به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، بازماندگی از تحصیل در هرمزگان، با وجود اقدامات انجام‌شده برای بازگرداندن دانش‌آموزان به مدارس، همچنان یکی از مسائل مهم حوزه آموزش استان است؛ به‌طوری که بر اساس اظهارات نمایندگان استان در سال ۱۴۰۴، شمار دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل به بیش از ۲۷ هزار نفر رسیده است. شهرستان میناب بیش از ۲ هزار نفر دانش آموز بازمانده از تحصیل دارد. در سیریک، بشاگرد هم شمار بازماندگان از تحصیل بالاست. شرق هرمزگان شامل شهرستان‌های میناب، رودان، سیریک، بشاگرد و جاسک است.
بر اساس گزارش خبرگزاری تسنیم در مهر و آبان ۱۴۰۴، فاطمه جراره، نماینده مردم هرمزگان در مجلس شورای اسلامی، از بازماندگی بیش از ۲۷ هزار دانش‌آموز از تحصیل در استان خبر داده بود. همچنین سید عبدالکریم هاشمی نخل‌ابراهیمی، نماینده مردم شرق هرمزگان در مجلس، در آبان همان سال اعلام کرد که شمار دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل در استان به ۲۷ هزار و ۵۲۶ نفر می‌رسد و از این تعداد، ۱۱ هزار نفر مربوط به شرق هرمزگان هستند. این ارقام، ضرورت توجه به ابعاد مختلف بازماندگی از تحصیل، به‌ویژه در مناطق شرقی استان و شهرستان‌هایی مانند میناب، را نشان می‌دهد.
در شهرستان میناب نیز موضوع بازماندگی از تحصیل در جلسه شورای آموزش و پرورش مورد بررسی قرار گرفت. محمد رادمهر، فرماندار ویژه شهرستان میناب، در این جلسه با اشاره به وضعیت دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل گفت: در این شهرستان ۲ هزار و ۶ دانش‌آموز از تحصیل بازمانده‌اند که از این تعداد، ۵۵۱ نفر شرایط ثبت‌نام دارند. وی افزود: از ابتدای سال تحصیلی تاکنون، ۵۷ دانش‌آموز در مقطع ابتدایی جذب شده و تحصیل خود را از سر گرفته‌اند.
فرماندار ویژه میناب، وجود شغل‌های کاذب را از مهم‌ترین دلایل ترک تحصیل در این شهرستان دانست و بر ضرورت تشکیل کارگروهی برای پیگیری وضعیت دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل و فراهم کردن زمینه ادامه آموزش آنان تأکید کرد. بر اساس این اظهارات، شناسایی دانش‌آموزان واجد شرایط ثبت‌نام و پیگیری وضعیت آنان، یکی از محور‌های مهم اقدامات پیش‌رو در میناب است. بازگرداندن دانش‌آموزان به مدرسه، علاوه بر شناسایی افراد خارج از چرخه آموزش، به بررسی موانعی نیاز دارد که موجب شده است آنان نتوانند تحصیل خود را ادامه دهند.
بازماندگی از تحصیل پدیده‌ای چندوجهی است و نمی‌توان همه موارد آن را به یک عامل محدود کرد. با توجه به اظهارات مسئولان در میناب و مسائل مطرح‌شده درباره مناطق مختلف هرمزگان، بررسی شرایط اقتصادی خانواده‌ها، اشتغال زودهنگام کودکان و نوجوانان، فاصله محل زندگی تا مدرسه و دسترسی به امکانات آموزشی، می‌تواند در شناسایی موانع تحصیل مؤثر باشد. در میناب، فرماندار ویژه شهرستان به وجود شغل‌های کاذب (مانند قاچاق کالا و سوخت) به‌عنوان یکی از مهم‌ترین دلایل ترک تحصیل اشاره کرده است.
اشتغال دانش‌آموزان در سن تحصیل، در صورت ایجاد مانع برای حضور منظم در کلاس‌های درس، می‌تواند ادامه آموزش آنان را با مشکل مواجه کند. از سوی دیگر، شناسایی وضعیت هر دانش‌آموز به‌صورت جداگانه اهمیت دارد؛ زیرا راهکار بازگشت یک دانش‌آموز که به دلیل مشکلات اقتصادی مدرسه را ترک کرده است، لزوماً با راهکار مورد نیاز دانش‌آموزی که با محدودیت دسترسی به مدرسه یا مشکلات خانوادگی مواجه است، یکسان نیست.
به همین دلیل، همکاری آموزش و پرورش با فرمانداری‌ها، نهاد‌های حمایتی، خانواده‌ها و دیگر دستگاه‌های مسئول می‌تواند در شناسایی موانع و فراهم کردن شرایط بازگشت دانش‌آموزان به مدارس نقش داشته باشد. در کنار آمار‌های اعلام‌شده درباره بازماندگان از تحصیل، اقدامات انجام‌شده برای جذب دوباره دانش‌آموزان نیز از دیگر موضوعات قابل توجه در حوزه آموزش استان است. منوچهر ضیایی، مدیرکل آموزش و پرورش هرمزگان، در گزارشی که ایرنا در شهریور ۱۴۰۵ منتشر کرد، از بازگشت بیش از سه هزار دانش‌آموز بازمانده از تحصیل به چرخه آموزش خبر داد.
به گفته وی، این اقدام با تلاش ستاد‌های جذب دانش‌آموز و همکاری استانداری، فرمانداری‌ها و نهاد‌های مختلف استان انجام شده است. این آمار از اجرای برنامه‌هایی برای شناسایی و بازگرداندن دانش‌آموزان به مدارس حکایت دارد؛ با این حال، برای ارزیابی میزان پیشرفت این اقدامات، انتشار آمار به‌روز از تعداد کل بازماندگان، تعداد افراد جذب‌شده و وضعیت تحصیلی آنان ضروری است. همچنین باید مشخص شود دانش‌آموزانی که به مدارس بازمی‌گردند، تا چه اندازه امکان ادامه تحصیل و تکمیل دوره آموزشی خود را پیدا می‌کنند؛
زیرا صرف ثبت‌نام دوباره، بدون رفع موانع قبلی، لزوماً به معنای جلوگیری از ترک تحصیل مجدد نیست. در جلسه شورای آموزش و پرورش میناب، علاوه بر بررسی وضعیت بازماندگان از تحصیل، موضوع ارتقای کیفیت آموزش نیز مورد توجه قرار گرفت. حجت‌الاسلام والمسلمین عباس ذاکری، امام جمعه میناب، بر ضرورت مهارت‌افزایی معلمان و تقویت انگیزه دانش‌آموزان و فرهنگیان تأکید کرد. وی با اشاره به اهمیت ارتقای کیفیت آموزشی، خواستار قرار گرفتن افزایش مهارت معلمان در دستور کار شد و تقویت انگیزه را عاملی مؤثر برای بهبود وضعیت آموزشی دانست.
توجه به کیفیت آموزش در کنار افزایش دسترسی دانش‌آموزان به مدارس، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. دانش‌آموزان باید علاوه بر امکان ثبت‌نام و حضور در کلاس‌های درس، از شرایط مناسب برای یادگیری و ادامه تحصیل نیز برخوردار باشند. فراهم کردن امکانات آموزشی متناسب با نیاز مناطق مختلف، توجه به شرایط مدارس و حمایت از دانش‌آموزان در معرض ترک تحصیل، می‌تواند به افزایش ماندگاری آنان در نظام آموزشی کمک کند.
آمار‌های اعلام‌شده درباره بازماندگی از تحصیل در هرمزگان و وضعیت ۲ هزار و ۶ دانش‌آموز در میناب، ضرورت تداوم برنامه‌های شناسایی، جذب و حمایت از دانش‌آموزان را نشان می‌دهد. تشکیل کارگروه‌های تخصصی در شهرستان‌ها، شناسایی دقیق دانش‌آموزان خارج از چرخه آموزش، بررسی علت ترک تحصیل هر فرد و هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول، از جمله اقداماتی است که می‌تواند در کاهش این معضل مؤثر باشد.
در کنار این اقدامات، توجه به شرایط اقتصادی خانواده‌ها، جلوگیری از اشتغال زودهنگام دانش‌آموزان به بهای محروم شدن از آموزش، بهبود دسترسی به مدارس و تقویت انگیزه تحصیلی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
