الجزیره در گزارش دیروز دوشنبه (27مهرماه) نوشت، بولسونارو که در دور اول انتخابات با کسب ۴۷درصد آرا در برابر ۴۵درصد لولا پیشتاز شده بود، گفت بهتر است لولا در فاصله دورتری بماند «چرا که ممکن است کیف پولم را بدزدد». در طول مناظره، بولسوناروی ۴۵ساله – فرزند «ژایر بولسونارو»، رئیسجمهور سابق – پشت سر لولا قدم میزد، سرش را تکان میداد، نیشخند میزد و هنگام سخن گفتن رقیبش، او را تمسخر میکرد. لولای ۸۰ ساله که برای کسب چهارمین دوره ریاستجمهوری تلاش میکند، خواستار توضیح درباره تحقیقات فساد مربوط به بولسوناروی پدر شد؛
پرسشی که رقیب جوانترش از پاسخ به آن طفره رفت. بولسوناروی جوان در پاسخ، لولا را «دلقک» خواند و سپس با مطرح کردن پرونده محتمل فساد یکی از پسران رئیسجمهور، پاتک زد. ژایر بولسونارو در حال گذراندن محکومیت ۲۷ ساله خود در حبس خانگی است؛ محکومیتی که به تلاشهای او برای ابطال نتایج انتخابات ۲۰۲۲ (که در آن به لولا باخت) مربوط میشود.
فلاویو بولسونارو دست روی اصلیترین دغدغههای مردم برزیل مانند هزینههای زندگی و جرم و جنایت گذاشت و با اشاره به اقدامات اجتماعی گوناگونی که لولا طی کارزار انتخاباتی اعلام کرده، او را به «ریختوپاشهای بیپروا» برای پیروزی مجدد در انتخابات متهم کرد. لولا در مقابل، با طرح پرسشی از بولسونارو درباره برنامههایش برای الگوبرداری از کاهش شدید هزینههای عمومی توسط «خاویر میلی»، رئیسجمهور راستگرای آرژانتین، پاسخ داد. بولسونارو در طول مناظره از این پرسش طفره رفت و بحث را به موضوعات دیگری کشاند.
هنگامی که نحوه مدیریت پاندمی کرونا توسط پدرش مطرح شد، بولسونارو اذعان کرد که «این حوزهای نبود که در دوران ریاستجمهوری بولسونارو بهترین نتایج را در آن دیده باشیم. من در اینجا عذرخواهی میکنم.» لولا همچنین کوشید رقیب خود را فردی بیخبر از حال محرومان برزیل نشان دهد و گفت بولسونارو هرگز از سیستم بهداشت عمومی کشور استفاده نکرده و سوار اتوبوس نشده است. لولا گفت: «رقیب من اتوبوس را فقط از روی کتابها میشناسد. او حتی یک بار هم پایش را داخل اتوبوس نگذاشته است.
او هیچ درکی از دنیای کارگری و اشتغال ندارد.» خبرگزاری فرانسه هم نوشت، پیش از مناظره روز یکشنبه، حامیان هر دو نامزد به صورت گسترده در معابر عمومی گرد هم آمدند تا وفاداری خود را نشان دهند. جمعیت حامی بولسونارو با پوشیدن لباسهایی به رنگهای ملی برزیل (زرد، سبز و آبی)، خیابان پائولیستا در مرکز مالی سائوپائولو را پر کردند؛ جایی که این نامزد برای جمعیت سخنرانی کرد. حامیان لولا نیز با پوشیدن لباس قرمز – نماد حزب کارگران – میدان برازیلیا که مملو از ساختمانهای دولتی است را پر کردند.
هم زمان دانشجویانِ حامی رئیسجمهور در ریو دو ژانیرو دست به تظاهرات علیه بولسونارو زدند. «سونیا ماریا»، از حامیان لولا در تجمع برازیلیا گفت: «ما نیاز داریم که دولت فعلی در قدرت بماند. اگر دولت دیگری روی کار بیاید بدبخت خواهیم شد.» از سوی دیگر، «ورا ده سوسا»، از حامیان بولسونارو در سائوپائولو نیز گفت: «من از راهزنها خوشم نمیآید. لولا باید برود!» همچنین پلیس فدرال برزیل از دیوان عالی این کشور خواست تا تحقیقاتی را علیه بولسونارو درباره اتهام پولشویی مربوط به یک وکیل نزدیک به او آغاز کند.
لولا نیز در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ به مدت ۵۸۰ روز به دلیل محکومیت فساد در زندان بود؛ محکومیتی که بعدا به دلیل اشکالات موجود در تحقیقات و روند دادگاه باطل شد. نظرسنجیها نشاندهنده رقابتی فشرده برای دور دوم در تاریخ ۲۵ اکتبر (3 آبان) است و فلاویو بولسونارو پس از پیشتازی ۲ درصدی نسبت به لولا در دور اول ۴ اکتبر (12 مهرماه)، از برتری اندکی برخوردار است. هر دو نامزد امیدوارند ۳۳میلیون واجدی شرایطی را که در دور اول دست به تحریم زده و پای صندوقها نیامدند (معادل یکپنجم کل رأیدهندگان)، به صحنه بکشانند.
