باشگاه خبرنگاران جوان؛ پریزاد اقبالی – محسن افروخته، معاون توسعه صندوق نوآوری و شکوفایی، در رویداد «نهضت فناوری در ساخت مسکن» با بیان اینکه صنعت ساختمان و خودروسازی از بخش‌های پیشران اقتصاد کشور به شمار می‌روند، اظهار کرد: رونق این دو بخش، زنجیره گسترده‌ای از فعالیت‌های اقتصادی را به حرکت درمی‌آورد و در مقابل، رکود آنها می‌تواند بر رشد اقتصادی کشور تأثیر منفی بگذارد.
وی با اشاره به ظرفیت بالای صنعت ساختمان برای جذب فناوری‌های نوین افزود: هدف از توسعه فناوری در حوزه مسکن صرفاً افزایش تعداد واحد‌های مسکونی نیست، بلکه باید با بهره‌گیری از دانش، نوآوری و توان شرکت‌های دانش‌بنیان، شیوه ساخت‌وساز و طراحی شهرک‌های آینده متحول شود. مصرف ۳۵ درصد انرژی کشور در بخش ساختمان معاون توسعه صندوق نوآوری و شکوفایی با تأکید بر ضرورت ارتقای بهره‌وری انرژی در صنعت ساختمان گفت: بر اساس مطالعات انجام‌شده، حدود ۳۵ درصد مصرف انرژی کشور مربوط به بخش ساختمان است.
همچنین نتایج مطالعه دیگری نشان می‌دهد متوسط مصرف انرژی به ازای هر مترمربع ساختمان در ایران حدود ۲.۵ برابر کشور‌های اروپایی است. افروخته ادامه داد: این آمار نشان می‌دهد مسئله مسکن تنها ساخت واحد‌های بیشتر نیست، بلکه باید ساختمان‌هایی کم‌مصرف‌تر، بادوام‌تر و سازگارتر با محیط زیست احداث شوند؛ موضوعی که تحقق آن بدون بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان امکان‌پذیر نخواهد بود.
وی صنعتی‌سازی ساختمان، استفاده از مصالح پیشرفته، روش‌های نوین طراحی و تولید، مدیریت هوشمند پروژه‌ها و فناوری‌های دیجیتال را از ضرورت‌های تحول در صنعت ساختمان دانست و تصریح کرد: استفاده از این فناوری‌ها می‌تواند زمان اجرای پروژه‌ها را کاهش دهد، هزینه‌ها را کنترل کند و موجب ارتقای کیفیت، ایمنی و کاهش ضایعات ساختمانی شود.
فاصله توان فناورانه شرکت‌های دانش‌بنیان تا بازار واقعی مسکن افروخته با اشاره به اینکه کشور از ظرفیت قابل توجهی در حوزه شرکت‌های دانش‌بنیان برخوردار است، اظهار کرد: با وجود توسعه فناوری‌های مختلف در صنعت ساختمان، بسیاری از این دستاورد‌ها همچنان در مراحل آزمایشگاهی، نمونه اولیه یا اجرای محدود باقی مانده‌اند و هنوز به شکل گسترده وارد پروژه‌های واقعی مسکن نشده‌اند. وی افزود: یکی از مهم‌ترین چالش‌های شرکت‌های دانش‌بنیان، فاصله میان توانمندی فنی و دسترسی به بازار است.
ممکن است شرکتی فناوری مؤثری برای کاهش مصرف انرژی یا تولید مصالح ساختمانی پیشرفته داشته باشد، اما تا زمانی که این فناوری در یک پروژه واقعی به کار گرفته نشود، ظرفیت اقتصادی آن به طور کامل محقق نخواهد شد. معاون توسعه صندوق نوآوری و شکوفایی تأکید کرد: ضروری است ارتباطی مؤثر و پایدار میان شرکت‌های دانش‌بنیان و کارفرمایان بزرگ صنعت ساختمان برقرار شود؛ ارتباطی که از معرفی توانمندی‌ها فراتر رود و به تعریف مسئله، اجرای آزمایشی فناوری، ارزیابی فنی و اقتصادی و در نهایت انعقاد قرارداد‌های تجاری منجر شود.
پیشنهاد تدوین برنامه مشترک صندوق نوآوری و وزارت راه و شهرسازی افروخته در ادامه از ارائه دو پیشنهاد اجرایی برای توسعه فناوری در صنعت ساختمان خبر داد و گفت: پیشنهاد نخست، ایجاد سازوکاری مشترک با همکاری وزارت راه و شهرسازی، دستگاه‌های اجرایی مرتبط، انبوه‌سازان و تشکل‌های تخصصی صنعت ساختمان برای شناسایی و به‌کارگیری فناوری‌های شرکت‌های دانش‌بنیان در پروژه‌های مسکن و شهرک‌های آینده است.
وی توضیح داد: در گام نخست این برنامه باید نیاز‌های فناورانه پروژه‌های ساختمانی در حوزه‌هایی مانند صنعتی‌سازی، مصالح پیشرفته، مدیریت هوشمند مصرف انرژی و آب، زیرساخت‌های نوین و سامانه‌های دیجیتال مدیریت ساخت شناسایی و اولویت‌بندی شود. به گفته وی، در مرحله بعد شرکت‌های دانش‌بنیان توانمند بر اساس شاخص‌های فنی، اقتصادی و اجرایی شناسایی می‌شوند تا مسیر مشخصی برای ارزیابی فناوری، اجرای پایلوت و ورود محصولات آنها به قرارداد‌های تجاری تعریف شود.
معاون توسعه صندوق نوآوری و شکوفایی خاطرنشان کرد: خروجی این همکاری نباید صرفاً برگزاری نشست یا معرفی شرکت‌ها به یکدیگر باشد، بلکه باید به تعریف پروژه‌های مشخص، انعقاد قرارداد، استفاده واقعی از فناوری و ارزیابی نتایج آن منتهی شود. پیشنهاد طراحی برنامه تأمین مالی و اجرای پایلوت فناوری‌های ساختمانی افروخته درباره دومین پیشنهاد صندوق نوآوری و شکوفایی اظهار کرد: طراحی برنامه تأمین مالی و اجرای پایلوت فناوری‌های ساختمانی در پروژه‌های واقعی مسکن، یکی دیگر از اقداماتی است که می‌تواند مسیر تجاری‌سازی محصولات دانش‌بنیان را تسهیل کند.
وی افزود: بسیاری از شرکت‌های دانش‌بنیان برای توسعه ظرفیت تولید، تکمیل محصولات، دریافت تأییدیه‌های لازم و ورود به بازار‌های بزرگ‌تر، علاوه بر منابع مالی به فرصت اجرای فناوری در پروژه‌های واقعی نیاز دارند. افروخته با بیان اینکه اجرای این برنامه نیازمند مشارکت دستگاه‌های متولی، کارفرمایان پروژه‌های مسکن، سرمایه‌گذاران و شرکت‌های دانش‌بنیان است، گفت: فناوری‌های منتخب باید بر اساس شاخص‌هایی همچون کاهش هزینه تمام‌شده، کاهش زمان ساخت، افزایش کیفیت و دوام، صرفه‌جویی در مصرف انرژی و آب، ارتقای ایمنی و قابلیت توسعه در مقیاس انبوه ارزیابی شوند.
وی تأکید کرد: هر پروژه پایلوت باید دارای اهداف، شاخص‌های ارزیابی، زمان‌بندی و سازوکار مشخصی برای تصمیم‌گیری درباره توسعه یا توقف باشد تا فناوری‌های موفق امکان ورود به پروژه‌های بزرگ‌تر را پیدا کنند و اثربخشی منابع حمایتی نیز قابل اندازه‌گیری باشد. پیشنهاد تشکیل کارگروه مشترک برای تدوین نقشه راه اجرایی معاون توسعه صندوق نوآوری و شکوفایی همچنین پیشنهاد کرد کارگروهی مشترک با مشارکت دستگاه‌های مرتبط برای تعیین اولویت‌های فناورانه، شناسایی پروژه‌های پایلوت، بررسی مدل‌های تأمین مالی و تدوین نقشه راه اجرایی تشکیل شود.
وی تصریح کرد: جزئیات این برنامه شامل میزان منابع مالی، تعداد پروژه‌های پایلوت و زمان‌بندی اجرای آنها پس از بررسی‌های کارشناسی و توافق دستگاه‌های مربوط نهایی خواهد شد.
ارائه بیش از ۲۰ خدمت بلاعوض به شرکت‌های دانش‌بنیان افروخته در بخش دیگری از سخنان خود به ابزار‌های حمایتی صندوق نوآوری و شکوفایی اشاره کرد و گفت: صندوق متناسب با مراحل رشد و سطح فناوری شرکت‌های دانش‌بنیان، انواع تسهیلات و ضمانت‌نامه‌ها را پیش‌بینی کرده و بیش از ۲۰ عنوان خدمت بلاعوض توانمندسازی نیز با هدف تسهیل تجاری‌سازی و توسعه بازار این شرکت‌ها تعریف شده است وی با تأکید بر ضرورت توسعه سرمایه‌گذاری در فناوری‌های راهبردی افزود: حمایت مالی از شرکت‌های دانش‌بنیان باید متناسب با نیاز و مرحله رشد آنها انجام شود و منابع حمایتی به سمت فناوری‌هایی هدایت شود که قابلیت استفاده در اقتصاد واقعی و ایجاد ارزش اقتصادی پایدار را دارند.
شهرک‌های آینده باید هوشمند و کم‌مصرف باشند معاون توسعه صندوق نوآوری و شکوفایی با اشاره به اهمیت استفاده از فناوری در طراحی شهرک‌های آینده گفت: شهرک آینده صرفاً مجموعه‌ای از واحد‌های مسکونی نیست، بلکه باید نظامی یکپارچه با زیرساخت‌های پایدار، مصرف بهینه آب و انرژی و ارتباطات هوشمند باشد که کیفیت زندگی ساکنان را در بلندمدت ارتقا دهد. وی فناوری‌های مدیریت هوشمند انرژی، انرژی‌های تجدیدپذیر، شبکه‌های هوشمند آب و برق، اینترنت اشیا، مصالح پیشرفته و سامانه‌های پایش و نگهداری ساختمان را از اجزای مهم توسعه شهرک‌های آینده برشمرد.
افروخته در پایان تأکید کرد: صندوق نوآوری و شکوفایی در چارچوب مأموریت‌ها، ضوابط و ظرفیت‌های قانونی خود آماده حمایت از توسعه و تجاری‌سازی فناوری‌های مؤثر در صنعت ساختمان و مسکن است و امیدواریم با ایجاد همکاری‌های مشترک، شهرک‌های آینده به بستری برای توسعه فناوری ایرانی، افزایش بهره‌وری، ایجاد بازار‌های جدید و تقویت توان رقابتی شرکت‌های دانش‌بنیان تبدیل شوند.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
