به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ حسین سیمایی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، در نشست با نمایندگان دانشجویان دانشگاه‌های استان کرمان، با اشاره به جایگاه تاریخی و فرهنگی این استان گفت: استان کرمان شخصیت‌های بزرگ علمی، فرهنگی و نظامی بسیاری را در خود جای داده است. قهرمانان ملی، ایرانی و اسلامی که برای آبادانی ایران و حفظ تمامیت ارضی کشور فداکاری کردند و جان خود را فدا کردند، از این سرزمین برخاسته‌اند. شهید حاج قاسم سلیمانی، مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی و شهید باهنر از جمله رجال بزرگ ایران معاصر هستند.
وی با گرامیداشت یاد رهبر شهید انقلاب افزود: پیشرفت‌ها و رشد آموزش عالی پس از انقلاب اسلامی، مدیون سیاست‌گذاری‌های آن فرزانه شهید است. در سال ۱۳۵۷ حدود ۱۵۰ هزار دانشجو و هفت هزار عضو هیئت علمی داشتیم، در حالی که امروز شمار اعضای هیئت علمی کشور به حدود ۷۰ هزار نفر رسیده است. سیمایی ادامه داد: همه‌ساله بین سه تا چهار میلیون دانشجو در دانشگاه‌های کشور تحصیل می‌کنند. دانشگاه‌های ما نیز از مراکزی که صرفاً آموزشی بودند، به دانشگاه‌های پژوهشی ارتقا پیدا کردند و در ادامه این مسیر، به دانشگاه‌های فناور تبدیل شدند.
وزیر علوم با اشاره به ظرفیت‌های فناورانه آموزش عالی کشور اظهار کرد: امروز ۶۰ پارک علم و فناوری و ۱۶ هزار واحد و هسته فناور در کشور داریم و بیش از ۱۶۰ هزار نفر در این شرکت‌ها مشغول به کار هستند که نوعاً فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌ها هستند. گردش مالی این شرکت‌ها به ۵۰۰ همت رسیده و شرکت‌های فناور دانشگاهی بیش از دو هزار محصول تحریمی را تولید می‌کنند؛ محصولاتی که به ارتقای تاب‌آوری ایران عزیز کمک کرده‌اند. وی تأکید کرد: این دستاوردها، بدون تعارف، مرهون و مدیون سیاست‌های خردمندانه رهبر عزیز شهید ماست.
وزیر علوم در ادامه با اشاره به سخنان یکی از نمایندگان دانشجویان درباره حضوری شدن دانشگاه‌ها گفت: ایشان حتماً اطلاع دارند که چه مشکلات و موانعی در این مسیر وجود داشت و چگونه با عبور از آن موانع، موفق شدیم دانشگاه‌ها را به‌صورت حضوری آغاز کنیم. وی افزود: از خود شما دانشجویان می‌خواهم کمک کنید و تداوم‌بخش وضعیت حضوری دانشگاه‌ها باشید. سیمایی با اشاره به سخنان یکی دیگر از نمایندگان دانشجویان اظهار کرد: از اینکه یکی از دانشجویان در سخنان خوب خود، تنوع و تکثر سلایق، عقاید و نظرات را به رسمیت شناخت، خوشحال شدم. دانشگاه محیط عقلانیت و گفت‌وگوست؛
محیطی که باید در آن مدارا و تحمل را یاد بگیریم، همزیستی با یکدیگر را بیاموزیم، جامعه‌پذیر شویم و به توسعه شخصیت و فرهیختگی خود کمک کنیم.وزیر علوم با تأکید بر اهمیت دوران دانشجویی گفت: دانشگاه و فرصت دانشجویی، یکی از بهترین و مهم‌ترین بخش‌های عمر انسان است. می‌خواهم به شما بگویم که همه شما حتماً اوقات فراغت زیادی دارید. خودتان را صرفاً به این دلخوش نکنید که در حال تحصیل در یک رشته دانشگاهی هستید، تخصصی به دست می‌آورید و ان‌شاءالله از منزلت اجتماعی بالاتر و فرصت اشتغال برخوردار می‌شوید.
وی افزود: همه کسانی که در این کشور توانسته‌اند مؤثر باشند و مسئله‌ای را حل کنند، انسان‌هایی بین‌رشته‌ای و جامع‌تر بوده‌اند و خود را به رشته تخصصی‌شان محدود نکرده‌اند. سیمایی تصریح کرد: دانشگاه جایی نیست که صرفاً برای یادگیری یک تخصص به آن وارد شویم؛ به دانشگاه می‌آییم تا فرهیخته شویم، تربیت شویم، فرهنگی شویم و تا جایی که ممکن است، با عرصه‌ها و حوزه‌های دیگر نیز آشنایی پیدا کنیم. وزیر علوم در ادامه با اشاره به شخصیت مرحوم افضلی‌پور گفت: از مرحوم افضلی‌پور چند دقیقه بیشتر صحبت نشد، اما در همین مدت کوتاه، حکمت بسیازی در سخنان ایشان وجود داشت.
این همان عمق مسئولیت اجتماعی یک انسان فرهیخته است. وی افزود: مرحوم افضلی‌پور که با هزینه ملت ایران بورس شده بود و برای تحصیل به خارج از کشور رفته بود، خود را بدهکار ملت می‌دانسد. این فهم و درک، صرفاً با کسب تخصص به دست نمی‌آید. صرف اینکه فردی مدرک کارشناسی، کارشناسی ارشد یا دکتری بگیرد، چنین فهمی در او ایجاد نمی‌شود؛ انسان باید به فرزانگی و فرهیختگی نیز دست پیدا کند. سیمایی خطاب به دانشجویان اظهار کرد: شما به‌عنوان دانشجو باید شرایط کشور را به‌خوبی بشناسید و تحلیل کنید.
ایران بیش از ۴۰ سال است که تحت تحریم قرار دارد و اکنون نیز درگیر چند جنگ فناورانه عظیم و گسترده شده است. در این جنگ‌ها، عزت، شخصیت و اقتدار ایران به جهان اثبات شد. وی ادامه داد: در عین حال نمی‌توان انکار کرد که مشکلات عظیمی نیز برای کشور ایجاد شده، هزینه‌های جدیدی به وجود آمده و درآمد‌های کشور کاهش یافته است. سیمایی با اشاره به جنگ روسیه و اوکراین گفت: روسیه چند سال است که درگیر جنگ با کشوری شده که زمانی از خودش جدا شده است. حدود پنج سال از این درگیری می‌گذرد.
روسیه یکی از اقتصاد‌های بزرگ دنیاست و از نظر نظامی نیز یک قدرت بزرگ اتمی محسوب می‌شود، اما در برابر اوکراین به زانو درآمده است. وی افزود: می‌دانید اثر این وضعیت بر بخش دانشگاهی روسیه چه بوده است؟ برون‌داد‌های پژوهشی این کشور ۳۰ درصد کاهش پیدا کرده است. ۳۰ درصد عدد کمی نیست. وزیر علوم تصریح کرد: ما ۴۷ سال است که با این شرایط مواجهیم، اما برون‌داد‌های پژوهشی کشورمان همواره در حال رشد بوده است. این نتیجه تاب‌آوری کشور است که البته سهم بزرگی از آن به سیاست‌گذاری‌ها و رهبری‌های رهبر شهید بازمی‌گردد؛
اما همت ملت ایران و تلاش همه مردم نیز در دستیابی به این تاب‌آوری نقش داشته است. سیمایی در ادامه خطاب به نمایندگان دانشجویان گفت: دوستان عزیز، تصور نکنید کسی که در وزارت علوم نشسته یا رئیس محترم دانشگاه، معاون دانشجویی و دیگر مسئولان، مشکلات را نمی‌دانند یا حل این مسائل الزاماً کار بسیار پیچیده و سختی است. وی تأکید کرد: مشکلات مشخص هستند و حل آنها نیز در بسیاری از موارد کار سختی نیست. البته گاهی مشکل مدیریتی وجود دارد؛ ممکن است کم‌توجهی شده یا مشورت لازم صورت نگرفته باشد، اما در بسیاری از موارد، حل مشکلات به تأمین منابع نیاز دارد.
وزیر علوم با تشریح روند گسترش آموزش عالی کشور اظهار کرد: ما زمانی ۱۵۰ هزار دانشجو و هفت هزار عضو هیئت علمی داشتیم. نظام جمهوری اسلامی مشاهده کرد که مطالبات اجتماعی برای ورود به دانشگاه بسیار بالاست. پیش از انقلاب، دانشگاه رفتن متعلق به طبقه اشراف و گروه‌های خاصی بود، اما جمهوری اسلامی آموزش عالی را عمومی کرد و به این مطالبه اجتماعی پاسخ داد. وی ادامه داد: امروز دانشگاه تا سرحدات مرزی کشور در شمال، شرق، جنوب و غرب گسترش یافته است. دانشگاه پیام نور نیز در این مناطق حضور دارد و به نیاز‌های اجتماعی پاسخ می‌دهد.
سیمایی افزود: به همان میزانی که آموزش عالی را توسعه داده‌ایم، اکنون با محدودیت امکانات مواجه شده‌ایم. تا سال‌هایی، امکانات و ظرفیت‌های ما با یکدیگر هماهنگ بودند، اما امروز دیگر این هماهنگی وجود ندارد. وزیر علوم تصریح کرد: اکنون بر سر یک دوراهی قرار داریم؛ یا باید یکباره ظرفیت آموزش عالی را کاهش دهیم و آن را در سطح امکانات موجود نگه داریم؛ یعنی بگوییم به اندازه تعداد آزمایشگاه‌ها، ظرفیت خوابگاه‌ها و توان حمایت از تغذیه دانشجویان، دانشجو پذیرش کنیم. سیمایی ادامه داد: اما نظام گزینه دوم را انتخاب کرده است؛
یعنی تلاش می‌کند امکانات خود را به سطح تقاضای اجتماعی برساند و تا حد امکان پاسخ‌گوی نیاز‌های مردم باشد. وزیر علوم با اشاره به جایگاه دانشگاه شهید باهنر کرمان گفت: دانشگاه شهید باهنر کرمان که شما در آن تحصیل می‌کنید، اکنون جزو دانشگاه‌های سطح یک کشور است. اگر بخواهید در دانشگاهی هم‌سطح این دانشگاه در اروپا تحصیل کنید، می‌دانید باید برای هر ترم چند هزار دلار شهریه بپردازید؟ وی افزود: نظام جمهوری اسلامی آموزش رایگان را پذیرفته است، اما حمایت از دانشجویان به آموزش رایگان محدود نمی‌شود و علاوه بر آن، یارانه‌های قابل‌توجه دیگری نیز پرداخت می‌کند.
سیمایی با تشریح میزان حمایت‌های رفاهی دولت از دانشجویان گفت: دوستان عزیز، توجه کنید که کشور درگیر جنگ است. آیا می‌دانید اکنون میزان یارانه مستقیم تغذیه یک دانشجوی ساکن خوابگاه در هر ترم چقدر است؟ این رقم ۸۰ میلیون تومان است. وی افزود: ما ۸۰ میلیون تومان یارانه مستقیم تغذیه پرداخت می‌کنیم که با احتساب یارانه غیرمستقیم، مجموع این حمایت به ۱۰۰ میلیون تومان می‌رسد.
وزیر علوم با اشاره به هزینه اسکان دانشجویان اظهار کرد: درباره خوابگاه‌ها نیز اگر کف هزینه‌ها را محاسبه کنیم، هزینه اسکان هر دانشجو در خوابگاه مجردی در هر ترم ۵۰ میلیون تومان و در خوابگاه متأهلی ۳۰۰ میلیون تومان است. سیمایی تأکید کرد: این ارقام، کف هزینه‌هاست. یعنی علاوه بر آموزش رایگان، یارانه‌های دیگری نیز برای تغذیه و اسکان دانشجویان پرداخت می‌شود. وی افزود: این در حالی است که قانون اساسی جمهوری اسلامی را به ارائه رایگان همه این خدمات ملزم نکرده است؛
با این وجود، نظام در چند جبهه به توسعه کشور، از جمله توسعه آموزشی، کمک می‌کند و شما می‌توانید نام این رویکرد را عدالت آموزشی بگذارید. وزیر علوم با تأکید بر ضرورت درک شرایط کشور گفت: می‌خواهم بگویم باید قدر این حمایت‌ها را بدانیم، کمک کنیم و وضعیت کنونی کشور را درک کنیم. وی افزود: اکنون دفاع از کشور اولویت دارد یا توسعه دانشگاه؟ روشن است که ابتدا باید اصل ایران حفظ شود تا پس از آن بتوانیم کشور و دانشگاه‌ها را توسعه دهیم.سیمایی تأکید کرد: البته این سخن به معنای سلب مسئولیت از خودمان نیست.
