، طاهر عبدالحی، مدیرعامل هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (هما) در نشست خبری با اصحاب رسانه با اشاره به تغییر شرایط فعالیت هما در سال‌های گذشته اظهار کرد: در دوره‌هایی که تعداد هواپیماهای عملیاتی با نیروی انسانی و حجم فعالیت شرکت تناسب بیشتری داشت، امکان ارائه خدمات گسترده‌تر و برقراری پرواز در مسیرهای متنوع داخلی و بین‌المللی فراهم بود؛ اما به‌تدریج، با افزایش محدودیت‌ها و کاهش تعداد هواپیماهای قابل بهره‌برداری، شرایط فعالیت شرکت تغییر کرد.
وی با بیان اینکه بررسی وضعیت کنونی ایران‌ایر مستلزم توجه به روند شکل‌گیری مشکلات در سال‌های گذشته است، افزود: محدودیت‌های ناشی از تحریم، دسترسی به قطعات، خدمات فنی و پشتیبانی بین‌المللی را دشوار کرده و در کنار مشکلات مالی، بر تعداد هواپیماهای آماده پرواز و امکان برنامه‌ریزی برای مسیرهای مختلف تأثیر گذاشته است. مدیرعامل هما با اشاره به سابقه فعالیت گسترده این شرکت در مسیرهای بین‌المللی گفت: ایران‌ایر در گذشته به مقاصد متعددی در اروپا و شرق آسیا، از جمله توکیو، بمبئی، بانکوک، پکن و داکا پرواز داشت و شبکه پروازی گسترده‌تری را پوشش می‌داد.
عبدالحی ادامه داد: با افزایش محدودیت‌ها و کاهش تدریجی تعداد هواپیماهای قابل استفاده، حفظ هم‌زمان همه مسیرها دشوار شد و شرکت ناچار بود میان ادامه فعالیت در بازارهای مختلف و تأمین نیازهای عملیاتی خود تصمیم‌گیری کند. وی با اشاره به محدود شدن فعالیت در برخی مسیرهای شرق آسیا اظهار کرد: کاهش ظرفیت ناوگان، امکان پوشش هم‌زمان بازارهای مختلف را تحت تأثیر قرار داد و در مواردی، شرکت برای حفظ بخشی از شبکه پروازی خود با محدودیت‌های بیشتری مواجه شد.
مدیرعامل هما با بیان اینکه کاهش تعداد هواپیماها تنها به معنای کم شدن ظرفیت جابه‌جایی مسافر نیست، افزود: کوچک شدن ناوگان، برنامه‌ریزی پروازها، استفاده از نیروی انسانی و مدیریت هزینه‌های ثابت شرکت را نیز پیچیده‌تر می‌کند. تحریم‌ها؛ از محدودیت قطعات تا دشواری آموزش خلبانان عبدالحی با اشاره به آثار تحریم بر فعالیت‌های فنی و عملیاتی ایران‌ایر گفت: محدودیت‌ها تنها به خرید هواپیما محدود نمی‌شود و تأمین قطعات، دسترسی به نرم‌افزارهای تخصصی، دریافت خدمات پشتیبانی و استفاده از برخی امکانات آموزشی را نیز دشوار کرده است.
وی با بیان اینکه تعمیر و نگهداری هواپیماهای موجود به دسترسی مستمر به قطعات و خدمات فنی وابسته است، اظهار کرد: در شرایط محدودیت‌های بین‌المللی، حتی تأمین برخی تجهیزات و نرم‌افزارهای تخصصی نیز با موانع متعددی همراه است و این مسئله می‌تواند فرایند آماده‌سازی هواپیماها را طولانی‌تر کند. مدیرعامل هما همچنین به مشکل آموزش و تأمین خلبانان اشاره کرد و گفت: در برخی موارد، هواپیما از نظر فنی آماده پرواز است، اما به دلیل نبود خلبان دارای صلاحیت لازم یا دشواری دسترسی به شبیه‌سازهای آموزشی، امکان بهره‌برداری از آن فراهم نمی‌شود.
وی با اشاره به وضعیت تعدادی از هواپیماهای فوکر افزود: در حال حاضر، بخشی از ظرفیت این ناوگان به دلیل محدودیت در تأمین خلبان موردنیاز قابل استفاده نیست و فعال‌سازی مجدد آن به پیگیری الزامات آموزشی و عملیاتی نیاز دارد. عبدالحی با تأکید بر اینکه ایمنی پرواز خط قرمز ایران‌ایر است، اظهار کرد: هواپیماها باید مطابق الزامات فنی، محدودیت‌های تعیین‌شده و ضوابط ایمنی مورد بهره‌برداری قرار گیرند و نمی‌توان صرفاً برای افزایش تعداد پروازها، محدودیت‌های فنی را نادیده گرفت.
وی با اشاره به وضعیت یک فروند هواپیمای باری بوئینگ ۷۴۷ گفت: این هواپیما به حدود ۲۰ هزار چرخه پروازی رسیده و برای بازگشت به چرخه عملیات، به انجام تعمیرات موردنیاز نیاز دارد. مدیرعامل هما افزود: فرایند آماده‌سازی این هواپیما در حال پیگیری است و برآورد اولیه مطرح‌شده در نشست، از نیاز به چند هفته دیگر برای تکمیل اقدامات و بازگرداندن آن به چرخه بهره‌برداری حکایت دارد.
عبدالحی همچنین با اشاره به وضعیت تعدادی از هواپیماهای ایرباس ۳۳۰ اظهار کرد: برخی محدودیت‌های زمانی و فنی، از جمله رسیدن هواپیماها به حدود تعیین‌شده برای بهره‌برداری، بر امکان استفاده از آن‌ها تأثیر گذاشته است. وی با تأکید بر ضرورت ارزیابی دقیق وضعیت ناوگان گفت: برای بررسی ظرفیت واقعی شرکت باید میان تعداد هواپیماهای ثبت‌شده یا موجود، هواپیماهای آماده پرواز و هواپیماهایی که به دلیل محدودیت‌های فنی و عملیاتی زمین‌گیر هستند، تفاوت قائل شد.
بدهی چهار میلیون دلاری و توقف مقطعی پرواز استانبول مدیرعامل هما در بخش دیگری از سخنان خود به مشکلات مالی و بدهی‌های عملیاتی شرکت اشاره کرد و گفت: در آغاز دوره مدیریتی وی، پروازهای استانبول با مسئله بدهی حدود چهار میلیون دلاری مرتبط با خدمات فرودگاهی مواجه بوده است. عبدالحی توضیح داد: به دلیل پرداخت نشدن بدهی و پایان مهلت تعیین‌شده از سوی طرف ارائه‌دهنده خدمات، ادامه پروازها با محدودیت روبه‌رو شد و شرکت برای جلوگیری از بروز مشکلات بیشتر، ناچار به مدیریت برنامه پروازی و توقف مقطعی این مسیر شد.
وی افزود: در ادامه، هماهنگی‌هایی برای تأمین منابع و پرداخت بدهی انجام شد تا امکان ازسرگیری پروازها فراهم شود. مدیرعامل هما با اشاره به اینکه مشکلات مالی شرکت در طول یک دوره شکل گرفته است، تأکید کرد: وضعیت کنونی را نمی‌توان صرفاً حاصل تصمیم‌های یک مدیر یا یک دوره کوتاه دانست و برای تحلیل دقیق شرایط، باید روند انباشت بدهی‌ها، محدودیت منابع و کاهش ظرفیت عملیاتی در سال‌های گذشته بررسی شود. عبدالحی با اشاره به وضعیت اقتصادی برخی مسیرهای داخلی گفت: توسعه شبکه پروازی باید بر اساس ارزیابی دقیق میزان تقاضا، هزینه‌های عملیاتی و درآمد حاصل از فروش بلیت انجام شود؛
زیرا برقراری پرواز در مسیری که تقاضای کافی ندارد، می‌تواند هزینه‌های شرکت را افزایش دهد. وی با اشاره به تجربه فعالیت هواپیماهای ATR در مسیرهای مختلف داخلی اظهار کرد: این هواپیماها ظرفیت مناسبی برای جابه‌جایی مسافر در مسیرهای کوتاه و اتصال مناطق مختلف دارند، اما نحوه استفاده از آن‌ها باید با شرایط جغرافیایی، میزان تقاضا و صرفه اقتصادی مسیرها متناسب باشد. مدیرعامل هما افزود: در برخی مسیرها، تعداد مسافران به اندازه‌ای نبوده که هزینه‌های پرواز را پوشش دهد و ادامه چنین فعالیت‌هایی بدون بازنگری در برنامه‌ریزی، می‌تواند فشار بیشتری بر منابع مالی شرکت وارد کند.
وی با اشاره به تجربه پرواز به برخی شهرهای داخلی گفت: پیش از توسعه یا تداوم یک مسیر، باید بررسی شود که آیا تقاضای واقعی برای آن وجود دارد و آیا هزینه‌های رفت‌وبرگشت، سوخت، خدمات فرودگاهی و سایر هزینه‌های عملیاتی با درآمد مورد انتظار تناسب دارد یا خیر. عبدالحی تأکید کرد: هدف از این ارزیابی‌ها، صرفاً حذف مسیرهای کم‌تقاضا نیست، بلکه باید میان مأموریت‌های اقتصادی شرکت، نیازهای ارتباطی مناطق مختلف و هزینه‌های ارائه خدمات تعادل برقرار شود.
مدیرعامل هما با اشاره به سابقه برقراری برخی پروازهای بین‌المللی با اهداف دیپلماتیک و تکلیفی گفت: در گذشته، بعضی مسیرها علاوه بر ملاحظات تجاری، با اهداف دیگری از جمله حفظ ارتباطات بین‌المللی و پاسخ به نیازهای کشور برقرار می‌شدند. وی افزود: در ارزیابی عملکرد چنین پروازهایی باید میان مأموریت‌های تکلیفی و مسیرهایی که بر اساس منطق تجاری و اقتصادی تعریف می‌شوند، تفاوت قائل شد. عبدالحی با تأکید بر اهمیت شفافیت مالی اظهار کرد: زمانی که منابع درآمدی شرکت بیشتر بود، آثار اقتصادی برخی هزینه‌ها کمتر نمایان می‌شد؛
اما با کاهش درآمد و محدود شدن ظرفیت عملیاتی، ضرورت بررسی دقیق هزینه‌ها و درآمدهای هر مسیر بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است. وی ادامه داد: مدیریت اقتصادی ناوگان و شبکه پروازی باید به‌گونه‌ای انجام شود که ضمن حفظ مأموریت‌های موردنیاز کشور، از تحمیل هزینه‌های غیرقابل‌توجیه به شرکت جلوگیری شود. عبدالحی در ادامه با اشاره به ساختار نیروی انسانی هما گفت: با کاهش تعداد هواپیماهای عملیاتی، ضرورت بازنگری در نحوه استفاده از نیروی انسانی و ایجاد تناسب میان ظرفیت ناوگان و ساختار سازمانی بیشتر شده است.
وی با بیان اینکه مدیریت منابع انسانی باید بر اساس نیازهای واقعی شرکت انجام شود، افزود: در این زمینه لازم است میان نیروهای متخصص و موردنیاز، ظرفیت‌های مازاد و بخش‌هایی که به اصلاح ساختار نیاز دارند، تفکیک قائل شد. مدیرعامل هما همچنین از استفاده از نیروهای متخصص و باسابقه داخلی در مدیریت شرکت دفاع کرد و گفت: به‌کارگیری مدیرانی که سابقه طولانی در بخش‌های تخصصی مجموعه دارند، می‌تواند شناخت دقیق‌تری از مسائل عملیاتی و فنی ایجاد کند.
وی افزود: در ساختار مدیریتی جدید تلاش شده است از ظرفیت کارشناسان و مدیرانی استفاده شود که با فرایندها، محدودیت‌ها و نیازهای بخش‌های مختلف شرکت آشنایی دارند. خصوصی‌سازی و چالش واگذاری بخش‌های درآمدزا مدیرعامل هما در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع خصوصی‌سازی و واگذاری بخش‌هایی از فعالیت شرکت اشاره کرد و گفت: ایران‌ایر در سال‌های گذشته بارها با موضوع خصوصی‌سازی مواجه بوده، اما فرایند واگذاری و تعیین تکلیف بخش‌های مختلف آن با ابهام‌ها و پیچیدگی‌هایی همراه شده است.
عبدالحی با اشاره به واگذاری هتل‌های هما در گذشته اظهار کرد: در تصمیم‌گیری درباره واگذاری بخش‌های مختلف شرکت باید آثار مالی و عملیاتی آن‌ها به‌طور دقیق بررسی شود؛ زیرا برخی مجموعه‌ها علاوه بر ارائه خدمات پشتیبان، می‌توانند منابع درآمدی نیز برای شرکت ایجاد کنند. وی با اشاره به طرح موضوع واگذاری بخش‌هایی مانند خدمات فرودگاهی و تعمیرات و نگهداری هواپیما تأکید کرد: پیش از هر تصمیمی باید مشخص شود که واگذاری این بخش‌ها چه تأثیری بر درآمد، هزینه‌ها و توان عملیاتی ایران‌ایر خواهد داشت.
مدیرعامل هما افزود: کوچک‌سازی سازمانی زمانی می‌تواند به بهبود عملکرد منجر شود که بر اساس ارزیابی اقتصادی و شناخت دقیق دارایی‌ها، هزینه‌ها و ظرفیت‌های درآمدزایی انجام گیرد؛ در غیر این صورت، ممکن است شرکت در بلندمدت بخشی از منابع درآمدی یا توان پشتیبانی خود را از دست بدهد. ادامه دارد…
منبع: خبرگزاری موج
