به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، محمد امین آقامیری با حضور در برنامه گفتوگوی ویژه خبری با موضوع عملکرد شورای عالی فضای مجازی به پرسشها در اینباره پاسخ گفت. متن کامل گفتوگو به شرح زیر است: سوال: چون شرایط جنگی را پشت سر گذاشتیم، هنوز هم این شرایط به پایان نرسیده، اگر موافق هستید از موضوع جنگ آغاز بکنیم و اینکه چه قدر در فضای مجازی حوزه سایبر ما تحت تاثیر فضای جنگ بود؟ آقامیری: نگاه کنید در اسناد هم کشورهای مختلف از اتحادیه اروپا تا خود آمریکا و سایر کشورها پنج تا حوزه را عرصههای جنگ میدانند، عرصه زمینی، دریایی، هوایی که از صورت سنتی وجود دارد.
عرصه فضایی و سایبری در سالهای گذشته به این عرصهها اضافه شده است. در عرصه سایبری خوب باز هم تقسیمبندیهای متعددی وجود دارد. من سه تا از مهمترینهای آن که بیشتر در کشور ما دشمن در روی آن عملیات میکنند، خدمت شما عرض کنم. موضوع اول آن که خوب طبیعتا مرموزتر است برای مردم شاید زیاد شنیده باشند حوزه حملات سایبری که در اصطلاح حک و نفوذ و اینها میگویند، خوب این حوزه ای است که ما از قبل از جنگ درگیر آن بودیم و در زمان جنگ تشدید شد و دچار توقف آتش و حمله هم نشد.
یعنی ما همچنان در این عرصه با دشمن مقابله میکنیم، حملات آن را مهار میکنیم و الحمدلله عمده حملات آن هم مهار شده است، هر چند که در جاهایی هم بالاخره توانسته صدمه بزند. حوزه دوم میشود استفاده از دادههای فضای مجازی برای اهداف نظامی یعنی جایی که میآید شبکه خود را تنظیم میکند در فضای مجازی، جایی که از اطلاعات فضای مجازی برای ترور برای تخریب، برای آسیبرسانی حداکثری استفاده میکند میشود حوزه دوم.
حوزه سوم که در سند بسیاری از کشورها جزو پنج تا تهدید اول سالهای اخیر شناسایی شده، بحث عملیات شناختی و اطلاعات غلط و فریب دهنده است که این بیشتر هدف آن افکار عمومی، تابآوری مردم و ایجاد تنش برای امنیت روانی مردم است. سوال: ما درگیر هر سه تای آن بودیم، درست است؟ آقامیری: بله ما درگیر هر سه تای آن بودیم در جنگ و الحمدلله بچههای کشورمان خیلی کارهای ارزنده و خوبی انجام دادند. یعنی خیلی از این کارهایی که دشمن برنامهریزی کرده و به آن امید بسته بود، توانستند خنثی کنند و جلوی آن را بگیرند. سوال: در حوزه آفند هم ما برنامهای داشتیم، در حوزه سایبر؟
آقامیری: من آنها را اطلاع ندارم. سوال: یعنی اقدامهایی که ایران انجام داده بود و اینها را یا اگر بنا داشته انجام بدهد، الان جناب عالی خیلی تمایلی ندارید که درباره آن صحبت کنید؟ آقامیری: اطلاعی ندارم، آزادههای دنیا همه جا یه سری کارهایی انجام میدهند. من این را میتوانم بگویم که ضرباتی که رژیم و خود آمریکا در این عرصه در این بازه خوردند، ضربات سنگینی بود، در گزارشهای خودشان هست و اخبارشان منتشر شده است، خدمات زیادی از آنها متوقف شد. سوال: آنها که نفهمیدند از کجا خوردند؟
آقامیری: بله، بالاخره همه جا هستند طرفداران انقلاب اسلامی، الحمدلله در همه جا هستند. سوال: تیرهای غیبی که به سمت آنها روانه میشود، بحث امنیت روانی مردم هم در فضای مجازی خوب خیلی مهم است، به ویژه در شرایط جنگ. آیا در این حوزه هم شما ورودی دارید؟ یا اقدامهایی انجام شد یا بنا است که در آینده روی دهد؟ آقامیری: ما در این حوزه یک سری اقدامات ایجابی داریم و اقدامات سلبی؛ یکی از مهمترین رویدادها همین اطلاعرسانی شفاف، دقیق و سریع است.
موقعی که دشمن شروع میکند از دادههای غلط و اطلاعات فریب استفاده میکند که بمباران میکند، پشت سر هم میگوید فلان مسئله هست و مشکل هست، یک موضوع را اینقدر روی آن شروع میکند تمرکز کردن، تکرار کردن که در ذهن همه ما بزرگ شود، خوب ما با اطلاعرسانی درست در بحث شبکههای اجتماعی خود، بحث خود سازمانها، دستگاهها یک بخشی از این کارها انجام میشود.
یک بخشی هم ابزارهای دشمن برای این تاثیرگذاری آن همانطور که ما داریم از شبکه اجتماعی خود برای شفافسازی، برای اطلاعرسانی استفاده میکنیم، آن هم این کار را انجام میدهد و ما در این فرایند سعی میکنیم موقعی که او شروع میکند در شبکه خود عملیات کردن؛ عملیات در شبکه یعنی چه؟ یعنی او یک ابزاری دارد و میتواند به یک سری از مردم، یک سری محتوا، یک سری داده برساند. موقعی که میآید این دادهها را دستکاری میکند که همه را به سمت خاصی هدایت کند، میبینیم که خوب در حالت عادی شبکهها دغدغههای مختلفی دارند، تیپهای مختلف هستند، در شبکههای مختلف وجود دارند.
موقعی که همه شبکهها روی موضوع تمرکز میکنند، به شکل همگرای سکوی یا همگرای پلتفرمی اینجا یعنی اینکه آن کسی که آن پشت نشسته، یک دستوری دارد که همه بیایید روی این حوزه تمرکز کنید و این کار را انجام بدهید که حالا ما هر چه قدر بتوانیم این ضریب نفوذ دشمن را برای تاثیرگذاری کم کنیم، این خود برای ما مزیت ایجاد میکند. سوال: این ضریب نفوذ چطور کم میشود؟ با چه ساز و کاری؟ آقامیری: با هم، دسترسی را مدیریت میکنیم. سوال: دسترسی که از سمت دشمن میتواند وجود داشته باشد؟
آقامیری: بله، آن کانالهایی که وجود دارد برای اینکه این روی دهد و از آن طرف تقویت کانالهای داخلی، آنان که نمیخواهند علیه مردم ما عملیات کنند، آن شبکههای خودمان که در واقع مردم میتوانند در آن یک زیست مناسب و خوبی را داشته باشند. سوال: ما الان چقدر در حوزه فضای مجازی، حوزه سایبر، به ویژه در زمان جنگ، خوب این خیلی مهم است که ما اشراف اطلاعاتی روی دشمن داشته باشیم تا بتوانیم هم خیلی از اقدامهای خود را پیش از انجام، پیشبینی، رصد و خنثی کنیم، چه در زمانی که اقدامهایی را انجام میدهد، اشراف اطلاعاتی ما روی دشمن چقدر است؟
آقامیری: ما اول یک اصطلاحی داریم، میگوییم شبکه امنی که خاموش باشد، یعنی هر جا شبکه هست، دسترسی وجود دارد و این برای همه هست. دوم اینکه نگاه کنید دشمن یک کار بدی انجام میدهد. ما همیشه مثلا ذهن ما همه جوری است. در ایران من تقریبا ندیدم کسی خلاف این باشد. ما همیشه دوست داریم پیشرفت کنیم، فناوری جدید را توسعه بدهیم. کار در واقع ویژه و مبتکرانه را انجام میدهیم برای اینکه یک زندگی بهتر، راحتتر و یک فضای سالمتری را داشته باشیم، بهتر زندگی کنیم.
دشمن آمده این فناوری را استفاده میکند برای جنایت و قتل و اصلا آدم تعجب میکند یک فناوری که میتوان با آن هزار تا کار خوب انجام داد، این همان یک کار را که بد است، شروع میکند به انجام دادن. اینطور میشود که طرف آنقدر درنده است، اصلا خوی درندگی دارد، ابزار هم دست آن دادی، گاز میگیرد، خوب حالا ابزار هم دست آن دادی، ابزار فضای مجازی، این شروع میکند از هوش مصنوعی استفاده کردن، از سیستمهای در واقع سختافزاری وندلهای مختلفی که دارد، از همه شروع میکند استفاده کردن. نگاه کنید اینجا دیگر میشود راحت گفت ما میدانیم که چه کسی چهکار میکند.
اگر آن شبکه استارت آپیای که امروز با صنایع نظامی رژیم صهیونیستی با نقش اصلی صنایع هوا فضای رژیم کار میکند، من شفاف میگویم دست اینها به خون مردم ما آلوده است. سوال: ببینید الان شما کلی میگویید آن شبکه استارت آپی، یک عده فکر میکنند که یک ادعایی هست و ما مطرح میکنیم، اسم میتوانید بیاورید آقای دکتر؟ آقامیری: اسم های آن که حالا آنها هم میدانند که ما میدانیم. خوب؟ میدانید مثلا اکسون، یو ویژن، میگوس یا مگوس هست. اینها هستند. این شرکتهایی که در این حوزه کار میکنند و ما میشناسیم.
ما رسما میگوییم کسی که دستش به خون مردم ما آلوده باشد، نه میبخشیم نه فراموش میکنیم و اینها در جنگ نظامی علیه مردم ما عملیات میکنند. اینها در ترورها نقش داشتند، در کارهای مختلف نقش داشتند و به نظرم بهتر است که هم آن کسانی که آنجا کار میکنند، زودتر تصمیم بگیرند برای آینده خودشان که از آنجا بیایند بیرون و دیگر همکاری نکنند. همین شرکتها رابطه خود را قطع کنند، چون بالاخره اینها ابزار جنگی دشمن هستند، دشمن با استفاده از دادههایی که اینها تولید میکنند، علیه مردم عملیات میکند، دست آنها به خون مردم آلوده است.
سوال: این سه تا شرکت میتوان گفت بهطور مشخص چه کار میکردند یا میکنند؟ آقامیری: اینها حالا جزئیات است. اینها در حوزههایی است که ابزارهایی را توسعه میدهند که آنها بتوانند عملیات و حملههای بیشتر، پر تعدادتر و سریعتر داشته باشند. سوال: یعنی مستقیم درگیرند؟ یعنی در حوزه ترور، شناسایی اهداف، این سه تا شرکت مستقیم درگیرند؟ آقامیری: اینها در صنایع نظامی محصولاتی میدهند که آنها برای این محصولات استفاده میکنند از آن و قرارداد دارند. سوال: این هشدار است که الان شما دادید که یا قطع رابطه همکاری کنند یا آن قراردادی که دارند، لغو کنند؟
آقامیری: آمدند با آنها، بروند کنار، بالاخره پدر و مادرشان به بچههای خود میگویند، خوب نیست آنجا هستی، حواست باشد. سوال: بالاخره نیایند، چه میشود؟ آقامیری: حالا دیگر خواهیم دید که چه خواهد شد. سوال: توضیح بیشتری درباره این شرکت یا این اشراف اطلاعاتی دارید که در کجاهای دیگر چه اقداماتی در حوزه سایبر علیه ما روی میدهد که میدانیم این رویدادها است؟ آقامیری: سه دسته اقدامات هست. یک اقداماتی اینها سعی میکنند از طریق اخلال در سیستمهای مختلف کشور، آرامش روانی مردم را به هم بریزند.
خوب اینها همان تیمهای ای پی تی هستند که ما میشناسیم و میآیند بالاخره اختلال و مشکلی ایجاد میکنند و ابزارها و توانمندی آن را دارند، دیگر هر چه دارند، رو میکنند. یعنی چیزهایی که شاید سالها نگه داشته بودند که روز مبادا استفاده میکنند، الان استفاده میکنند. سوال: روز مبادای آنها رسیده است الان؟ آقامیری: نگاه کنید وقتی که طرف میآید سختافزار ما میگوییم یک سوئیچی را پاک و قفل میکند، کسی نتواند روی آن باشد، آن شرکت سازنده معلوم است که همکاری کرده، آن شرکت سازنده در دنیا دیگر بیآبرو میشود.
یعنی طرف میآید یک غول فناوری را بیآبرو میکند که یک ضربهای به ما بزند. این را متخصصین هم میدانند، خبر آن در کل دنیا میپیچد. دیگر چیزی نیست که بین مثلا چهار نفر باشد، کسی نفهمد. طرف اعتباری را که سالها در بازار جمع کرده، در اینجا مصرف میکند. یعنی اینکه دیگر هر آنچه دارد، رو میکند که بتواند یک ضربه جدی بزند و به فضل الهی تا الان الحمدلله واقعا بچههایی که در این حوزه کار میکنند، واقعا گل کاشتند. در دستگاههای مختلف هستند، در دستگاههای خود سازمانها هستند. در یک سری مجموعههای حرفهایتر و متمرکزتر که ما داریم.
در این حوزه به سازمانها کمک میکنند. همه این شبکهای که اینجا فعال است، حقیقتا در این ایام، در هشت ماه گذشته اینها هر روز درگیر بودند و به لطف الهی، الان خدمات ما پابرجا است، ممکن است که بعضیهای آن مثلا چند روز به مشکل خورده باشد. سوال: یعنی مردم حس نمیکنند؟ آقامیری: اکثر مردم حس کردند، اما اکثر کار را حس نمیکنند. سوال: یعنی این شرایط جنگی در سایبر را حس نمیکنند به خاطر اینکه همه چیز پایدار است و به روال انجام میشود. این را حس نمیکنند که شرایط جنگی وجود دارد واقعا و و اخبار آن هم هست.
یک عدهای بیست و چهار ساعت در مقابل یک عدهای که بیست و چهار ساعته اقدام میکنند، حالت تدافعی دارند؟ آقامیری: ما واقعا در جنگ جهانی بودیم. یعنی شما تمام سرویسهایی که چون ما به قول معروف اینجا همه همدیگر را میشناسند، ما میدانیم این مثلا مال رژیم صهیونیستی است، آن مال آمریکا است. مال فلان کشور اروپایی است. این مال آن یکی کشور اروپایی است، چون همه امضا میکنند کارشان را خوب ما با یک تیم و یک گروه و یک گروهک، طرف نیستیم. سوال: یعنی در فضای سایبر، تحفظ و مثلا مخفی کردن و اینکه احراز هویتی نباشد هم نیست؟ آقامیری: اینها گردننگیرهای عالمند.
گردن بگیر نیستند. خوب، اما بین این حرفهایها یک امضاهایی هست. مثلا میدانیم این امضا مال فلان مجموعه است. امضای خود را میگذارد و میرود. هر چه هم باشد، گردن نمیگیرد آن کشور. سوال: آن اشراف اطلاعاتی اینجا است که نشان میدهد؟ و اینها میآیند در همان حلقه خواهیم دید چه خواهد شد؟ یعنی جزو اهداف مشروع ما خواهند بود؟ آقامیری: طبق کنوانسیون ژنو هر فناوری، هر ابزاری در جنگ علیه یک کشور استفاده شود، ابزار جنگی محسوب میشود. این متن کنوانسون ژنو هست، همه کشورها هم امضا کردند، قبول دارند.
چیز عجیبی هم نیست که ما میگوییم پس هر کس آمد از این ابزار علیه مردم ما استفاده کرد در جنگ طبق همان کنوانسیون، ابزار جنگی محسوب میشود. ابزار جنگی هم تعریف آن روشن است. حالا تصمیمگیریها و اولویتهایی را که کشور دارد، تعیین میکند که کدام آن است. اینها دیگر در حوزه دیگر است و در حوزه ما نیست، اما همه طبق کنوانسیون ژنو ابزارهایی است که علیه مردم ما در جنگ از آن استفاده میشود.
سوال: ما این را الان ثابت کردیم که جدای از اشراف اطلاعاتی، توان مقابله با همه این تهدیدها و حملهها را داریم و مصداق آن هم پایدار بودن شبکه ما و اقدامهای سیاسی است که مردم هر روز از آن بهره میبرند، درست است؟ خلاصه آن، این میشود؟ آقامیری: بله و ما همیشه یک جمله داریم، میگوییم که خیلی موقعها دوست دارند تا رعب ایجاد کنند که فلان فناوری آمده و دیگر نمیشود کاری کرد. یک جمله هست، تاریخ این را اثبات کرده، آن هم اینکه فناوری با فناوری قابل کنترل است. سوال: حالا در ادامه به آن میرسیم.
یعنی اسم میآوریم و درباره آن صحبت میکنیم، اما پیش از آن به مناسبت انتشار و رونمایی از این کتاب حکمرانی فضای مجازی در اندیشه امام مجاهد شهید حضرت آیت الله آقای سید علی خامنهای قدسالله نفس الزکیه که این کتاب را اخیرا دفتر حفظ و نشر و آثار رهبر شهید انقلاب منتشر و رونمایی کرده من میخواهم وارد این حوزه بشوم که منطق این حکمرانی فضای مجازی که رهبری شهید هم خیلی روی آن تاکید داشتند چه هست و چه میزان ما توانستیم موفق باشیم در پایدار کردن این حکمرانی در فضای مجازی؟
آقامیری: خوب حقیقتا آدم این تاریخ کشور را که میخواند از ورود اینترنت سال هفتاد و چند که امام شهید استقبال کردند، دستور دادند سه تا بند هم نوشتند که زیاد در رسانهها منتشر شده و ایشان از ورود این فناوری به کشور از ساماندهی این فناوری در آن سیاستهای کلی که قبل از تشکیل شورا بود.
خیلیها فکر میکنند مثلا شبکه ملی اطلاعات مال شورای فضا مجازی شکل گرفت نه، شبکه ملی دستوری بود که ایشان قبل از تشکیل شورا چندین سال قبل داده بودند و حوزه اینکه اطلاع رسانیها درست باشد در سندهای مختلف ایشان فرموده بودند اما دیگر کار آمد تا سال نود که ایشان با یک نگرش بسیار بسیار دقیقی شورای عالی و مرکز ملی را راه انداختند.
شاید برخی از کشورها که الان ساختار مشابه دارند مثلا کمیسیون عالی مدیریت فضای مجازی دارند که مشابه شورای ما است یا مثلا یک سازمانی زیر مجموعه است که شبیه مرکز ملی ما است اینها همه بعد از ما شکل گرفتند در کشورهایی که امروز حرفی برای گفتن دارند. من بخواهم توضیح بدهم که منطق حکمرانی در واقع آن چیزی که برای من حالا برداشت من است از همه چیز زیباتر بود در این نظام فکری امام شهیدمان ما همیشه وقتی فناوری میآید سه تا گروه داریم تو هر موضوع حالا یک گروه دو تا گروهشان از ترس است، به آن ترس اجتنابی میگوییم؛ یعنی اینها هر چه میآید میگویند آقا این خطرناک است؛
ممکن است اسب تروا باشد، هزار بلا سر ما بیاید، از این دوری کنید، مانع آن شوید نیاید، مثلاً همه جلوی آن را بگیرند. این گروه اول که حکمرانی ترس اجتنابی دارند؛ یعنی اجتناب میکنند از هر موضوعی. گروه دوم؛ ترس انفعالی دارند؛ یعنی چه؟ یعنی اینها هر چه فناوری میآید میگویند دیگر نمیشود کاری کرد، دیگر تمام شد؛ یعنی در حوزههای مختلف هم میتوانم مثال بزنم؛ یعنی اصلاً دل همه را خالی میکنند، میگویند آقا دیگر کار تمام است؛ این هم ترس انفعالی میگوییم، منفعل میشوند؛ یعنی اصلاً باید آنان را دلداری بدهید که به خدا چیزی نیست، آن را حل میکنیم. گروه سوم؛
افراد شجاع هستند. افراد شجاع، نه از فناوری میترسند، نه با فناوری مشکل دارند؛ میگویند این فناوری یک فرصت است، ما باید بتوانیم برویم این فناوری را مدیریت و کنترل کنیم و در اختیار خود بگیریم، طبق قوانین و اصول و ارزشهای خودمان از این استفاده کنیم. هر جا ما با ترس وارد یک حوزه جدید شدیم، آسیب سنگین دیدیم، هر جا که با شجاعت وارد شدیم، توانستیم دستاوردهایی را به دست بیاوریم؛ چه در حوزه نظامی، چه حوزههای دیگر. آن چیزی که حکمرانی امام شهید برای من از همه چیز جذابتر بود و همیشه با خودم مرور میکردم در این سالهایی که درگیر کار بودیم؛
این است که واقعاً ایشان شجاعانه به صحنه ورود میکند. سؤال: یعنی نه اجتناب میکردند و نه منفعل بودند؟ آقامیری: بله، شاید افقهای بالا؛ یعنی حالا در کتاب، بخشهایی آمده، اصلاً ایشان میگوید که شما اگر رها کنید، مدیریت و همه چیز میرود، شما نه تنها باید رها کنید، نه تنها باید به جغرافیای خودمان برسیم، چون فضای مجازی؛ زمان، جغرافیا و مکان ندارد؛ هر جا هست. شما باید این را یک الگو کنید، کارهای ویژه انجام دهید و بقیه هم بتوانند بیایند استفاده کنند. چرا ما همیشه از محصولات دیگران استفاده کنیم؟ آنها باید بیایند؛
محصولات فاخر و با کیفیتی بسازیم که جذاب باشد و بقیه کشورها هم بتوانند بیایند. به جمعیت ۸۰ تا ۹۰ میلیون خودمان نگاه کنیم؛ به جمعیت منطقه نگاه کنیم؛ بگوییم غرب آسیا، شمال آفریقا، شرق اروپا و این حوزه را بتوانیم دست بگیریم و این شجاعت ایشان در برخورد با این پدیدهای که هنوز هم که هنوز است، خیلی از آدمها میگویند دوری کن یا میگویند رها کن، این شجاعت ایشان در برخورد با مسئله واقعاً جذاب است؛ یعنی در صحبتهای مختلف در این کتاب که مطالعه میکردم، بخشهای خیلی اصلی آن؛
همه آمده، شجاعت ایشان واقعاً اگر ما در خیلی از حوزهها واقعاً همین را مبنا قرار دهیم و با همین رویکرد جلو برویم؛ خیلی از مسائل ما حل میشود. سؤال: به فناوری اشاره کردید؛ الان ماجرایی با عنوان اینترنت ماهوارهای یا استارلینک بالأخره وجود دارد؛ حالا مواجهه ما با استارلینک؛ انفعالی، اجتنابی یا شجاعانه است؟ گذاشتم اینجا بپرسم و بحث حکمرانی را مطرح کنم؛ به خاطر اینکه آیا میتواند حکمرانی ما را تحت تأثیر قرار بدهد؟
چون خیلیها نگران این هستند که شما هر چه هم حکمرانی را بخواهید در فضای مجازی اعمال کنی، یک استارلینکی هست که اصلاً تحت مدیریت شما نیست، اصلاً یک فضای دیگر است؟ آقامیری: سال ۱۴۰۰ یا ۴۰۱ بود، مسئول فرکانس در کشور، وزارت ارتباطات است، وزارت ارتباطات آمد چارچوب اعطای مجوز به خدمات دهندگان اینترنت ماهوارهای را اعلام کرد؛ در کمیسیون نشست، مصوب کرد، چارچوب شفافی را گفت؛ گفت ما از این فناوری استقبال میکنیم، هر کس میخواهد بیاید در کشور ما بر اساس این چارچوب و این قانون بیاید و به مردم خدمت دهد.
اینکه خیلی خوب است، میتواند خیلی باعث کاهش هزینههای ما شود برای جاهای دوردست که میخواهیم به جای اینکه این هم فیبر بکشیم، این همه رادیو بگذاریم، از این مسیر استفاده میکنیم. در خبرها هم بود، در همان سال ۱۴۰۲ بود، اگر اشتباه نکنم، یکی از شرکتهای ما آمد مذاکرهای هم کرد و صحبت اولیه انجام شد، اما یک بخش تحریمهای آمریکا است، یک بخش فشارهایی است که به این شرکتها میآید. تفاهمی ذیل این قرارداد نیامد، اما آیا این حرف، عجیب و غریب است؟
نه شما الان به همه کشورها نگاه کنید، همه کشورها این مسیر را طی میکنند، الان هند به ما گفت چارچوب من این است، من اصلاً میگذارم شما در فلان مناطق دورافتادهای که برای من ساختید، آنجا سرویس دهید، آنها هم میآیند قرارداد را امضا میکنند؛ چارچوب، جریمه و حتی سیاستهای اعمالی آن شبکه مشخص است، طبق سیاست همان کشور اعلام میشود. قبل از این قضیه خیلی از شرکتهای هواپیمایی اینترنت ماهوارهای استارلینک را گرفته بودند، بقیه هم هستند، بقیه هم الان به میدان میآیند، شما از روی کشورهای مختلف که رد میشدید، یک جا قطع میشد، دوباره وصل میشد.
میگفت در این کشور که از حریم هوایی آن رد میشویم؛ این کشور با ما قرارداد ندارد، ما نمیتوانیم اینجا خدمت بدهیم. از کشور بعدی که سرویس داشت، رد میشد؛ آنجا وصل میشد. پس این حرف که چارچوب قوانین ما را همه باید بپذیرند، هر کس میخواهد بیاید خدمت دهد، بالأخره کشور قانون دارد، چارچوب قوانین ما، چارچوب پیچیدهای نیست، همان چارچوبی است که اپراتورهای ما هست؛ همان که همراه اول، ایرانسل، رایتل و اپراتورهای موبایل هستند؛ چیزی تقریباً در مایههای همان است، اما شرایط فرکانسی آن و بحثهای فنی آن بعضی وقتها متفاوت است، چون بالأخره فرکانس آن متفاوت است؛
اما اینکه یک شرکتی توقع داشته باشد که بیاید حکمرانی یک کشور را زیر پا گذارد و بگوید من با لاتبازی میآیم سرویس میدهم، این در مجامع جهانی محکوم شد. جمهوری اسلامی ایران خیلی مقتدرانه پیگیری کرد در آیتییو که یک سازمان بینالمللی ذیل سازمان ملل است برای همین حوزههای ارتباطی. وزارت ارتباطات کار خیلی منسجمی در چهار تا پنج سال گذشته انجام داد و این را برد آنجا شکایت کرد و گفت این خلاف قانون من عمل میکند و آنجا محکوم کرد؛
به تنظیمگرهای نروژ و آمریکا هم اعلام شد که بدون مجوز تخلف میکنند، هر چند بهانه آوردند، جواب آنها داده شد، اما این ابزار مسئله آن اینجا است که الان وضع اوکراین را نگاه کنید، اینها آمدند به اوکراین ابزار نظامی دادند. سؤال: ایلان ماسک میگوید ابزار نظامی نیست؟ آقامیری: گفت، چون ابزار نظامی نیست، من الان آن را قطع کردم؛ یعنی در این ایام نمیفهمیدید این ابزار نظامی است؟ طرف خودش میگوید دارم استفاده میکنم؛ مگر استارلینک روی پهپادهایی که در همین جنگ ساقط میشود، نبود؟
کسی که پشت شبکه مینشیند، میفهمد که چیزی با این سرعت حرکت میکند، از این سلول به آن سلول میرود؛ این پهپاد است، مثلاً پرنده یا کبوتر نیست که پرواز میکند؛ این مشخص است، اما این حرفی هم که زدید نکته مهمی است؛ آنها که به نیروی خودشان رحم نمیکنند؛ همهگونه کشورش را داده و رفته و هر کاری کرده، روز آخر لگد به او میزنند، تکلیف همکاری با اینها مشخص است. ما مقتدرانه و شجاعانه فناوری را با فناوری مدیریت میکنیم؛
یا باید بیایند قوانین ما را قبول کنند، شرط ما را بپذیرند، تحت سازمان کشور ما که وزارت ارتباطات متولی آن است، شروع کنند به خدمات دادن یا اینکه ما جلوی آن را میتوانیم بگیریم. سؤال: دشمن هم این را در مجمع عمومی سازمان ملل دست گرفت و نشان داد با این ادعا که با این میشود خیلی کارها را انجام داد؛ فقط یک کار رسانهای روانی و به اصطلاح شوآفی بود که در سطح بینالملل میخواست انجام دهد؟ آقامیری: نه، دشمن که خیلی به این امید بسته، دشمن در رویدادها؛ ما سه رویداد بزرگ، پارسال داشتیم؛
دو جنگ داشتیم، یک کودتا داشتیم، در بحث کودتای دی، دشمن به این امید بسته بود و این مختل شد. خود نشریهها و خبرگزاریهای غربی، خبر آن را اعلام کردند. سؤال: یعنی آن را مختل کردیم؟ آقامیری: بله، خودش که مختل نمیشود، اما اینها در سیستم خود یک سری ارتقاهایی دادند، ما هم اینجا بیکار نیستیم، آنها ارتقا دادند و کارهایی کردند که بتوانند دوباره به عنوان ابزار نظامی و شبکه از آن استفاده کنند؛
یعنی حتماً یک جنایتکار جنگی که خیر ما را نمیخواهد، اصلاً به او مسواک هم بدهی، در چشم یکی میکند، به جای اینکه از یک جسم درست استفاده کند، این میخواهد با آن عملیات کند علیه آرامش مردم ما، حتماً ما جلوی آن را میگیریم، کاری ندارد؛ آن ارتقایی داده و به ارتقای آن امیدوار است، اما روی آن ارتقاهای دیگری، ما هم در سیستم خود داریم؛ حالا وقتی که کشور تصمیم گرفت، از مد اِشراف روی مد کنترل بیاید، آن را کنترل خواهد کرد. سؤال: آیا شما اعلام کردید که فناوری زدن این فناوری را داریم، حتی میتوانیم آن را در دسترس دیگران هم قرار دهیم؛ درست است؟
آقامیری: ما چند فناوری داریم؛ آنهایی که استفاده کردیم و جواب میدهد، حاضریم با کشورهای همسو همکاری، تعامل و بده و بستان فناوری بین کشورها طبیعی است و این موضوع را نه تنها ما کشورهای دیگر هم روی آن کار کردند؛ الان اخبار آن هست، حتی پیغام و پسغام است که چه کارهایی کردند و این موضوع به نظرم موضوعی است که خیلی به آن امید بسته بودند که میتوانند کاری کنند؛ این موضوع حل شده است، انشاءالله. سؤال: راجع به راهکارهای بومی اینترنت ماهوارهای هم آیا برنامهای در کشور داریم؟
آقامیری: بله، سال ۱۴۰۰ هنوز مسأله داغ نشده بود، به محض این که این فناوری انجام شد، شورای عالی فضای مجازی این را در دستور کار قرار داد؛ خیلی بههنگام و بهوقت هم برنامههای توسعهای داشت؛ یعنی مکلف شدند بخشی از کشور که یا به صورت مستقل یا همکاری با یک سری کشورهای دیگر که آنها هم روی اینترنت ماهوارهای کار میکنند، برنامه مشترک تعریف شود، سرمایهگذاری مشترک یا مستقل کنیم؛ تصمیم آن با خود مجموعه دولت است که ما هم بتوانیم این خدمات را بدهیم، بالأخره خدمت؛
خدمت خوب و جذابی است و میتواند خیلی از جاهایی که ما پوشش کم داریم یا مثلاً در بیابان، بچههایی که آفرود کار میکنند و میخواهند بروند، خدمات به آنها بدهیم؛ این پروژه هم شروع شده حتی خود دوستان احتمالاً اعلام خواهند کرد؛ دستاوردهای خوبی هم در آن داشتند، بالطبع زمان میبرد، یعنی این نیست فردا صبح بتوانیم یک چیزی داشته باشیم، ولی مسیری که میرویم، مسیر خوبی است. سؤال: یعنی به زودی اینترنت ماهوارهای بومی خودمان را خواهیم داشت؟ آقامیری: به زودی چقدر است؛
دستگاه مسئولش باید اعلام کند، ولی اعلام هم کردند چند وقت پیش، حالا، چون آن شاید تغییر کرده باشد عرض نمیکنم، ولی کار خوبی انجام میدهند. سؤال: اخیراً به دستور شما یک سند ۳۲ بندی تسهیل دسترسی به سکوهای خارجی از محرمانگی خارج و منتشر شده که سه مرحله را پیشبینی کرده و سؤال این است که الان کدام مراحل این سند اجرا شده و مثلاً ایجاد دسترسیهایی که در این سند دیده شده بود کی در دسترس خواهد بود؟ آقامیری: منطق این سند این است؛ ما شرایطی در کشور داریم؛
بالأخره دائماً شرایط کشور را رصد میکنیم، نقاط قوت، نقاط ضعف و جاهایی که سیاستی موفق و سیاستی موفق نبوده، این کاملاً به صورت خیلی صریح و شفاف، مجموعه ما، چون همه دستگاه هستند؛ ما ۲۷ عضو در شورای عالی فضای مجازی داریم که اینها خیلی با چالش جدی مطرح، بحث و کار میشود و ما هر چند وقت یک بار شروع میکنیم سعی میکنیم جاهایی که موفقیت به حد مطلوب نرسیده یا نقطه ضعف است؛ تغییراتی در سیاستهای آن بدهیم و جایی که نقطه قوت است تقویت کنیم. منطق سند ۳۲ بندی این بود؛
در چهار مرحله در هر مرحله بخشی از موضوعات را داخل کشور تقویت میکنیم که تقویت حکمرانی صورت بگیرد و در چارچوبهای حکمرانیپذیر هم بخشی دسترسیها را بازتر میکنیم. این منطق سعی میکند که چارچوب کلی حکمرانی کشور حفظ و تقویت شود؛ یعنی معتقدیم که این سند اگر به صورت کامل اجرا شود، نه تنها دسترسی ایجاد میشود، بلکه ارتقاء در حکمرانی هم صورت میگیرد؛ این اتفاق مهمی است که ما بتوانیم تمام این مسیر را باهم همسان پیش برویم. در چهار بلوک و مرحله تعریف شده؛ خوبی این مراحل این است که مردم میبینند همه چیز شفاف است؛ یعنی اصلاً نیاز به گزارش پشت پرده نیست.
مثلاً گفتیم فلان لایحه تحویل مجلس شود و مجلس آن را بررسی کند، این که فلان لایحه تحویل شده یا نشده؛ کاملاً…، مثلاً ما گفتیم که سند تصمیم در حد محتوا انجام شود؛ این سند یعنی چه؟ یعنی این که ما از ترافیک خارجی که مصرف میشود، برای کاربر هیچ تفاوتی ندارد، کاربر نه از لحاظ قیمتی، نه از نظر کیفیتی هیچ درگیر نیست. این در سطح لایه اپراتور و لایه وزارت ارتباطات است. یک عوارضی از اپراتور گرفته میشود، چون من که پول ترافیک میدهم؛ پول چه میدهم؟ پول مثلاً بسته میخرم، میخواهم محتوایی را ببینم؛
فلان فیلم را ببینم، فلان شبکه را سر بزنم، فلان فایل را دانلود کنم، فلان برنامه را نصب کنم، فلان بازی را انجام دهم؛ یعنی به خاطر محتوایی این بسته را میخرم. گفتیم بخشی از این هزینه گرفته شود و به تولیدکننده محتوای داخلی داده شود، هر موقع مردم دیدند که در شبکههای داخلی که کار میکنند بابت محتوایی که از آنها دیده میشود؛ محتوا و کلاس درسی درست میکنند معلمین عزیزمان، اساتید دانشگاه؛ کلاس دانشگاه، یکی آشپزی درس میدهد، یکی کاردستی یاد میدهد، هر کس هر کاری تولید میکند؛ اگر بابت این تولید محتوا پول گرفتند؛ یعنی چه؟
یعنی آن سند تسهیل درآمد محتوا انجام شده، بنابراین نظارت روی این سند که در کدام مرحله هستیم و کدام بخش انجام شده، توسط آحاد مردم قابل نظارت است. سؤال: الان مرحله دوم آن هنوز اجرا نشده؟ این تسهیل منابع درآمدهای ناشی از تولید محتوا که هنوز در مرحله دوم ظاهراً اجرا نشده؟ آقامیری: این از طرف شورا ابلاغ شده؛ خرداد ماه پارسال ابلاغ شد، این در فرایندهایش است که انشاءالله انجام میشود. سؤال: ما سابقه کارش را داریم؛ یعنی شبیه مثلاً سکوهای خارجی تولید محتوا که شما تولید محتوا میکنید درآمد دارد برای شما؛ یعنی مشابه این و این شکلی خواهد بود؟
آقامیری: بله، همین طور خواهد بود و این خود، چون مشوق است، ما در کشور شاید محتوای خارجی استفاده کنید، قانون کپیرایت یا حق تولیدکننده را نداریم، خیلیها محتوای خارجی استفاده میکنند، برای همین هر کسی تولید محتوا کند کلاً در یک سیلی از محتواها خیلی موقعها گم میشود، ما باید این را اقتصادی کنیم که برای او جذاب باشد که محتوا تولید کند، اگر این محتوا جذاب شد، این ایرانیها از قدیم هنرمند بودند؛ شعر، نقاشی و چیزهای مختلف؛ این هنر را باید در قالب فضای مجازی کمک کنیم مردم ایران بتوانند در فضای مجازی محتوا تولید کنند.
سؤال: آن وقت در سکوهای فعلی این اتفاق میافتد؛ این سکوهای انتشار محتوا که الان وجود دارد و کار میکنند، بعضاً ساز و کارهایی شبیه به این هم دارند، روی همینها اتفاق میافتد یا نه سکوی جدید را تعریف میکنید؟ آقامیری: روی همینها اتفاق میافتد، ولی پیشبینی ما این است که در همین سند هم آمده؛ به محض این که تولید محتوا اقتصادی شود، یک سری سکوهای دیگر هم توجیهپذیر میشوند؛ مثلاً سکوهای بازی؛
شما اگر بابت بازی که الان نوجوانان استریم خیلی میبینند، این سکوها را هم میتوانیم در کشور داشته باشیم، بچههای خودمان از این جا بیایند پخش کنند بقیه رفقایشان ببینند یا محل درآمدی هم برای آنها شود. سؤال: سکوهای خارجی معمولاً قاعدهاش بر مبنای آگهی است که میگیرد؛ یعنی از آنجا درآمد کسب میکند و میدهد به تولیدکننده محتوا، یعنی یک قاعده تعریف شده بیزینس؛ مدل خیلی مشخصی دارد. این که شما عوارض بگیرید از روی ترافیک و بعد به تولیدکننده محتوا بدهید؛ این یک مقداری چالشبرانگیز نیست؟ یعنی تقسیم و تسهیم این؛ به چه کسی بیشتر، به چه کسی کمتر؛ علیالسویه است؟
به عدالت است؟ این یک مقداری چالشبرانگیز نیست؟ آقامیری: داخل این فضا یک خوبی دارد که همه چیز شفاف است؛ داده و ترافیک است؛ یعنی همه میتوانند بشمرند چند بیت جابهجا شد. سکوها در خارج سه محل درآمد دارند؛ یک محل درآمدشان، ترافیک است. همه دیتاسنتر دارند مثلاً فلان شرکت بزرگ میآید سیدیانهای خود را میزند؛ هر کس میخواهد بیاید قرارداد ببندد، پس یک؛ ترافیک محل درآمدشان است، دوم از فروش اطلاعات است؛ یعنی از فروش اطلاعات شما که به درد تبلیغات میخورد، سوم از تبلیغات. ما در کشور فروش اطلاعات را گفتیم کسی نکند؛
حریم خصوصی مردم است، حالا بحثهایی هست که با رضایت مردم میشود کاری کرد، ولی الان حریم خصوصی است. بحث فروش ترافیک را تا الان نداشتیم و تبلیغات هم که هنوز هست. همین الان با تبلیغات یک سری از سکوها کارهایی شروع کردند، ولی آن چیزی که میتواند یک حرکت جدی انجام شود، در واقع ترافیک را ارزشمند کند برای کسی که منِ تولیدکننده محتوا کاری کنم که محتوای من بیشتر دیده شود و جذابتر شود، این بحث ترافیک است که در دنیا هم در قالب سیدیانها اتفاق میافتد. سؤال: الان در دستور کار شما؛ رفع فیلتر سکوی خارجی هست که اعلام کنید؟ آقامیری: چیزی که تنظیم شده؛
همین ۳۲ بندی است، فعلاً با همین ۳۲ بندی جلو میآییم، در اینجا نوشته شده در هر مرحلهای چه تعاملی با چه سکویی شود و شاید آخر امسال یا اول سال دیگر؛ چون قرار بود خیلی زودتر این سند انجام شود؛ یعنی بازه زمانی که گذاشته بودیم؛ یک بازه خیلی فشردهای بود که حالا با توجه به شرایط کشور و موضوعات مختلفی که پیش آمد، بالطبع به تعویق افتاد، ولی الان ما احتمالاً از آخر امسال بازنگری در این سند را هم در دستور کار قرار میدهیم، آنجا دوباره اگر جایی نقطه ضعف باشد و ببینیم کاری قفل شده و پیش نمیرود، سعی میکنیم که با یک سیاست دیگری جبران کنیم که آن مسیر طی شود.
سؤال: طبق این سند، در ادامه خیلی از این سکوها رفع فیلتر خواهند شد؟ آقامیری: در هر مرحله نوشتیم؛ مثلاً گفتیم این سند اول مذاکره شود؛ حکمرانی چارچوب را قبول کرد، باز شود، اگر نشد به مدل دیگر فنی باز شود و ساز و کار مختلف آن در سند آمده است؛ مرحله به مرحله جدا نوشته شده است. سؤال: سکوی مشخصی که در نوبت اول اولویت است؟ آقامیری: حتی اسم سکوها کامل در سند آمده و جستوجو کنند برای آنها کامل میآید. سؤال: الان یک انتظاری مردم دارند؛ البته انتظار جدیدی نیست؛
انتظار قدیمی است که من اگر اینترنت را گران میخرم، حداقل کیفیت مناسبی داشته باشد، حالا این تعرفه آن هم که افزایش پیدا کرده، ولی کیفیت روی همان پاشنه قبلی میچرخد، این افزایش تعرفه در دسترس هست؟ آقامیری: مثلا جستوجو کنند کامل میآید بالا.
سوال: آقای دکتر الان یک انتظاری مردم دارند البته این انتظار جدیدی نیست انتظار قدیمیه که من اگر دارم اینترنت را گران میخرم حداقل کیفیت مناسبی داشته باشد حالا این تعرفه اش هم که افزایش پیدا کرده ولی کیفیت روی همان پاشنه قبلی دارد میچرخه این افزایش تعرفه بنا نیست که حداقل یک میزانش بیاید سمت ارتقای کیفیت این که پولش را میدهم حداقل لذتش را ببرم؟
آقامیری: اینکه کیفیت باید مطلوب باشد ما، چون دستگاه ناظر هستیم اینجا یعنی ما مجری اش نیستیم ما توی شبکه ملی اطلاعات اتفاقا پارامتر مختلف کیفیت راگذاشتیم دائما هم ارزیابی میکنیم که شرایط چه جوریه ولی این که کیفیت باید ارتقا پیدا کند که حتما حرف درستیه حتما ما باید توی استانداردهای کاملا بینالمللی بتوانیم خدمت را ارائه بدیم من حالا حوزه ما نیست ولی یه نکتهای هم بگویم شاید کمک باشد به برخی از دوستان بالاخره شبکه هم خیلیهایش خریدهایش در واقع خریدهاییه که مثلا شما آنتنهای مختلف، لایسنتهای مختلف باید بخری بالاخره این افزایش قیمتهایی که اتفاق افتاده دوستان توی وزارت ارتباط هم تمام تلاششان را دارند میکنند که کمترین میزان رشد را بدهند به گونهای که به شبکه نخورد، چون اگر اینها نتوانند شبکه را در واقع پشتیبانی کنند نوسازی کنند، به روز رسانی کنند اونوقت کیفیت هر روز بدتر هم خواهد شد حالا میگویم، چون متولیش وزارت ارتباطات هست من در حد همین مختصر اکتفا میکنم ولی دغدغه کیفیت، دغدغه هم هست هم دوستان وزارت ارتباطات، هم ما همه آنها مجری هستند و ما ناظریم که این کارها انشاالله بهتر بشود.
سوال: ممکن است که یک بخشی از این افزایش قیمتها صرف امور غیر توسعه زیرساخت هم بشود؟ آقامیری: این اپراتورها کاربران ارتباطی کار اصلی شان برقراری ارتباطه، خوب؟ حالا ممکنه توی حوزههای دیجیتال هم حالا رقومی هم یک ورودی بکنند بعضی از خدمات را توسعه بدهند ولی همه شان در همین چهارچوب حوزه اقتصاد دیجیتاله. سوال: و شما الان چند ماهی است که از ارزهایی از عملکرد سکوهای داخلی و ایرانی را منتشر کردید حالا تو گزارش شما مثلا به چهارتا پارامتر هستند، اشاره میکنید که در شش ماه اول امسال یک میلیارد و صد میلیون بازدید داشتند، درسته؟ آقامیری: بله.
سوال: رشد الان سکوهای ایرانی را چطور میبینید؟ و توی این ارزیابی واقعا ما الان سکوهای قابل توجهی داریم که حرف برای گفتن دارند؟
آقامیری: بله، آخر ما سکوها خب البته فقط پیام رسانها نیستند ما سکوهای فروشگاهی داریم سکوهای رمز ارز را داریم سکوهای فروش طلا و چیزهای مختلف است به صورت خاص ما یک کار کلان داریم انجام میدهیم این که حوزههای مختلفی که خدمات دارند میدهند را برای مردم رتبهبندی کنیم این کاری که تا حالا تو کشور اولین باره دارد اتفاق میافتد مهمه، مردم حق دارند بدانند که اگر من دارم از بین این سه تا مجموعهای که یک خدمتی را میدهند کدامش از لحاظ سایبری از لحاظ در واقع امنیت سایبری امن تر است. ما گفتیم یک دو سه گروه الف، ب و ج.
سوال: رتبه بندی میکنید و به آنها درجه میدهید؟
آقامیری: بله مثلا بانکها را داشتیم بحث پلتفرم سکوهای پیامک انبوه را داشتیم بحث دانشگاهها را داریم حالا سکوهای مختلف هر هفته یه هفته در میان یه خبری اینجوری دارد میآید و همینطور هم شروع شده خوب خودش یک فرایند بسیار چالشبرانگیزه، چون اولین بار هم هست دارد انجام میشود اون نکتهای که راجع به سکوهای پیامرسانی هست یک مسئلهای که ما با سکوهای پیام رسان انبوه مواجه شدیم این است که بعد از اینکه همین خدماتشان توسعه پیدا کرد خدمات اضافهای که مردم نیاز داشتند رویشان آمد مثلا کالابرگ، مثلا خدمات برق، خدمات پست خدمات مختلفی که توی این حوزه اضافه شد استقبال و مانایی مردم را به شدت افزایش پیدا کرد یعنی ما الان از سکوها حالا من نام نمیبرم فقط چند تا عدد بگویم ما سکویی داریم که تعداد کاربر روزانه اش الان مثلا ۴۲ میلیون نفره یکی دیگرشون هست مثلا بیست و پنج شش میلیون نفره این یکی مثلا بیست و دو میلیون نفره اون یکی ده میلیون نفره یعنی ده میلیون نفر از مردم ما روزانه وارد این سکو میشوند حالا یکی دو ساعت توشه یکی پنج دقیقه توشه فقط میرسد سر میزند میآید بیرون که آن هم حالا میزان درگیری بهش میگویند درگیری کاربر با سکو که آن هم رو به افزایشه یعنی ما یک فرآیند.
نگاه کنید من یه جمله همیشه به همکاران خودم میگویم که اعتقاد دارم ما هر جا که خدمت باکیفیت توانستیم ارائه کنیم مردم ما همیشه ایرانی و بر خارجی ترجیح داد اگر کیفیت وجود داشته باشد ما باید همه سکوهایمان چه پیامرسانی، چه نمیدانم مسیریابی چه فروشگاهی، چه هرچی بعد بتوانیم وظیفهمان است که خدمت با کیفیت به مردم داده شود اگر خدمت با کیفیت شد همه ازش استقبال خواهند کرد و الان این اتفاق برای برخی از حوزههایمان افتاده الحمدلله. سوال: ارزیابی خود شما چیست؟ شاید بعضیها فکر میکنند آن شرط بحران خیلی جواب ما را نمیدهد. ارزیابی شما چیست از شبکه ملی اطلاعات؟
آقامیری: چیزی که ما دوست داشتیم شبکه ملی اطلاعات باشد خیلی فراتر از این بود یعنی ما دوست داشتیم که به ما به مردم بگوییم مردم خیالتان راحت هر اتفاقی افتاد ما یک سیستم باکیفیت داریم الان اینترنت رویش هست کسی رویش مثلا خدمات ابریه، خدمات ابری رویش ما یک سیستم باکیفیت داریم که اگر همه مشکلات با هم به وجود اومد ما پایه خدماتمان آسیب نمیبیند یعنی شما پیامرسانی، سیستم بانکی سیستم نمیدانم فروشگاهیت اینها همش پایدار دارد کارش را انجام میدهد و کسی نمیتواند اذیتت کند ما وظیفهمانه که به مردم میگوییم ما نمیگذاریم کسی شما را اذیت کند ما اینجا وایستادیم ازت حفاظت میکنیم این هنوز باهاش فاصله داریم خوب صادقانه، بعضی از جاهاش هنوز عقبیم بعضی از جاهاش خوب پیش رفته ولی نقطهای که وجود دارد این است که خیلی از افراد معتقد بودند که آقا ما کلا که حالا فقط همشون روی اینترنته،ای پیها را داریم استفاده میکنیم، تجربه سال گذشته ما نشان داد که اگر حالا نهادهای تصمیم گیر به هر دلیلی اومدیم ما محدودیتهایی توی شبکه اعمال شد خوب؟
تاکسی اینترنتی مردم، فروشگاه مردم، خدمات بانکی مردم و و وو اینها پایداره یعنی اینها بعد از یک ماه بعد از دو ماه بعد از هر چند وقت یه بار مردم خللی توش ایجاد احساس نکردند و اینها توانستند شبکه نمایش خانگی سریالهایشان را ببینند بله، حتما این محدودیتها برای خیلی از هموطنهایمان مشکلی ایجاد کرد طرف میخواست مقاله علمی بدهد، اما خوب این خدمات پایه را توانستیم پایدار نگه داریم. سوال: حالا راجع به مهمترین موانعی که باعث شده به آن چیزی که میخواستیم هنوز نرسیم، اگر وارد آن شویم، بحث مفصلی است. موکول میکنیم به یک زمان دیگر؛
نکته باقی مانده که من نپرسیدم و مایل بودید بگویید خیلی کوتاه در این زمان به آن اشاره کنید؟ آقامیری: من اول از همه تشکر میکنم از مردم که واقعا تو این ایام با همه نوسانهایی که ما در حوزه خدمتها داشتیم، بعضی موقعها در حوزه عملیاتی که دشمن کرد، واقعا تیر او به سنگ خورد. هر چه او عملیات میکرد، مردم از آن جوک میساختند و این خیلی از لحاظ روانی برای کشور آرامش ایجاد کرد برای مردم.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما
