هر چند در سطح اجلاس، اختلاف بر سر متن قطعنامه مربوط به یمن همچنان پابرجا بود. عراقچی در گفت‌وگو با خبرنگاران اعلام کرد که ایران و عربستان دیدگاه‌های خود را مطرح کرده‌اند و تهران خواهان رعایت انصاف و توازن در قطعنامه و بیانیه پایانی است. او هشدار داد که اگر این ملاحظات رعایت نشود، ایران نمی‌تواند به قطعنامه بپیوندد. او ادامه داد: «حتما بلوک کشورهایی که به مواضع عربستان نزدیک هستند در سازمان قابل‌توجه است.
ما البته لابی‌های گسترده انجام دادیم و در سخنرانی من هم به راه‌حل تاکید شده بود.» دو مسیر دیپلماتیک سفر عراقچی به عراق، همزمان دو مسیر دیپلماسی ایران را در کانون توجه قرار داده است: تلاش برای اثرگذاری بر مواضع جمعی کشورهای اسلامی و تقویت رایزنی‌های دوجانبه با بغداد و دیگر بازیگران منطقه‌ای. در شرایطی که اختلاف بر سر یمن، دستیابی به توافق بر سر متن قطعنامه و بیانیه پایانی اجلاس را با دشواری مواجه کرده، تهران می‌کوشد از ظرفیت گفت‌وگوهای دیپلماتیک برای تاکید بر ضرورت رعایت توازن در مواضع سازمان همکاری اسلامی استفاده کند.
در این میان، عراق به‌عنوان میزبان اجلاس و همسایه ایران، از موقعیتی برخوردار است که می‌تواند در تسهیل گفت‌وگوها و نزدیک‌کردن دیدگاه‌های متفاوت نقش‌آفرین باشد؛ هرچند میزان موفقیت این تلاش‌ها به مواضع سایر اعضا و آمادگی آنان برای پذیرش یک راه‌حل مورد توافق بستگی دارد. رایزنی‌های گسترده وزیر خارجه ایران طی این دو روز شنبه و یکشنبه علاوه بر رایزنی با مقامات عراقی با وزرای خارجه مصر، ترکیه، سرپرست وزارت امور خارجه لیبی و اسماعیل ولد شیخ احمد، دبیرکل سازمان همکاری اسلامی دیدار کرد و دیدگاه‌های ایران را درباره جنگ بین حوثی‌های یمن و عربستان سعودی اعلام کرد.
عراقچی در دیدار با فواد حسین، همتای عراقی خود با اشاره به ضرورت درس‌گرفتن از تحولات یک دهه اخیر یادآوری کرد موضوع یمن را نمی‌توان با استفاده از زور و محاصره حل کرد، بلکه باید در چارچوب منشور سازمان ملل و با احترام به حاکمیت ملی و یکپارچگی سرزمینی یمن و رعایت حقوق انسانی مردم یمن به آن پرداخته شود و جمهوری اسلامی ایران آماده هر نوع مساعدت برای فراهم‌کردن امکان گفت‌وگو بین طرفین در این خصوص است. در کنار بغداد، مناسبات تهران با ترکیه، مصر و پاکستان نیز از منظر امکان کاهش تنش‌ها و ایجاد تفاهم میان بازیگران منطقه‌ای اهمیت پیدا می‌کند.
هر چند با توجه به امضای توافق مکه بین عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه در مرداد ماه گذشته به نظر می‌رسد که نزدیک کردن دیدگاه این کشورها به تهران دشوار باشد. باید در نظر داشت که کشورهای پاکستان و ترکیه نیروها و تجهیزات نظامی خود را پیرو توافق مکه در عربستان مستقر کرده‌اند و روز گذشته نیز شورای دفاع ملی مصر موافقت خود را با اعزام نیروهای نظامی به عربستان و تعیین ماموریت آنها برای حمایت از این کشور در جنگ علیه یمن اعلام کرد. مصر و عربستان سعودی شرکای نزدیک راهبردی و اقتصادی یکدیگر هستند.
حال مساله اصلی آن است که آیا گفت‌وگوهای دوجانبه می‌تواند به تعدیل اختلاف‌ها در سطح چندجانبه کمک کند و زمینه صدور بیانیه‌ای را فراهم آورد که از نگاه اعضای مختلف، متوازن و قابل قبول باشد؟ یا آنکه شکاف بر سر یمن، با وجود رایزنی‌های دیپلماتیک، همچنان مانع دستیابی به اجماع خواهد شد و همچون گذشته محدودیت‌های سازمان همکاری اسلامی در تبدیل اشتراکات سیاسی و فرهنگی به همکاری عملی را برجسته‌تر خواهد کرد؟
منبع: دنیای اقتصاد
