به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، آقای حسین سلطان‌محمدی با حضور در استودیو شبکه خبر در خصوص چرایی جذابیت همیشگی آثار تاریخی در فهرست فیلم‌ها و سریال‌های داخلی و خارجی گفت: زندگی معاصر، زیست روزمره و روابط جاری در شهر‌ها امری آشنا و معمولی برای مخاطب است، اما تاریخ موضوعی است که افراد جامعه به آن دسترسی عینی و مستقیم ندارند. وی ادامه داد: از همین رو، هر زمان که داستانی تاریخی با قهرمانان واقعی یا شخصیت‌های برآمده از تخیل روایت شود، حس کنجکاوی بیننده را برای آگاهی از شیوه زیست، روابط قدرت، حاکمان و مناسبات خانوادگی در گذشته برمی‌انگیزد.
این کارشناس رسانه با اشاره به اینکه در بسیاری از درام‌های تاریخی اولویت داستانی بر طبقات حاکم، قصر‌ها و مناسبات آنها قرار می‌گیرد، افزود: نمایش این نوع زیست تاریخی برای مردم جذابیت زیادی دارد؛ به طوری که حتی بازپخش مجموعه‌های تاریخی در شبکه‌های مختلف سیما همواره با استقبال روبهرو می‌شود و طبق نظرسنجی‌ها، این آثار در موارد متعددی آمار بالاتری نسبت به سریال‌های معاصر و روزآمد کسب می‌کنند.
این کارشناس رسانه در تفکیک مجموعه‌های تاریخی مستند از آثار تخیلی توضیح داد: آثاری، چون «مختارنامه»، «امام علی (ع)» و «تنهاترین سردار» مبتنی بر مستندات، منابع متعدد مکتوب و نظرات صریح کارشناسان مذهبی و مراجع دینی ساخته شده‌اند و به دلیل هویت روشن شخصیت‌ها، حساسیت فراوانی پیرامون آنها وجود دارد. نمونه بارز آن پروژه سریال شهید همت بود که به دلیل وجود شاهدان و مستندات زنده، روند تولیدش دستخوش تغییر شد. سلطان‌محمدی ادامه داد: در نقطه مقابل، آثاری همچون «مهیار عیار» قرار دارند که در آنها قصه در بستری از تاریخ طراحی می‌شود.
در این دسته از آثار، پرداخت درام، طراحی صحنه، گریم و انتخاب نوع پوشش و مشاغل آسان‌تر است و نویسنده و کارگردان دست بازتری برای تخیل و داستان‌پردازی دارند، زیرا شخصیت‌ها سندیت تاریخی خاصی ندارند. در این حالت دست‌اندرکاران می‌توانند با آزادی عمل بیشتری به روابط انسانی بپردازند؛ هرچند اگر شخصیتی نام‌آشنا مانند «سمک عیار» یا پادشاهان شناخته‌شده باستان محور باشد، باز هم باید احتیاط کرد تا کلیت اصل روایت و تاریخ مخدوش نشود.
وی در تشریح «بایدهای» تولید آثار تاریخی تأکید کرد: اول انتقال دقیق حس تاریخی: نخستین ضرورت آن است که بیننده در همان نگاه نخست متوجه شود با روایتی غیرمعاصر روبهرو است. نکته دوم حفظ ثبات روابط و کلام انسانی: روابط انسانی در طول تاریخ برآمده از یک فطرت مشترک است و نباید به ساخت واژه‌ها یا رفتار‌های غریب دست زد؛ زبان دیالوگ‌ها باید ساده و قابل درک برای عامه مخاطبان باشد و از لفاظی‌های سنگین و غیرقابل فهم پرهیز شود.
سوم پرهیز از دکورسازی‌های سنگین: درام‌های تاریخی به‌جز سریال‌های رده «الف ویژه» (نظیر سلمان فارسی و موسی کلیم‌الله) لزوماً نیازمند هزینه‌های هنگفت دکورسازی نیستند، بلکه می‌توان با بهره‌گیری از ظرفیت شهرک‌های سینمایی، چون شهرک غزالی و بافت روستا‌هایی که هویت اصیل خود را حفظ کرده‌اند، آثاری پرکشش و کم‌هزینه خلق کرد. سلطان‌محمدی در ادامه درباره «نبایدها» نیز گفت: نباید در آثار تاریخی واژه‌سازی‌هایی صورت گیرد که به ادبیات روزمره مردم سرایت کرده و موجب مغلطه شود.
همچنین طراحی لباس نباید به‌گونه‌ای مدسازی مدرن را تداعی کند که پس از پخش، به پوششی ناهماهنگ با عرف عمومی در جامعه بدل گردد. علاوه بر این، تخیل نباید از منطق انسانی فاصله بگیرد یا با ورود و خروج‌های ناگهانی و بی‌دلیلِ شخصیت‌ها، خطوط داستانی و فرضی اثر را بشکند. این کارشناس رسانه در پایان گفت‌و‌گو پیرامون به‌یادماندنی‌ترین آثار تاریخی پخش‌شده افزود: مجموعه فاخر «مختارنامه» به دلیل انطباق ساختار آن با سنت تعزیه، اثری همیشه زنده و عبرت‌آموز است که می‌توان آن را بار‌ها روی آنتن فرستاد و بازپخش آن همواره جایگاه خود را در میان مخاطبان حفظ می‌کند.
همچنین از میان آثار گذشته، مجموعه‌هایی، چون «کوچک جنگلی» و «امام علی (ع)» و از میان تولیدات متأخر، اثر داستانی «مهیار عیار» از جلوه‌های موفق پیوند تاریخ با تصویر در رسانه ملی به شمار می‌روند.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما
