به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، جایزه جهانی شهید صدر ابتکاری از سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی است که با هدف شناسایی آثار و نظریات علمی برگزیده حوزویان و فراهم‌کردن زمینه معرفی و عرضه بین‌المللی آن‌ها طراحی شده است. این جایزه می‌کوشد میان ظرفیت‌های علمی حوزه‌های علمیه و نیازهای فکری و علمی جهان معاصر پیوند برقرار کند و زمینه حضور مؤثر اندیشه‌های برخاسته از معارف اسلامی را در مجامع علمی و دانشگاهی بین‌المللی فراهم آورد.
یکی از مسائل پیش‌روی علوم اسلامی و انسانی در ایران، فاصله میان تولیدات علمی مراکز حوزوی و دانشگاهی و حضور این آثار در فضای علمی بین‌المللی است. با وجود ظرفیت‌های گسترده حوزه‌های علمیه در زمینه‌هایی همچون فقه، فلسفه، کلام، اقتصاد اسلامی، علوم اجتماعی، روان‌شناسی و علوم تربیتی، بخش قابل‌توجهی از این دستاوردها هنوز نتوانسته‌اند جایگاه متناسبی در منابع علمی مرجع و برنامه‌های آموزشی دانشگاه‌های جهان پیدا کنند.
محدودیت‌های زبانی، کمبود ترجمه‌های تخصصی، دشواری‌های انتشار آثار در خارج از کشور و ضرورت انطباق شیوه نگارش علمی با نیازها و انتظارات مخاطبان بین‌المللی، از جمله موانع این مسیر به شمار می‌روند. جایزه جهانی شهید صدر با توجه به این ضرورت‌ها، در پی آن است که ظرفیت‌های علمی حوزه را شناسایی کرده و با فراهم‌کردن زمینه معرفی و انتشار آثار برگزیده، امکان بهره‌گیری مخاطبان جهانی از این دستاوردها را افزایش دهد.
این جایزه صرفاً به شناسایی و تقدیر از آثار علمی محدود نیست، بلکه بین‌المللی‌سازی اندیشه‌های حوزوی را نیز در دستور کار دارد؛ به این معنا که آثار منتخب پس از ارزیابی علمی، متناسب با ظرفیت و نیاز خود از حمایت‌هایی برای ترجمه، انتشار در انتشارات خارجی و ارائه در کنفرانس‌ها و مجامع علمی بین‌المللی برخوردار می‌شوند.
معیارهای انتخاب آثار
محور اصلی جایزه جهانی شهید صدر، شناسایی آثار و نظریات نخبگان حوزوی است که علاوه بر برخورداری از پشتوانه علمی و مبانی اندیشه اسلامی، قابلیت ارائه در عرصه جهانی را داشته باشند. بر همین اساس، صرف برخورداری از ارزش علمی در فضای داخلی برای انتخاب اثر کافی نیست و توجه به نیازهای فکری و مسائل روز جهان نیز اهمیت دارد.
یکی از معیارهای اساسی، معاصر بودن موضوع پژوهش و ارتباط آن با چالش‌های جهانی است. آثار مورد ارزیابی باید بتوانند در مواجهه با مسائل انسان معاصر، پرسش‌های علمی جدید یا مشکلات جوامع امروز، حرفی برای گفتن داشته باشند و از رویکردی مسئله‌محور برخوردار باشند.
معیار دیگر، برخورداری از ادبیات علمی قابل‌فهم برای مخاطبان بین‌المللی است. این ویژگی تنها به ترجمه اثر محدود نمی‌شود، بلکه نحوه طرح مسئله، استفاده از منابع، تبیین پیشینه پژوهش و شیوه استدلال را نیز در بر می‌گیرد. هدف آن است که نظریات حوزویان به شکلی عرضه شوند که امکان بررسی، نقد و گفت‌وگوی علمی درباره آن‌ها در محیط‌های دانشگاهی و پژوهشی جهان فراهم باشد.
حمایت از ترجمه، انتشار و حضور بین‌المللی
یکی از ویژگی‌های مهم جایزه جهانی شهید صدر، پیوند دادن فرایند انتخاب آثار با حمایت‌های اجرایی برای معرفی آن‌ها در خارج از کشور است. این جایزه در کنار تقدیر از آثار برگزیده، زمینه حمایت از ترجمه تخصصی، پیگیری انتشار آثار در انتشارات خارجی و حضور صاحبان نظریه در کنفرانس‌ها و نشست‌های علمی بین‌المللی را فراهم می‌کند.
بر اساس سازوکار اعلام‌شده از سوی مسئولان جایزه، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی می‌تواند در تأمین هزینه‌های ترجمه و پیگیری انتشار آثار از طریق رایزنان فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در کشورهای مختلف نقش‌آفرینی کند. همچنین در موارد لازم، حمایت از حضور صاحبان آثار در رویدادهای علمی بین‌المللی و فراهم‌کردن امکان ارائه مستقیم نظریات آنان مورد توجه قرار می‌گیرد.
در کنار جوایز اصلی و بخش‌های تقدیر و تحسین، برای شماری از آثار و نظریات منتخب نیز حمایت‌هایی در قالب پژوهانه پیش‌بینی شده است. این حمایت‌ها می‌تواند متناسب با نیاز هر اثر، ترجمه، انتشار خارجی یا حضور علمی بین‌المللی را شامل شود.
افق پیش‌روی جایزه
نام‌گذاری این رویداد به نام شهید آیت‌الله سید محمدباقر صدر، یادآور ظرفیت نظریه‌پردازی نظام‌مند در سنت علمی حوزه‌های علمیه است؛ اندیشمندی که آثاری همچون «اقتصادنا» و «فلسفتنا» نمونه‌هایی از مواجهه روشمند اندیشه اسلامی با مسائل و مکاتب فکری معاصر به شمار می‌روند.
جایزه جهانی شهید صدر با تکیه بر این میراث علمی و ظرفیت‌های گسترده حوزه‌های علمیه، در پی آن است که زمینه حضور فعال‌تر اندیشه‌های اسلامی در گفت‌وگوهای علمی جهانی را فراهم کند. موفقیت این مسیر به شناسایی دقیق نظریات نوآورانه، حفظ معیارهای علمی در داوری، ارتقای کیفیت ترجمه و متناسب‌سازی شیوه ارائه آثار با اقتضائات مخاطبان بین‌المللی وابسته است.
در مجموع، این جایزه را می‌توان سازوکاری برای پیوند دادن تولید علم در حوزه‌های علمیه با فرایند معرفی، انتشار و گفت‌وگوی علمی در سطح بین‌المللی دانست؛ سازوکاری که می‌کوشد از ظرفیت‌های علمی حوزویان برای پاسخ‌گویی به مسائل جهان معاصر بهره بگیرد و امکان شناخته‌شدن و ارزیابی این اندیشه‌ها را در مجامع علمی جهانی گسترش دهد.
منبع: رسانیوز