اگر جایی برای تغذیه دانشجویان هزینه می‌کنیم، اما غذا کیفیت لازم را ندارد، حتماً رئیس دانشگاه و معاونت دانشجویی باید مراقبت و نظارت کنند. وی ادامه داد: البته روشن است که مواد اولیه درجه‌یکی که برای مثال در رستوران‌های لوکس کرمان استفاده می‌شود، الزاماً در غذای دانشگاه به کار نمی‌رود؛ اما غذایی که اکنون در همین دانشگاه اعتبار آن را تأمین می‌کنیم، هزینه‌ای دارد که در بیرون از دانشگاه به ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان می‌رسد، در حالی که سهم پرداختی دانشجو بسیار کمتر است.
سیمایی در پاسخ به مطالبات مطرح‌شده درباره خدمات رفاهی دانشجویان نوبت دوم گفت: فلسفه دانشگاه شبانه و دوره نوبت دوم چیست؟ دانشجوی نوبت دوم یا شبانه، دانشجویی است که با پرداخت هزینه تحصیل می‌کند. وزیر علوم درباره تصمیم به برگزاری حضوری کلاس‌های دانشگاه‌ها اظهار کرد: با اینکه باید منابع کشور را ابتدا صرف دفاع از کشور کنیم، نظام با پذیرش همه هزینه‌ها و ریسک‌ها تصمیم گرفت دانشگاه‌ها حضوری شوند. وی تأکید کرد: این تصمیم شخص من نبوده، بلکه تصمیم نظام بوده است که هزینه‌ها و مشکلات آموزش حضوری را بپذیریم؛ زیرا نیروی انسانی ایرانی باید فرهیخته شود.
وزیر علوم در ادامه و در پاسخ به مطالبه یکی از نمایندگان دانشجویان درباره اشتغال گفت: دانشجویان عزیز، کدام دانشگاه در جهان اشتغال دانشجویان خود را تضمین می‌کند؟ کدام دانشگاه تاکنون چنین تضمینی داده است؟ سیمایی افزود: وظیفه دانشگاه این است که دانش‌آموخته‌ای اشتغال‌پذیر به جامعه تحویل دهد. اما اشتغال به حوزه دیگری مربوط می‌شود؛ اشتغال به اقتصاد و بخش خصوصی وابسته است و حتی دولت‌ها نیز به‌تنهایی متولی اشتغال نیستند. وزیر علوم ادامه داد: البته دانشگاه‌های درجه یک دنیا نیز در پذیرش دانشجو محاسباتی دارند.
تعدادی از دانشجویان را بورسیه می‌کنند یا به آنها وام می‌دهند، زیرا برای به‌کارگیری آنها برنامه دارند و از سایر دانشجویان شهریه دریافت می‌کنند. سیمایی خطاب به دانشجویان گفت:، اما کاری که شما باید انجام دهید، به‌ویژه دانشجویان دوره کارشناسی، این است که از همین امروز به خلاقیت و نوآوری فکر کنید. وزیر علوم با اشاره به تجربه برخی کسب‌وکار‌های نوپا اظهار کرد: من حدود ۱۰ تا ۱۵ سال پیش با برخی از این استارت‌آپ‌ها آشنا شدم. آنها در جلساتی در دولت حضور پیدا می‌کردند. یکی از آنها که دانشجوی کارشناسی ارشد بود، می‌گفت ما نه وام می‌خواهیم، نه مکان و نه دفتر کار؛
فقط می‌خواهیم با قوانین خود مزاحم فعالیت ما نشوید. وی افزود: امروز همان دانشجویان با خلاقیت خود به ثروت‌های چندهمتی رسیده‌اند. سیمایی درباره حمایت‌های دولت از فعالیت‌های فناورانه گفت: البته دولت حمایت می‌کند، پارک علم و فناوری ایجاد می‌کند، دفتر کار در اختیار شرکت‌ها قرار می‌دهد، معافیت‌های مالیاتی و تسهیلات مربوط به مالیات فروش پیش‌بینی می‌کند و امکانات مختلفی فراهم می‌آورد. وی تأکید کرد: وظیفه دولت بسترسازی است، اما کار اصلی را باید خود دانشجو انجام دهد. در غیر این صورت، تفاوت دانشجو با کسی که تحصیلات دانشگاهی ندارد، در چه خواهد بود؟
وزیر علوم افزود: دانشجویان علوم انسانی نیز می‌توانند آموخته‌های خود را به محصول تبدیل کنند. این فرصت صرفاً مخصوص رشته‌های مهندسی و فنی نیست. وی افزود: دانشجویان باید ببینند چگونه دوستان و هم‌نسلان خودشان توانسته‌اند آموخته‌های دانشگاهی را به ثروت تبدیل کنند و در عین حال، برای حل مشکلات و مسائل کشور نیز گام بردارند. وزیر علوم در ادامه و در پاسخ به مطالبات مطرح‌شده از سوی یکی از دانشجویان بین‌المللی گفت: درباره دانشجوی خارجی عزیزمان نیز باید نکاتی را مطرح کنم. ابتدا همه ما، به‌عنوان ایرانی، باید درک کنیم که تحصیل در غربت دشواری‌های خاص خود را دارد.
