به گزارش سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر علی نهاوندی در درس خارج فقه جنگ شناختی و جهاد تبیین، با اشاره به تحول ماهیت جنگ‌ها اظهار داشت: جنگ در دهه‌های گذشته از رویارویی‌های مستقیم و فیزیکی به سمت تهدیدات اجتماعی، نبردهای ایدئولوژیک و عملیات‌های شناختی حرکت کرده و با توسعه فناوری و رسانه‌های جمعی، ساحت‌های جدیدی پیدا کرده است. وی افزود: در جنگ شناختی، میدان نبرد صرفاً سرزمین جغرافیایی نیست، بلکه «سرزمین ذهن»، «سرزمین شناخت»، «سرزمین فکر» و «سرزمین عاطفه» به میدان تقابل تبدیل شده است.
دشمن برای دستیابی به اهداف خود لزوماً به جنگ نظامی متوسل نمی‌شود، بلکه با استفاده از اطلاعات و فناوری‌های ارتباطی تلاش می‌کند نگرش‌ها را تغییر دهد، رفتارها را دستکاری کند و برتری روانی و اطلاعاتی ایجاد کند. جنگ شناختی فراتر از حوزه نظامی و امنیتی رئیس مرکز تحقیقات مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اینکه جنگ شناختی را نباید صرفاً یک مسئله نظامی یا امنیتی دانست، تصریح کرد: حوزه امنیت یکی از مداخل این موضوع است، اما مسئله به آن محدود نمی‌شود و داده‌ها، روایت، ادراکات، الگوریتم‌ها، شبکه‌های اجتماعی و هوش مصنوعی نیز در این عرصه نقش دارند.
حجت الاسلام و المسلمین دکتر نهاوندی گفت: در رویکرد فقهی باید مشخص شود چه موضوع یا موضوعاتی جنگ شناختی را تشکیل می‌دهند و احکام تکلیفی، وضعی و حکومتی مرتبط با آن چیست؛ از این رو جنگ شناختی باید به‌عنوان یک باب مستقل و یک بحث مستوفا مورد توجه قرار گیرد.
ضرورت تفکیک حوزه‌های فقهی نوپدید وی با اشاره به ضرورت تفکیک «فقه رسانه»، «فقه ارتباطات»، «فقه فضای مجازی»، «فقه هوش مصنوعی» و «فقه جنگ شناختی» اظهار داشت: این حوزه‌ها با وجود ارتباط و هم‌پوشانی، یکسان نیستند و باید از یکدیگر تفکیک شوند، در هر یک از این حوزه‌ها باید مشخص شود فقه چه پدیده‌ای را موضوع قرار می‌دهد، متعلق حکم چیست و حکم شرعی به چه فعل، ترک فعل، رابطه یا تعلّقی تعلق می‌گیرد.
وی تأکید کرد: رسانه، فضای مجازی، هوش مصنوعی و جنگ شناختی لزوماً خودشان متعلق حکم نیستند، بلکه موضوعاتی مرکب و نظام‌واره هستند که افعال متعددی در نسبت با آنها می‌توانند موضوع حکم یا متعلق تکلیف قرار گیرند.
منبع: رسانیوز
