دهم آبان‌ماه ۱۳۰۴، نقطه پایانی بر حکومت قاجار در ایران گذاشته شد؛ عصری که دست‌کم در حوزه معماری، دوره‌ای‌گذار و پیوند میان سنت‌های کهن و جریان‌های نوپای فرنگی به شمار می‌رفت.
همشهری آنلاین- فاطمه عباسی: فراتر از نام‌های آشنایی چون کاخ گلستان و شمس‌العماره، ابنیه متعددی در شهرهای ایران به یادگار مانده‌اند که از حیث الگوهای تزئینی، آجرکاری و ساماندهی فضاها، ارزش مطالعاتی بالایی دارند اما کمتر معرفی شده‌اند. این گزارش تصویری، به بهانه پایان این سلسله، سفری به لایه‌های پنهان‌تر معماری آن دوران دارد تا آثاری را به تماشا بگذارد که در سایه بناهای نامدار، سال‌ها دور از چشم مانده‌اند.
این عمارت قاجاری با معماری خاص بندری، به دستور ملک‌التجار بنا شد و اکنون نمادی از شکوه خانه‌های قدیمی بوشهر است.
مجموعه ابراهیم‌خان کرمان
این مجموعه جامع دوران فتحعلی‌شاه با مدرسه، بازار و حمام، نمونه‌ای بی‌نظیر از مدیریت شهری و معماری دوران قاجار محسوب می‌شود.
خانه امیرنظام گروسی تبریز
این بنای فاخر متعلق به دوره ناصرالدین‌شاه، با تزئینات ظریف و معماری چشم‌نواز، گویای هنر خانه‌سازی در اواخر قرن سیزدهم است.
تکیه بیگلربیگی کرمانشاه
این تکیه با آینه‌کاری‌های خیره‌کننده و گچبری‌های تماشایی، از زیباترین جلوه‌های هنر مذهبی در اواخر دوره قاجار به شمار می‌رود.
مدرسه و مسجد آقابزرگ کاشان
این شاهکار دوره محمدشاه قاجار، با گنبدی باشکوه و فضایی آرام‌بخش، از زیباترین و کامل‌ترین بناهای مذهبی قرن سیزدهم هجری است.
خانه قزوینی‌های اصفهان
این خانه اصیل قاجاری، با حیاطی مرکزی و تزئینات هنرمندانه، بازتاب‌دهنده سبک زندگی و هنر معماری خانگی در آن عصر است.
آب‌انبار سردار بزرگ قزوین
این بنای عظیم زمان فتحعلی‌شاه، با سردر باشکوه و مهندسی دقیق، یادگاری از تلاش برای تامین آب در دل کویر است.
این برج به‌جامانده از عصر ناصرالدین‌شاه، زمانی بخشی از تفرجگاه سلطنتی بود و امروز روایتگر سبک معماری خاص آن دوران است.
منبع: همشهری