وی افزود: حتی دانشجوی ایرانی که از شهری به شهر دیگر می‌رود، با مشکلاتی مواجه می‌شود؛ بنابراین طبیعی است که کسی که برای تحصیل از یک کشور به کشور دیگری مهاجرت می‌کند، دشواری‌های بیشتری داشته باشد. سیمایی تأکید کرد: ما مشکلات دانشجویان خارجی را درک می‌کنیم و از اینکه ایران را به‌عنوان مقصد آموزشی خود انتخاب کرده‌اند، سپاسگزاریم. وزیر علوم با اشاره به پیشینه علمی ایران گفت: ایران دارای پیشینه دانشگاهی ۱۷۰۰ ساله است و امروز نیز با وجود ۴۷ سال تحریم، رتبه علمی کشور در جهان حدود ۱۸ یا ۱۹ است.
وی افزود: این جایگاه علمی، برای کشوری که بیش از ۴۰ سال با جنگ، تحریم، تهدید دشمن و تجاوز‌های اخیر مواجه بوده، دستاورد بزرگی محسوب می‌شود.سیمایی افزود: دانشجویان بین‌المللی درخواست‌هایی دارند که برخی از آنها قابل اجابت است؛ برای مثال، درخواست صدور مدارک تحصیلی به چند زبان، موضوعی است که می‌توان آن را بررسی و پیگیری کرد. وزیر علوم درباره شیوه‌های تأمین هزینه تحصیل دانشجویان خارجی گفت: در عرف دانشگاه‌های جهان، دانشجویان خارجی معمولاً در دو گروه قرار می‌گیرند؛ یا بورسیه کامل هستند یا شهریه‌پردازند و هزینه‌های تحصیل و زندگی خود را پرداخت می‌کنند.
وی ادامه داد: البته در ایران حالت سومی نیز وجود دارد؛ به این معنا که به دانشجوی خارجی می‌گوییم شهریه آموزشی پرداخت نکند، اما هزینه خدمات رفاهی مورد استفاده خود، از جمله تغذیه، مسکن و خوابگاه را بپردازد. وزیر علوم خطاب به دانشجویان ایرانی گفت: می‌خواهم به شما بگویم که باید قدر حضور دانشجویان خارجی در کشور را بدانیم. ما نیز از آنها یاد می‌گیریم و این‌گونه نیست که صرفاً ما به دانشجویان خارجی آموزش بدهیم. وی افزود: وقتی محیط دانشگاه بین‌المللی باشد، شما با فرهنگ، زبان و ادبیات دیگر ملت‌ها آشنا می‌شوید.
سیمایی با تأکید بر نقش آموزش در توسعه روابط میان ملت‌ها اظهار کرد: آموزش می‌تواند به ارتقای صلح و فراهم شدن آسایش برای بشریت کمک کند؛ به‌ویژه زمانی که محیط‌های آموزشی تعاملی و بین‌المللی باشند. وزیر علوم ادامه داد: در برخی دانشگاه‌های جهان مشاهده می‌کنید که ۷۰ درصد دانشجویان بین‌المللی هستند و تنها ۲۰ تا ۳۰ درصد از دانشجویان به کشور میزبان تعلق دارند. این دانشجویان بین‌المللی نیز به توسعه همان کشور کمک می‌کنند.
سیمایی در بخش دیگری از سخنان خود به دانشجویان توصیه کرد کتاب «آن ۲۳ نفر» نوشته دکتر احمد یوسف‌زاده معاون فرهنگی دانشگاه شهید باهنر کرمان را مطالعه کنند و گفت: توصیه می‌کنم کتاب «آن ۲۳ نفر» آقای دکتر یوسف‌زاده را بخوانید. فیلم آن را هم که حتماً دیده‌اید. کتاب‌خواندن را نیز باید مورد توجه قرار دهید.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما
