به گزارش خبرگزاری صداوسیما، سید علیرضا مرتضوی، درباره ایده شکل‌گیری این مجموعه گفت: در روز‌های ابتدایی جنگ ۴۰ روزه، هم‌زمان با حضور در مناطق مورد تهاجم و تولید مستند و محتوای مردمی، تهدید‌های دشمن درباره حمله به آثار تاریخی و نابودی تمدن ایران، ضرورت بازخوانی هویت تاریخی و فرهنگی کشور را برای ما جدی‌تر کرد. وی افزود: این پرسش مطرح بود که در برابر تهدید میراث تاریخی ایران، چه چیزی از هویت و تمدن طرف مقابل می‌توان یافت. همین موضوع ما را به این نتیجه رساند که باید بار دیگر به این پرسش بپردازیم که ایران کجاست و ایرانی کیست.
مرتضوی با اشاره به انتخاب عالی‌قاپو به‌عنوان محل ضبط برنامه گفت: این مکان، جلوه‌ای از تمدن ایرانی ـ اسلامی است و از ایوان آن می‌توان بخش‌هایی از میدان نقش‌جهان، مسجد شیخ لطف‌الله و بازار را مشاهده کرد. به همین دلیل، عالی‌قاپو بستر مناسبی برای بازخوانی تاریخ و فرهنگ ایران بود. تهیه‌کننده و کارگردان این مجموعه با بیان اینکه ۱۰ قسمت برنامه در سه شب در اواخر فروردین ضبط شد، افزود: شرایط جنگی، سرمای هوا، انتقال مهمانان و عوامل از شهر‌های مختلف و محدودیت‌های فنی برای حفاظت از بنای تاریخی، تولید برنامه را دشوار کرده بود.
با این حال، به همت عوامل و همراهی حوزه هنری اصفهان، ضبط مجموعه انجام شد. وی گفت: برای نخستین بار، ایوان عالی‌قاپو به محل ضبط یک برنامه تلویزیونی تبدیل شد و این اتفاق، مسئولیت ما را برای پاسداری از میراثی که به امانت در اختیارمان قرار گرفته، دوچندان می‌کرد. مرتضوی درباره وجه تمایز «عالی‌قاپو» با دیگر برنامه‌های گفت‌وگومحور تلویزیونی گفت: تمرکز اصلی ما بر مفهوم تاب‌آوری ایرانیان در طول تاریخ بود. در این برنامه، مهمانان از منظر‌های مختلف به این موضوع پرداختند، از موسیقی و معماری گرفته تا ادبیات، تاریخ اسلام، فلسفه و میراث فرهنگی.
وی با اشاره به نمونه‌هایی از موضوعات مطرح‌شده در برنامه گفت: قنات نمونه‌ای از تلاش ایرانیان برای غلبه بر محدودیت‌ها با تکیه بر دانش و خلاقیت است. همچنین بنا‌هایی مانند گنبد سلطانیه نشان می‌دهند که چگونه دانش معماری و تجربه تاریخی، امکان پایداری در برابر دشواری‌های محیطی را فراهم کرده است. تهیه‌کننده «عالی‌قاپو» با اشاره به بخش‌های ویژه این مجموعه افزود: شعرخوانی شاعرانی که برای نخستین بار شعر‌هایی متناسب با شرایط روز و درباره ایران سروده بودند، یکی از بخش‌های برنامه بود.
همچنین در بخش دیگری، یاسمینا باهر با حضور در مناطق آسیب‌دیده، روایتی زنانه از تخریب‌ها و حملات ارائه می‌کرد. وی افزود: حضور باهر بر یک قالیچه در قاب‌های مختلف، نمادی از همراهی فرهنگ و هنر ایرانی با مردم حتی در دل ویرانی‌ها بود، پیامی که بر تداوم هویت ملی و برخاستن دوباره ایران از دل دشواری‌ها تأکید داشت. مرتضوی درباره انتخاب مجریان برنامه نیز گفت: امیریل ارجمند به دلیل شناخت قبلی، تسلط، پیشینه فعالیت در رادیو و تناسب شخصیتی با موضوع برنامه انتخاب شد.
برای بخش روایت از مناطق آسیب‌دیده نیز یاسمینا باهر با توجه به توانایی‌ها و علاقه‌مندی‌اش به ایران، گزینه مناسبی بود. انتخاب این دو نفر از ابتدا با هدف تشکیل یک زوج اجرایی صورت نگرفته بود، اما در روند تولید به این ترکیب رسیدیم. وی درباره انتخاب مهمانان هم گفت: کارشناسان و صاحب‌نظران از حوزه‌های گوناگون انتخاب شدند تا هر یک از زاویه‌ای متفاوت به مفهوم تاب‌آوری و تمدن ایرانی بپردازند. از جمله مهمانان برنامه می‌توان به حسام‌الدین سراج در حوزه موسیقی، هادی صفایی‌پور در حوزه معماری، اسماعیل آذر در حوزه ادبیات و اصغر منتظرالقائم در حوزه تاریخ اسلام اشاره کرد.
مرتضوی همچنین با اشاره به حضور شماری از استادان و چهره‌های فرهنگی در این مجموعه گفت: تلاش کردیم موضوعاتی مانند اخلاق رزم ایرانیان، خدمات تاریخی ایران به جهان و پیوند فرهنگ و هنر با هویت ملی را نیز مطرح کنیم. به گفته وی، گردش بخش‌هایی از برنامه در فضای مجازی و توجه مخاطبان جوان به برخی گفت‌وگوها، از نکات امیدوارکننده این مجموعه بوده است.
وی با ابراز امیدواری نسبت به تولید فصل‌های بعدی «عالی‌قاپو» گفت: ظرفیت‌های تمدن ایرانی بسیار گسترده است و می‌توان در فصل‌های آینده به موضوعاتی مانند تاریخ پزشکی و طب، دانشمندان و علامه‌های ایرانی، خدمات مشترک ایران و اسلام به جهان، شاهنامه و اخلاق رزمی ایرانیان پرداخت. مجموعه «عالی‌قاپو» با محوریت روایت‌هایی از سرگذشت ایران، از شنبه تا دوشنبه هر هفته ساعت ۱۹ از شبکه نسیم پخش می‌شود.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما
