باشگاه خبرنگاران جوان – مریم مهدوی مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی قزوین در نشست کارگروه اقتصادی، اشتغال و سرمایه‌گذاری استان ضمن تشریح اقدامات انجام شده برای احیای بنا‌های تاریخی و توسعه زیرساخت‌های گردشگری استان گفت: با حمایت سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی و همکاری بخش خصوصی، چندین پروژه به بهره‌برداری رسیده و ظرفیت فضا‌های اقامتی و پذیرایی استان نیز افزایش یافته است.
وی با اشاره به تجربه مشارکت بخش خصوصی در مرمت و بهره‌برداری از خانه‌های تاریخی قزوین افزود: در برخی بناها، بخشی از ملک در مالکیت دولت و بخش دیگر نیز در اختیار مالکان خصوصی بوده که با مشارکت سرمایه‌گذاران، امکان یکپارچه‌سازی و بهره‌برداری مجدد از این بناها فراهم شده است.
مهدوی با بیان اینکه خانه‌های تاریخی به‌دلیل محدودیت منابع دولتی برای نگهداری و بهره‌برداری، به الگو‌های جدید تامین مالی نیاز دارند، اضافه کرد: استفاده از ظرفیت سرمایه‌گذاران و واگذاری برخی اماکن جهت بهره‌برداری در چارچوب ضوابط قانونی می‌تواند به حفظ بنا‌های تاریخی، کاهش هزینه‌های نگهداری دولت و تبدیل این آثار به جاذبه‌های گردشگری کمک کند.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان قزوین با اشاره به روند احیای گراند هتل قزوین، تاکید کرد: این مجموعه فاخر و ارزشمند یکی از ظرفیت‌های مهم تاریخی و گردشگری قزوین است و برند آن می‌تواند در جذب گردشگر نقش مؤثری داشته باشد. وی با اشاره به وضعیت پیشین بنا و ضرورت انجام عملیات استحکام بخشی آن، اظهار کرد: شرایط ساختمانی این بنا به‌گونه‌ای بود که در صورت ادامه رهاشدگی، ممکن بود بخش مهمی از ظرفیت تاریخی آن از دست برود؛ از این‌رو، مشارکت بخش خصوصی برای احیای این مجموعه اهمیت زیادی داشت.
وی با تأکید بر لزوم تسریع در تکمیل مجموعه گراند هتل بیان کرد: با توجه به ارزش تاریخی، معماری و ظرفیت گردشگری این مجموعه، بایستی روند اجرای پروژه به طور جدی دنبال شود تا امکان بهره‌برداری از آن در آینده نزدیک فراهم شود. مهدوی در ادامه به برخی پروژه‌های احیا شده تاریخی در قزوین اشاره کرد و گفت: خانه‌های تاریخی بهروزی، هتل سنتی ارغوان و خانه‌های دیگری در شهر با مشارکت بخش خصوصی یا از طریق واگذاری، به چرخه فعالیت بازگشته‌اند.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان قزوین همچنین درباره خانه زعیم، تاکید کرد: این بنا که پیش‌تر در اختیار یگان حفاظت میراث فرهنگی بود، به‌دلیل محدودیت اعتبارات دولتی برای نگهداری و مرمت، به بخش خصوصی واگذار شد و اکنون به‌عنوان فضای پذیرایی مورد استفاده قرار گرفته است. وی با اشاره به احیای خانه تاریخی مجاور مسجد جامع قزوین اضافه کرد: در کنار واگذاری و نگهداری بنا‌های تاریخی، راه‌اندازی خانه خلاق صنایع‌دستی نیز در دستور کار قرار گرفته تا ظرفیت‌های فرهنگی و هنری شهر با استفاده از شیوه‌های جدید تقویت شود.
مهدوی افزود: حمام حاج میرحسن نیز با مشارکت سرمایه‌گذار بخش خصوصی مرمت و به مرکز تخصصی آبگینه تبدیل شده، اقدامی که به احیای یک بنای تاریخی و ایجاد ظرفیت تازه برای معرفی هُنر شیشه‌گری کمک کرده است. وی همچنین از تبدیل بخشی از مسجد ـ مدرسه حیدریه به مرکز خلاق و تخصصی سفال خبر داد و یادآور شد: با توجه به ارزش تاریخی بنای اصلی، ادامه برنامه‌ها و واگذاری بخش‌های دیگر باید با رعایت ملاحظات میراثی و پس از تکمیل بررسی‌های تخصصی انجام شود.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان قزوین با اشاره به برنامه‌ریزی برای معرفی فرصت‌های سرمایه‌گذاری جدید بیان کرد: تعدادی از بنا‌های تاریخی استان برای واگذاری و بهره‌برداری آماده شده‌اند و بسته‌های سرمایه‌گذاری دیگری نیز در دست تهیه است. وی با اشاره به وجود کاروانسرا‌ها و بنا‌های تاریخی در شهرستان‌های استان گفت: بخشی از این اماکن موقوفه هستند و همین موضوع می‌تواند روند واگذاری و بهره‌برداری را پیچیده کند؛
با این حال، با اداره کل اوقاف و امور خیریه برای دستیابی به راهکار مشترک گفت‌و‌گو شده تا در صورت هرگونه بهره‌برداری در راستای اهداف میراث فرهنگی، زمینه استفاده از این بناها فراهم شود. مهدوی ابراز امیدواری کرد که با تدوین سازوکار‌های قانونی و رفع موانع موجود، امکان احیا و بهره‌برداری از شمار بیشتری از بنا‌های تاریخی استان فراهم شود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، از ارایه پیشنهاد‌هایی برای اجرای پروژه‌های گردشگری در قالب مشارکت عمومی ـ خصوصی در چارچوب برنامه هفتم توسعه خبر داد و افزود: بررسی‌های کارشناسی اولیه برای تعدادی از این پروژه‌ها انجام شده و موضوع باید مراحل قانونی و تصویب خود را در کارگروه اقتصادی طی کند.
مهدوی با اشاره به پروژه پارکینگ و مجتمع خدماتی "گازرخان" در محدوده گردشگری قلعه الموت، اظهار کرد: این پروژه با استفاده از منابع دولتی به مرحله‌ای از اجرا رسیده که با توجه به نیاز‌های منطقه و اهمیت خدمات‌رسانی به گردشگران، قرار است از ظرفیت مشارکت بخش غیردولتی برای تکمیل و بهره‌برداری آن استفاده شود. وی افزود: در برنامه پیش‌بینی شده، خدماتی از جمله پارکینگ، سرویس بهداشتی و فضای پذیرایی برای گردشگران در قلعه الموت در نظر گرفته شده و عرضه محصولات محلی و صنایع‌دستی نیز می‌تواند به ایجاد درآمد برای جامعه محلی کمک کند.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان قزوین با تأکید بر مشارکت جوامع محلی در مدیریت این مجموعه تاکید کرد: با توجه به شناخت ساکنان منطقه از ظرفیت‌ها و نیاز‌های محلی، استفاده از توانمندی تعاونی‌های دهیاری می‌تواند در مدیریت و بهره‌برداری مناسب از این پروژه مؤثر باشد. مهدوی همچنین به یکی دیگر از پروژه‌های گردشگری در شهرستان بویین‌زهرا اشاره کرد و ادامه داد: این طرح با استفاده از اعتبارات دولتی به مرحله اجرا رسیده و برای تکمیل و بهره‌برداری از آن، واگذاری قانونی و استفاده از ظرفیت مدیریت محلی در حال بررسی است.
وی تاکید کرد: در این الگو، سرمایه‌گذار در قبال هزینه‌هایی که برای تکمیل و نگهداری پروژه انجام می‌دهد، از دوره مشخصی برای بهره‌برداری و بازگشت سرمایه خود بهره‌مند می‌شود؛ بنابراین بایستی شرایط قرارداد به‌گونه‌ای تنظیم شود که هم منافع عمومی حفظ شود و هم سرمایه‌گذاری برای بخش خصوصی توجیه اقتصادی داشته باشد.
مهدوی با تاکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت بخش خصوصی برای حفظ میراث تاریخی و توسعه گردشگری استان بیان کرد: احیای بنا‌های تاریخی، ایجاد فضا‌های اقامتی و پذیرایی و توسعه زیرساخت‌های خدماتی، در کنار معرفی فرصت‌های سرمایه‌گذاری، می‌تواند به رونق گردشگری، ایجاد اشتغال و تقویت اقتصاد محلی در قزوین کمک کند. منبع: میراث فرهنگی قزوین
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
