گروه سیاسی و بین‌الملل برنا- محمد کاظمی/ بررسی نظرسنجی‌های منتشرشده در اکتبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که موقعیت احزاب نزدیک به نتانیاهو در مؤسسات مختلف یکسان ارزیابی نشده است. درحالی‌که برخی نظرسنجی‌ها از بهبود نسبی وضعیت لیکود حکایت دارند، میانگین‌های تجمیعی همچنان از دشواری تشکیل یک دولت برخوردار از اکثریت پایدار برای این جناح حکایت می‌کنند. معادله ۶۱ کرسی؛ مسئله اصلی انتخابات کنست اسرائیل ۱۲۰ کرسی دارد و تشکیل یک دولت برخوردار از اکثریت مطلق، مستلزم حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده است.
ازاین‌رو، حتی اگر لیکود بزرگ‌ترین حزب پارلمان آینده باشد، به‌تنهایی قادر به تشکیل دولت نخواهد بود و باید بر حمایت احزاب متحد خود تکیه کند. بر اساس میانگین نظرسنجی‌های منتشرشده در نیمه دوم اکتبر، جناح نتانیاهو در برخی برآورد‌ها حدود ۵۲ کرسی داشته است؛ رقمی که با حد نصاب اکثریت فاصله دارد. بااین‌حال، اختلاف میان مؤسسات نظرسنجی قابل‌توجه است و برخی نظرسنجی‌های شبکه‌های تلویزیونی، به‌ویژه شبکه ۱۴، تصویر متفاوتی از وضعیت جناح حاکم ارائه کرده‌اند. این تفاوت‌ها نشان می‌دهد که برای ارزیابی موقعیت انتخاباتی نتانیاهو، اتکا به یک نظرسنجی منفرد کافی نیست.
روند چند هفته‌ای نظرسنجی‌ها، روش نمونه‌گیری و نحوه محاسبه کرسی‌های احزاب نیز باید در نظر گرفته شود. جنگ با ایران؛ عاملی دوگانه در رقابت انتخاباتی عملکرد دولت در جنگ و مواجهه با ایران می‌تواند به دو شکل متفاوت بر رفتار رأی‌دهندگان اسرائیلی اثر بگذارد. از یک سو، هزینه‌های انسانی و اقتصادی جنگ، فشار بر بودجه عمومی و نگرانی درباره امنیت بلندمدت، ممکن است انتقاد‌ها از دولت را افزایش دهد.
اگر بخشی از رأی‌دهندگان به این نتیجه برسند که اهداف نظامی با هزینه‌های بیش از انتظار همراه بوده یا دستاورد‌های اعلام‌شده پایدار نبوده است، این موضوع می‌تواند به مسئله‌ای انتخاباتی تبدیل شود. از سوی دیگر، برجسته‌شدن تهدید‌های امنیتی ممکن است توجه رأی‌دهندگان را به تجربه نظامی و سیاست‌های بازدارندگی معطوف کند؛ موضوعی که لزوماً به زیان نتانیاهو نیست. در نتیجه، نمی‌توان فرض کرد که جنگ به‌خودی‌خود موجب کاهش آرای نخست‌وزیر خواهد شد. ارزیابی رأی‌دهندگان از نتیجه جنگ، هزینه‌های آن و میزان تحقق اهداف اعلام‌شده، در تعیین اثر سیاسی این عامل اهمیت دارد.
اقتصاد و پرونده‌های قضایی؛ فشار‌هایی که لزوماً به تغییر دولت منجر نمی‌شوند هزینه زندگی، فشار‌های بودجه‌ای و پیامد‌های اقتصادی درگیری‌های نظامی از دیگر موضوعات مهم انتخابات هستند. بااین‌حال، نارضایتی اقتصادی تنها زمانی می‌تواند به تغییر آرایش سیاسی منجر شود که رأی‌دهندگان جایگزینی قابل‌اعتماد برای دولت مستقر در اختیار داشته باشند. پرونده‌های قضایی بنیامین نتانیاهو نیز همچنان یکی از موضوعات بحث‌برانگیز سیاست داخلی اسرائیل است. نخست‌وزیر در پرونده‌های فساد با اتهام‌هایی از جمله رشوه، تقلب و خیانت در امانت روبه‌رو بوده است؛
اتهام‌هایی که باید از حکم قطعی قضایی تفکیک شوند. این پرونده‌ها برای بخشی از منتقدان دولت، مسئله پاسخ‌گویی و اعتماد عمومی را مطرح می‌کنند. بااین‌حال، اثر مستقل آنها بر نتیجه انتخابات را نمی‌توان بدون بررسی داده‌های معتبر افکارسنجی تعیین کرد. مخالفان نتانیاهو؛ توافق برای همکاری، اما نه لزوماً توافق بر سر همه مسائل یکی از تحولات مهم رقابت انتخاباتی، تلاش رهبران اصلی مخالف برای کاهش اختلافات میان خود و هماهنگی در مسیر تشکیل دولت جایگزین است. گادی آیزنکوت، نفتالی بنت، یائیر لاپید و آویگدور لیبرمن از جمله چهره‌هایی هستند که در اردوگاه مخالف نتانیاهو نقش دارند.
همکاری میان این جریان‌ها می‌تواند از پراکندگی آرای مخالفان بکاهد و امکان مذاکره برای تشکیل دولت را افزایش دهد. بااین‌حال، این احزاب از نظر ایدئولوژیک و برنامه سیاسی یکدست نیستند. اختلاف بر سر سیاست‌های اقتصادی، مسئله فلسطین، خدمت نظامی حریدی‌ها و نحوه مدیریت روابط با کشور‌های منطقه می‌تواند در مذاکرات ائتلافی مشکل‌ساز شود. همچنین، مخالفت با نتانیاهو الزاماً به معنای مخالفت با تمام سیاست‌های امنیتی دولت او نیست. برخی رهبران مخالف نیز بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای و حفظ توان بازدارندگی اسرائیل تأکید دارند.
ازاین‌رو، تغییر دولت ممکن است در شیوه تصمیم‌گیری، هماهنگی با آمریکا و نحوه اجرای سیاست‌های منطقه‌ای اثر بگذارد، اما به‌خودی‌خود به معنای پایان تقابل امنیتی اسرائیل با ایران نخواهد بود. حریدی‌ها؛ بازیگران کلیدی در مذاکرات پس از انتخابات احزاب حریدی، به‌ویژه شاس و یهودیت متحد توراتی، از مهم‌ترین بازیگران مذاکرات ائتلافی در اسرائیل محسوب می‌شوند. این دو جریان به‌طور سنتی با دولت‌های راست‌گرا و ائتلاف‌های تحت رهبری نتانیاهو همکاری کرده‌اند. بااین‌حال، اولویت اصلی آنها حفظ منافع جامعه حریدی است؛
از جمله حمایت از مدارس دینی، بودجه نهاد‌های مذهبی و تعیین وضعیت خدمت نظامی طلاب. مناقشه بر سر معافیت طلاب حریدی از خدمت سربازی، به یکی از مسائل حساس سیاست داخلی اسرائیل تبدیل شده است. با افزایش نیاز ارتش به نیرو، فشار برای تنظیم قانونی این معافیت‌ها نیز افزایش یافته و اختلاف میان احزاب مذهبی و برخی متحدان سیاسی آنها را تشدید کرده است. این وضعیت می‌تواند قدرت چانه‌زنی شاس و یهودیت متحد توراتی را افزایش دهد. اگر هیچ‌یک از دو جناح اصلی به اکثریت نرسند، موضع این احزاب ممکن است در تعیین ترکیب دولت آینده اهمیت ویژه‌ای پیدا کند.
بااین‌حال، پیوستن آنها به ائتلافی به رهبری مخالفان نتانیاهو به توافق بر سر مطالبات اساسی جامعه حریدی وابسته خواهد بود و نمی‌توان آن را قطعی دانست. چهار سناریو برای دولت آینده با توجه به آرایش احتمالی کرسی‌ها، چهار مسیر کلی قابل تصور است: ۱. تشکیل مجدد دولت به رهبری نتانیاهو: در این سناریو، لیکود و متحدان راست‌گرای آن با جلب حمایت احزاب کوچک‌تر به اکثریت دست می‌یابند. تحقق این مسیر به نتیجه انتخابات و توافق بر سر مطالبات شرکای ائتلاف بستگی دارد. ۲.
تشکیل دولت به رهبری مخالفان: اگر احزاب مخالف بتوانند اختلافات خود را مدیریت کنند و حمایت کافی نمایندگان را جلب کنند، امکان تشکیل دولتی بدون نتانیاهو وجود خواهد داشت. ۳. تشکیل دولت اقلیت یا توافق محدود: در شرایط خاص، دولتی که همه حامیانش عضو کابینه نیستند نیز می‌تواند با اتکا به حمایت بیرونی نمایندگان، رأی اعتماد کسب کند. پایداری چنین دولتی به میزان هماهنگی میان احزاب وابسته خواهد بود. ۴. شکست مذاکرات و برگزاری انتخابات مجدد: اگر تلاش‌های قانونی برای تشکیل دولت به نتیجه نرسد، ممکن است کنست منحل شود و انتخابات جدید برگزار شود.
این مسیر خودکار نیست و پس از طی مراحل قانونی امکان‌پذیر خواهد بود. انتخابات فقط درباره نتانیاهو نیست رقابت پیش رو را نمی‌توان صرفاً همه‌پرسی درباره شخص بنیامین نتانیاهو دانست. این انتخابات هم‌زمان آزمونی برای ارزیابی عملکرد دولت در جنگ، اقتصاد و روابط خارجی و نیز سنجش توان مخالفان برای تشکیل یک ائتلاف منسجم است. حتی اگر احزاب مخالف کرسی‌های بیشتری به دست آورند، اختلافات داخلی آنها و موضع احزاب حریدی می‌تواند مانع تشکیل دولت شود.
در مقابل، نتانیاهو نیز برای ادامه نخست‌وزیری به حمایت شرکایی نیاز دارد که مطالبات خاص خود را دارند و ممکن است در شرایطی برای افزایش امتیازاتشان از حمایت سیاسی خود استفاده کنند. در نهایت، تعداد کرسی‌های لیکود به‌تنهایی تعیین‌کننده نخواهد بود. توانایی هر دو جناح برای رسیدن به توافق‌های سیاسی، به‌ویژه بر سر خدمت نظامی حریدی‌ها و مسائل امنیتی، نقش مهمی در تعیین دولت آینده اسرائیل خواهد داشت.
منبع: خبرگزرای برنا