«کاترین بنهولد» هم در نیویورک تایمز نوشت، دلایل بسیار زیادی وجود دارد که نشان میدهد انتخابات هفته آینده در برزیل تا چه حد سرنوشتساز است. این انتخابات میتواند چرخش به راست را در سراسر آمریکای لاتین عمیقتر کند و نسل دوم خانواده بولسونارو را بر صندلی ریاستجمهوری بنشاند. اما یک دلیل بزرگ دیگر وجود دارد: آمازون. برزیل خانگاه مهمترین جنگل بارانی جهان است. درختان این منطقه حجم عظیمی از گازهای گلخانهای را جذب کرده و الگوهای آبوهوایی کره زمین را تنظیم میکنند.
در سال ۲۰۱۰، حزب کارگران به ریاست «لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا» نزدیک به ۷۰ درصد آرا را در 9 ایالت تشکیلدهنده آمازون به دست آورد. اما امسال، در دور نخست رأیگیری در ۴ اکتبر، لولا تنها ۴۶ درصد از آرای آن منطقه را از آن خود کرد. منطقهای که روزگاری با قبایل بومی و فعالان محیط زیست شناخته میشد، اکنون هرچه بیشتر در تسخیر فرهنگ «کابوی» درآمده است. روز یکشنبه، رأیدهندگان در یکی از مهمترین مناطق زیستمحیطی جهان به پای صندوقهای رأی میروند، درحالیکه همه نشانهها حاکی از آن است که اکثریت آنان به «فلاویو بولسونارو» رأی خواهند داد؛
کسی که منکر مسوولیت انسان در تغییرات اقلیمی است. این یک چرخش خیرهکننده با پیامدهایی بالقوه عظیم فراتر از مرزهای برزیل است. آنچه این وضعیت نمایان میکند این است که حزب اصلی چپِ برزیل (حزبی که دغدغه حفاظت از محیط زیست را دارد) نتوانسته رویکردی برای نجات آمازون ارائه دهد که از نظر سیاسی نیز پایدار باشد. «سالو کوسلوفسکی»، متخصص اقتصاد آمازون در دانشگاه نیویورک، به من گفت: «برای دههها، برزیل میانِ غارت آمازون برای بهرهکشی از منابع آن یا دستنخورده و سرسبز نگه داشتناش در نوسان بوده است.
اما هیچیک از این دو گزینه به نتیجهای پایدار منجر نمیشود.» آمازون برای جهان از اهمیت فوقالعادهای برخوردار است. این منطقه بزرگترین جنگل بارانی استوایی سیاره زمین است. درختان آن بیش از ۱۰۰میلیارد تن کربنِ گرمکننده زمین را در خود ذخیره کرده و مانع از ورود آن به جو میشوند. این منطقه همچنین از دیرباز به عنوان منبع بالقوه درآمد تلقی شده است؛ از رونق لاستیک در آستانه قرن بیستم گرفته تا صنایع چوببری، دامداری و معدنکاوی که اخیرا بخشهای وسیعی از درختان آن را با خاک یکسان کردهاند.
دولتهای چپگرا پیشرفتهای چشمگیری در کند کردن روند جنگلزدایی داشتهاند و برای این کار ماهوارهها را برای شناسایی آنیِ پاکسازیها مستقر کرده و ماموران را برای توقیف چوب و دامهای غیرقانونی اعزام کردهاند. به گفته کارشناسان، جایی که این دولتها شکست خوردهاند، بخش «گام بعدی چیست؟» در این معادله بوده است. کسانی که در جریان آن یورشها و پاکسازیها منبع درآمد خود را از دست دادند، اغلب پس از آن به دست فراموشی سپرده شدند. نتیجه، شکلگیری نارضایتی عمیقی بوده که این منطقه را به سمت راست هل داده است.
«ژایر بولسونارو»، رئیسجمهور سابق و پدر فلاویو، در دوران تصدی خود بر مسند قدرت، شاهد افزایش چشمگیر جنگلزدایی بود. اکنون فلاویو بولسونارو متعهد شده که به پاکسازی غیرقانونی زمینها پایان دهد؛ اما بیم بسیاری از افراد این است که او این کار را با تسهیلِ پاکسازی قانونی زمینها انجام دهد. ۲۰میلیون رأیدهندهای که در آمازونِ برزیل زندگی میکنند، در انتخاباتی رأی خواهند داد که در دور نخست، دو نامزد تنها با اختلاف حدود 2.2میلیون رأی از یکدیگر جدا شدند.
اینکه هیچ حزب بزرگی در برزیل هنوز راهی پایدار برای متقاعد کردن بسیاری از این رأیدهندگان به حفظ محیط زیستی که در آن زندگی میکنند پیدا نکرده است، اکنون میتواند پیامدهایی برای همگان به همراه داشته باشد.
منبع: دنیای اقتصاد



