به گزارش خبرگزاری صداوسیما، سعید مروتی، روزنامه‌نگار و منتقد سینما، با حضور در استودیو شبکه خبر، بر ضرورت واکنش سریع رسانه‌های رسمی، تقویت روزنامه‌نگاری حرفه‌ای و افزایش سواد رسانه‌ای مخاطبان تأکید کرد. وی در پاسخ به این پرسش که انتشار خبر دروغ درگذشت یک فرد، به‌ویژه افراد سرشناس، چه سودی برای منتشرکنندگان آن دارد، افزود: عده‌ای انتشار خبر درگذشت هنرمندان را نوعی تفریح می‌دانند و برخی دیگر با این کار به دنبال افزایش بازدید و جلب توجه هستند.
وی افزود: بررسی محل انتشار این اخبار نشان می‌دهد که شبکه‌های اجتماعی اغلب نخستین بستر انتشار چنین شایعاتی هستند و به‌ندرت پیش می‌آید که رسانه‌های رسمی نخستین منتشرکننده خبری باشند که بعد‌ها تکذیب می‌شود. این روزنامه‌نگار و منتقد سینما درباره آسیب‌های انتشار چنین شایعاتی بیان کرد: بزرگ‌ترین آسیب متوجه خود هنرمند است. در سال‌های گذشته نمونه‌های زیادی از این اتفاقات داشته‌ایم. علاوه بر شخص هنرمند، دوستان، نزدیکان و بستگان او نیز از انتشار این اخبار آسیب می‌بینند.
مسئله مهم دیگر، بی‌اعتمادی مخاطبان است، زیرا تکرار خبر‌های دروغ درباره درگذشت هنرمندان، اعتماد عمومی به اخبار را کاهش می‌دهد. مروتی با اشاره به نقش شبکه‌های اجتماعی در انتشار اخبار نادرست تصریح کرد: بسیاری از این شایعات در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شوند، فضا‌هایی که لزوماً تابع قواعد حرفه‌ای رسانه‌ای نیستند و ممکن است هر خبر هیجانی یا نادرستی در آنها منتشر شود. برخورد با منتشرکنندگان ناشناس نیز دشوار است و پیگیری این موضوع به اقدامات مراجع ذی‌صلاح نیاز دارد.
وی یکی از دلایل افزایش توجه مخاطبان به شبکه‌های اجتماعی را کاهش مرجعیت رسانه‌های رسمی دانست و گفت: در گذشته، روزنامه‌ها، رادیو و تلویزیون از مهم‌ترین مراجع انتشار خبر بودند، اما امروز تلفن‌های همراه و شبکه‌های اجتماعی جایگاه پررنگ‌تری در دسترسی مردم به اخبار پیدا کرده‌اند. این منتقد سینما ادامه داد: رسانه‌های رسمی برای بازسازی اعتماد مخاطبان باید از محافظه‌کاری فاصله بگیرند و خود را با تحولات روز هماهنگ کنند.
البته این به معنای دنباله‌روی از شبکه‌های اجتماعی نیست، بلکه رسانه‌های رسمی باید به‌روز باشند، اخبار را با سرعت و دقت بیشتری پوشش دهند و اعتماد مخاطبان را جلب کنند. مروتی همچنین بر ضرورت افزایش سواد رسانه‌ای مخاطبان تأکید کرد و گفت: مخاطبان باید هنگام مواجهه با اخبار منتشرشده در تلفن‌های همراه خود، به صحت آنها شک کنند و پیش از پذیرفتن یا بازنشر خبر، آن را از طریق چند رسانه رسمی و معتبر بررسی کنند.
وی با بیان اینکه رسانه‌های رسمی باید در برابر انتشار شایعات واکنش سریع نشان دهند، گفت: به محض انتشار چنین اخباری، رسانه‌های رسمی باید موضوع را بررسی کنند و در صورت نادرست بودن خبر، در کوتاه‌ترین زمان ممکن اطلاع‌رسانی و آن را تکذیب کنند. این روزنامه‌نگار در ادامه، درباره راهکار‌های برخورد با منتشرکنندگان شایعات گفت: این اخبار اغلب از سوی افراد ناشناس منتشر می‌شوند و شناسایی آنها کار دشواری است، ازاین‌رو، مراجع ذی‌صلاح باید موضوع را بررسی و در چارچوب قانون با موارد تخلف برخورد کنند.
مروتی در پاسخ به این پرسش که روزنامه‌نگاری حرفه‌ای تا چه اندازه می‌تواند به مقابله با این پدیده کمک کند، افزود: خبرنگار حرفه‌ای می‌تواند با واکنش سریع و دقیق به رخداد‌ها نقش مؤثری در مقابله با شایعات داشته باشد. برای تحقق این هدف، لازم است فضای کار خبری تا حدی از رویکرد صرفاً کارمندی فاصله بگیرد. وی گفت: در گذشته، زمانی که سایت‌ها و منابع خبری متعدد امروزی وجود نداشتند، خبرنگاران وظیفه خود می‌دانستند که شخصاً خبر را تهیه کنند و به‌طور مستمر با منابع خبری در ارتباط باشند. اما تحولات اخیر تا حدی موجب سکون در فعالیت خبرنگاران شده است.
این منتقد سینما گفت: خود رسانه‌ها نیز نسبت به گذشته با افت شدیدی مواجه شده‌اند و هنگامی که یک رسانه دچار افول می‌شود، تعداد خبرنگاران حرفه‌ای آن نیز کاهش پیدا می‌کند. تقویت رسانه‌های رسمی، احیای روزنامه‌نگاری حرفه‌ای و افزایش سرعت و دقت در انتشار اخبار می‌تواند نقش مهمی در کاهش شایعات و بازگرداندن اعتماد عمومی داشته باشد.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما
