رویداد۲۴ | الی گرانمایه در یادداشتی برای شورای روابط خارجی اروپا به بررسی تلاشهای دیپلماتیک کشورهای اروپایی و قدرتهای منطقهای برای جلوگیری از آغاز جنگی تازه میان ایران و آمریکا پرداخته است. این یادداشت از آن جهت مهم است که روز گذشته شورای عالی امنیت ملی خطاب به دولت های اروپایی گفته بود «نوبت تاوان دادن شما هم رسیده است». محسن رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در پیامی خطاب به قدرت های اروپایی نوشته: وقتی برای جنایات جنگی هورا میکشیدید، فکرش را هم نمیکردید که تبعاتش دامن شما را هم بگیرد؟ جنگ و ترور تاوان دارد؛ حالا نوبت شماست که تاوان پس بدهید.
همزمان عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران هم خطاب به صدراعظم آلمان گفته دیگر خبری از خطوط قرمز ایران نیست. او گفته «سال گذشته هنگامی که بمباران های ایران توسط آمریکا و اسرائیل آغاز شد، آقای مرتس از آن استقبال کرد و گفت آنها کار کثیف اروپا را انجام می دهند.» الی گرانمایه، نویسنده این مقاله، پژوهشگر ارشد سیاست خارجی و معاون برنامه خاورمیانه و شمال آفریقای شورای روابط خارجی اروپا (ECFR) است. حوزه تخصصی او سیاست اروپا در قبال ایران، بهویژه پرونده هستهای، مناسبات منطقهای و سیاست تحریمهاست. تلاش تازه برای جلوگیری از جنگ؛
اروپا و منطقه بدون آمریکا وارد میدان میشوند
بیشتر بخوانید: اروپا هم به اهداف نظامی ایران اضافه شد | مقامهای ایرانی به فایننشال تایمز: داراییهای نظامی آمریکا در جنوب شرق اروپا در تیرساند
دونالد ترامپ در پاسخ به این پرسش که آیا پس از انتخابات میاندورهای آمریکا حمله جدیدی به ایران انجام خواهد داد، گفت: «هر چیزی ممکن است.» نگرانی از پیامدهای بازگشت به جنگی تمامعیار، موجی از فعالیتهای دیپلماتیک را به راه انداخته است. در این میان، دو مسیر قابل توجه با مشارکت قدرتهای اروپایی و منطقهای شکل گرفته که میتوان آنها را آخرین تلاشها برای جلوگیری از ویرانی ناشی از جنگی تازه، یا دستکم محدود کردن ابعاد آن، دانست. اگر این تلاشها موفق شوند، ممکن است به ستونهای یک «ائتلاف کشورهای داوطلب» جدید برای ایجاد ثبات در خاورمیانه تبدیل شوند؛
ائتلافی که این بار آمریکا نقش رهبری آن را بر عهده نخواهد داشت. مذاکرهکنندگان؛ ائتلاف چهار کشور اروپایی و چهار قدرت منطقهای نخستین مسیر دیپلماتیک، چهار کشور اروپایی موسوم به E4، شامل بریتانیا، فرانسه، آلمان و ایتالیا، را با چهار کشور منطقهای موسوم به R4، یعنی مصر، پاکستان، ترکیه و عربستان سعودی، گرد هم آورده است.
وزرای خارجه این هشت کشور روز ۲۳ اکتبر در استانبول دیدار کردند تا درباره چند موضوع اساسی گفتوگو کنند: حفظ امکان اجرای راهحل دوکشوری در مناقشه اسرائیل و فلسطین، پایان دادن به جنگ آمریکا و ایران، بازگشایی تنگه هرمز و دفاع از عربستان سعودی در برابر حملات اخیر حوثیها، گروه شورشی یمنی. در طرف اروپایی، پیوستن ایتالیا به سه کشور بریتانیا، فرانسه و آلمان تحول مثبتی است. حضور ایتالیا وزن دیپلماتیک اروپا را افزایش میدهد و تا حدی ضعف ناشی از خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا و کاهش نفوذ منطقهای آلمان به دلیل حمایت سرسختانه این کشور از اسرائیل را جبران میکند.
روابط برلین و تهران نیز از سال ۲۰۲۲ پرتنش بوده است؛ زمانی که موارد نقض حقوق بشر در ایران و کمکهای نظامی تهران به روسیه، مناسبات دو کشور را تیره کرد.
منبع: رویداد 24



