتهاند. ۱۶۸ مزار شانه به شانه از روی زمین بیرون آمدهاند و آدمها، زنان و کودکان و مردان، میان مزارها در رفتوآمدند. برخی زیرانداز پهن کردهاند، مثل خانواده ستایش علیحسینی، برخی ظرفهای غذایشان را روی مزار گذاشتهاند، فلاسک چای دست به دست میشود. اسباببازی بچهها روی زمین ریخته.
تعدادی دانشآموزند که با مقنعه و لباس فرم آمدهاند، گروهی زنان چادری که خادماند و در میان مزارها میگردند، گلهای پرپرشده مزارها را تزیین کرده، گلدان گلهای مصنوعی روی تمام مزارها قرار گرفته، روی برخی از سنگ قبرها، نوشتهای چسبانده شده؛ مثل مزار «محمد جمالینژادی» که دوستش «نیکی فراتی»، برایش دلنوشتهای چسبانده: «همه دلتنگت هستند». هرکس به سلیقه خود گلآرایی کرده، یکی گلهای پرپر را جمع کرده، یکی پخش کرده روی مزار. آن یکی گلدانی آورده و مشغول تزیین است.
چای میخورند، به کناریشان تعارف میکنند، نخود پخش میکنند و عکسهای بچهها را در اندازههای کوچک روی مزارها قرار دادهاند و هرکس میآید، به نشان هدیه تقدیمش میکنند. گلزار شهدای بهشتزهرای میناب، بعد از خاکسپاری دوم در آخرین روز تیرماه، اما مقصد مینابیهاست. آنها صبح و شب و نیمهشبشان را همانجا میگذرانند. محوطه خالی نمیشود. تا چند وقت پیش برخی کنار مزار فرزندشان چادر میزدند. مثل پدر آرینا و علی عربکیش. برخی روانداز میآوردند و میخوابیدند. اهالی میگویند الان که هوا کمی در حال خنکشدن است، احتمالا تعداد بیشتری بیایند و شلوغتر شود.
انتهای سالن کولرآبی بزرگی است و دورش را کیسه کشیدهاند؛ خراب شده و قابل استفاده نیست. در گرمای تابستان آنها با بادبزن خودشان را خنک کردهاند؛ گرمای پرالتهاب جنوب. قبرها را خیران برایشان خریدهاند. کفپوش پلاستیکی را هم ظاهرا گروه دیگری آوردهاند ولی آنطور که خانوادهها میگویند، رسیدگیها خوب نبوده است. ساعت ۱۰ شب سیزدهم آبان که روز دانشآموز است، درست مانند ساعت ۱۰ صبح پرهیاهوست. گروهی برای بازی با بچهها آمدهاند و دو ساعت پیش کنار مزارها، برای «محمد لقمانی» دانشآموز شجره طیبه که هوادار تیم استقلال بود با بادکنکهای آبی جشن تولد گرفتهاند.
اهالی میناب، صبح و شبشان کنار این بچهها میگذرد. وفات باشد، اینجا هستند، ولادت باشد، اینجا هستند. تولد کسی باشد با کیک دور مزارها جمع میشوند و قرارهای خانوادگیشان را اینجا میگذارند. «ما اینطور نبودیم» دور مزار «محمدمهدی جنگیچی»، شلوغ است، تعدادی زن سیاهپوش نشستهاند به صحبت. کمی آنطرفتر زنی مغموم ایستاده، رنگ به رو ندارد، خاله «محمدمهدی» است؛ دانشآموز کلاسپنجمی: «ما داشتیم زندگیمان را میکردیم، شاد بودیم، دورهمی خانوادگی داشتیم، اما حالا فقط سر مزار محمدمهدی جمع میشویم. ما جای دیگری نداریم».
محمدمهدی را خدا بعد از ۲۵ سال به پدر و مادرش داد. آنها اهل روستای طیبیشاهی هستند. مزار اصلی در روستاست. محمدمهدی بعد از سه روز از موشکباران پیدا شد، پیکرش کامل سوخته و استخوانهایش شکسته شده بود. حسرت آخرین بار دیدنش روی دل خانواده مانده: «چشمان و بینیاش کاملا از بین رفته بود، دستها و پاها شکسته و صورتش سوخته بود». وقتی موشک دوم روی سر مدرسه فرود آمد، بچهها در حیاط بودند: «ما محمدمهدی را در سردخانه پیدا کردیم». او را در نزدیکی معلمش «فاطمه سالاری» به خاک سپردهاند.
منبع: رویداد 24



