جوان آنلاین: عرضه نخستین صندوق درآمد ارزی به گواه کارشناسان گامی مهم در مسیر توسعه ابزار‌های نوین سرمایه‌گذاری و استفاده مؤثرتر از ظرفیت‌های مالی کشور است چراکه این صندوق‌ها با هدف فراهم‌کردن بستری رسمی برای سرمایه‌گذاری ارزی مردم، می‌توانند بخشی از ارز‌های نگهداری‌شده خارج از چرخه اقتصادی را به منابع قابل استفاده برای فعالیت‌های مولد تبدیل کنند. اهمیت این اقدام آنجاست که اقتصاد کشور برای تأمین مالی تولید، تقویت سرمایه‌گذاری و افزایش تاب‌آوری در برابر محدودیت‌های خارجی به روش‌های متنوع‌تری برای تجهیز منابع نیاز دارد.
در شرایطی که بخشی از مردم برای حفظ ارزش دارایی‌های خود به خرید و نگهداری ارز روی می‌آورند، ایجاد ابزار‌های سرمایه‌گذاری مبتنی بر ارز می‌تواند انتخاب تازه‌ای پیش روی آنها قرار دهد. نگهداری اسکناس در منزل یا سایر مکان‌های شخصی، اگرچه با هدف محافظت از ارزش پس‌انداز انجام می‌شود، اما عملاً منابع مالی را از بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی دور نگه می‌دارد. صندوق درآمد ارزی می‌تواند با ایجاد امکان مشارکت غیرمستقیم در سرمایه‌گذاری، زمینه استفاده از این منابع را در چارچوبی رسمی و تحت نظارت فراهم کند.
یکی از مزیت‌های مهم صندوق‌های درآمد ارزی، کاهش نیاز به نگهداری فیزیکی اسکناس است. سرقت، مفقودی و دشواری‌های حفاظت از ارز در خانه، از جمله ریسک‌هایی هستند که دارندگان ارز با آنها مواجه‌اند. خرید واحد‌های صندوق می‌تواند جایگزینی برای نگهداری مستقیم اسکناس باشد و امکان بهره‌مندی از منافع یک سرمایه‌گذاری سازمان‌یافته را فراهم کند. البته میزان امنیت و ریسک این روش به ساختار صندوق، نحوه نگهداری دارایی‌ها، سازوکار نظارتی و شرایط بازخرید واحدها بستگی دارد؛ بنابراین شفافیت در اطلاع‌رسانی درباره این موارد، نقش تعیین‌کننده‌ای در جلب اعتماد عمومی خواهد داشت.
از سوی دیگر، پیش‌بینی سود سالانه بین ۴ تا ۸ درصد برای سرمایه‌گذاران این صندوق‌ها، در صورت تحقق شرایط اعلام‌شده و متناسب با سازوکار مصوب صندوق، می‌تواند انگیزه مشارکت مردم را افزایش دهد. در این الگو، سرمایه‌گذار به‌جای آنکه صرفاً ارز خود را نگهداری کند و منتظر تغییرات ارزش آن بماند، امکان بهره‌مندی از بازده سرمایه‌گذاری را نیز خواهد داشت. با این حال، لازم است شرایط پرداخت سود، میزان تضمین یا عدم تضمین آن، هزینه‌های احتمالی و ریسک‌های سرمایه‌گذاری به‌صورت روشن اعلام شود تا مردم بتوانند با آگاهی کافی تصمیم بگیرند.
هدایت منابع ارزی به سمت تولید و فعالیت‌های مولداهمیت صندوق درآمد ارزی تنها به منافع سرمایه‌گذاران محدود نمی‌شود؛ یکی از اهداف مهم این ابزار، ایجاد ارتباط میان پس‌انداز‌های ارزی مردم و نیاز‌های تأمین مالی اقتصاد است. اگر منابع جذب‌شده از طریق این صندوق‌ها به شکل شفاف و کارآمد در مسیر‌های مولد به کار گرفته شوند، می‌توانند به تأمین مالی فعالیت‌های اقتصادی، حمایت از بنگاه‌ها و تقویت ظرفیت تولید کمک کنند.
در چنین شرایطی، سرمایه‌ای که پیش‌تر خارج از چرخه رسمی اقتصاد نگهداری می‌شد، امکان مشارکت در فعالیت‌های درآمدزا را پیدا می‌کند و منافع حاصل از آن می‌تواند به سرمایه‌گذاران و اقتصاد کشور برسد. البته تحقق این هدف به نحوه طراحی و مدیریت صندوق وابسته است. صرف عرضه واحد‌های سرمایه‌گذاری به معنای ورود خودکار منابع به بخش تولید نیست، بلکه باید مشخص باشد منابع صندوق در چه دارایی‌ها و پروژه‌هایی سرمایه‌گذاری می‌شوند، چه سازوکاری برای مدیریت ریسک وجود دارد و عملکرد مدیران صندوق چگونه به اطلاع سرمایه‌گذاران می‌رسد.
انتشار گزارش‌های منظم، نظارت مؤثر و رعایت استاندارد‌های شفافیت می‌تواند کمک کند که این ابزار مالی به جای تبدیل‌شدن به محلی صرفاً برای نگهداری دارایی، نقش واقعی خود را در تجهیز منابع و تأمین مالی فعالیت‌های اقتصادی ایفا کند. تقویت بازار رسمی ارز و تنوع‌بخشی به ابزار‌های سرمایه‌گذاریراه‌اندازی صندوق‌های درآمد ارزی همچنین می‌تواند به توسعه بازار سرمایه و افزایش تنوع ابزار‌های سرمایه‌گذاری کمک کند. بازار‌های مالی زمانی توانایی بیشتری برای جذب پس‌انداز‌های عمومی دارند که متناسب با نیاز‌ها و ترجیحات مختلف سرمایه‌گذاران، گزینه‌های متنوعی ارائه دهند.
صندوق ارزی با فراهم کردن امکان سرمایه‌گذاری مبتنی بر ارز، می‌تواند بخشی از تقاضای مردم برای حفظ ارزش دارایی‌هایشان را به سمت ابزار‌های رسمی سوق دهد. البته میزان اثرگذاری آن بر بازار ارز به حجم منابع جذب‌شده، جذابیت بازده، سهولت خریدوفروش و اعتماد عمومی بستگی دارد و نباید انتظار داشت که عرضه این صندوق به‌تنهایی همه مشکلات بازار ارز را برطرف کند. در این میان، همکاری وزارت اقتصاد و سازمان بورس در عرضه نخستین صندوق درآمد ارزی اهمیت ویژه‌ای دارد زیرا موفقیت این تجربه می‌تواند مسیر توسعه ابزار‌های مشابه و گسترش شیوه‌های نوین تأمین مالی را هموار کند.
اطلاع‌رسانی دقیق درباره اهداف صندوق، نحوه سرمایه‌گذاری منابع، میزان ریسک، شیوه محاسبه سود و شرایط نقدشوندگی از الزامات اساسی برای استقبال عمومی از این ابزار است. همچنین باید توجه داشت صندوق درآمد ارزی، مانند هر ابزار مالی دیگر، بدون ریسک نیست و سرمایه‌گذاران باید پیش از خرید واحدها، امیدنامه و مقررات مربوط به آن را بررسی کنند. عرضه نخستین صندوق درآمد ارزی را می‌توان فرصتی برای پیوند دادن منافع سرمایه‌گذاران با نیاز‌های تأمین مالی اقتصاد دانست.
این ابزار در صورت طراحی مناسب، مدیریت حرفه‌ای و نظارت شفاف، می‌تواند ضمن کاهش مخاطرات نگهداری فیزیکی ارز و ایجاد امکان کسب بازده، بخشی از پس‌انداز‌های ارزی مردم را به چرخه رسمی اقتصاد وارد کند. موفقیت این طرح بیش از هر چیز به اعتماد عمومی، تحقق تعهدات اعلام‌شده و استفاده مولد از منابع جذب‌شده وابسته است؛ عواملی که می‌توانند صندوق‌های درآمد ارزی را به یکی از ابزار‌های مؤثر در توسعه بازار سرمایه و تقویت تأمین مالی تولید تبدیل کنند.
سید علی مرتضوی، اقتصاددان و کارشناس حوزه سیاستگذاری در گفت‌و‌گو با «جوان» با اشاره به عرضه نخستین صندوق ارزی کشور خاطرنشان کرد: راه‌اندازی صندوق‌های درآمد ارزی می‌تواند راهی برای به‌کارگیری پس‌انداز‌های ارزی مردم در چرخه رسمی اقتصاد باشد. این صندوق‌ها به افراد امکان می‌دهند به‌جای نگهداری ارز به‌صورت راکد، دارایی خود را در قالب اوراق سرمایه‌گذاری کنند و منابع را به سمت فعالیت‌های اقتصادی و تولیدی سوق دهند. وی در مورد مزیت سرمایه‌گذاری در این صندوق‌های ارزی برای مردم گفت: یکی از مزیت‌های مهم این صندوق‌ها، کاهش دشواری‌ها و مخاطرات نگهداری فیزیکی ارز است.
ارز نگهداری‌شده در خانه ممکن است در معرض سرقت، مفقودی یا آسیب قرار بگیرد؛ درحالی‌که سرمایه‌گذاری از مسیر یک صندوق رسمی، بستری منظم‌تر برای حفظ و مدیریت دارایی فراهم می‌کند. مرتضوی افزود: همچنین، بر اساس شرایط اعلام‌شده، دارندگان اوراق می‌توانند از بازدهی ارزی سالانه در حدود ۴ تا ۸ درصد بهره‌مند شوند. چنین امکانی، در کنار حفظ ارزش دارایی ارزی، می‌تواند صندوق‌ها را به گزینه‌ای جذاب برای کسانی تبدیل کند که درپی مشارکت در فعالیت اقتصادی بدون نگهداری مستقیم ارز هستند؛ البته بازدهی نهایی تابع ضوابط و عملکرد صندوق خواهد بود.
وی در پایان گفت: عرضه نخستین صندوق ارزی در ماه جاری، گامی مهم برای آغاز این مسیر و سنجش استقبال مردم از ابزار‌های سرمایه‌گذاری ارزی به‌شمار می‌رود. شفافیت در نحوه فعالیت صندوق، اطلاع‌رسانی روشن درباره بازدهی و ریسک‌ها و اطمینان از دسترسی مناسب سرمایه‌گذاران، می‌تواند به اعتماد عمومی کمک کند و زمینه گسترش این ابزار را فراهم آورد.
منبع: جوان آنلاین
