استاد رشته مدیریت مالی دانشگاه تهران با تأکید بر اینکه هوش مصنوعی می‌تواند جایگاه مدیر مالی را ارتقا دهد، گفت: هوش مصنوعی در هر سه حوزه تصمیم‌گیری در مسائل جاری، تأمین مالی و سرمایه‌گذاری می‌تواند به مدیریت مالی کمک کند و آینده مدیریت مالی، ترکیبی از انسان و ماشین خواهد بود.
به گزارش حیات، رضا تهرانی روز یکشنبه در گفت‌وگو با ایرنا با تشریح جایگاه هوش مصنوعی در مدیریت مالی یک دهه آینده اظهار داشت: پایه و توسعه مدیریت مالی بر این مبناست که از رشته‌ها، دانش‌ها و اختراعات مختلف استفاده می‌کند و هوش مصنوعی نیز در همین چارچوب می‌تواند کمک‌کننده باشد.
نقش مدیر مالی؛ ارتقا یا تهدید؟
این استاد دانشگاه با رد تهدیدآمیز بودن هوش مصنوعی برای مدیران مالی تصریح کرد: «هوش مصنوعی نقش مدیر مالی را ارتقا می‌دهد، چون به او کمک می‌کند تا صورت‌های مالی را تهیه کند و شرکت را از نظر مالی کنترل کند و جاهایی را که مسئله‌دار است، شناسایی کند.
وی درباره اینکه مدیر مالی آینده بیشتر به یک استراتژیست شبیه است یا یک کنترل‌گر مالی سنتی، گفت: در آینده، مدیر مالی بیشتر به یک استراتژیست تبدیل می‌شود؛ یعنی تعیین می‌کند چگونه کنترل کنیم، از چه روشی تأمین مالی کنیم و چه استراتژی‌ای داشته باشیم. البته کارهای کنترلی نیز انجام می‌شود، اما وزن اصلی بر استراتژی است.
بیشترین قابلیت خودکارسازی؛ تهیه صورت‌های مالی و ارزیابی پروژه
تهرانی در پاسخ به این پرسش که کدام فرایندهای مالی بیشترین قابلیت خودکارسازی را دارند، اظهار داشت: هوش مصنوعی می‌تواند اطلاعات مالی را بگیرد و صورت‌های مالی را تهیه کند. همچنین در سرمایه‌گذاری، اگر پروژه‌ای را بخواهیم اجرا کنیم، با توجه به هزینه و شرایط اقتصادی آینده، عایدات پروژه را محاسبه کند و مدل NPV را در اختیار ما قرار دهد تا ارزیابی شود آیا پروژه قابل اجراست یا خیر. حتی می‌تواند بین چند پروژه، سودآورترین گزینه را مشخص کند.
مرز خودکارسازی و نظارت انسانی
استاد مدعو دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق (ع) با تأکید بر اینکه همه فرایندهای مالی قابل واگذاری کامل به هوش مصنوعی نیستند، خاطرنشان کرد: در امور مالی، فقط جمع‌آوری و پردازش اطلاعات مطرح نیست؛ بخشی از تحلیل‌ها به قضاوت شخصی نیاز دارد. بنابراین تا یک مرزی می‌توان کار را به هوش مصنوعی سپرد، اما اینکه کدام تحلیل ارزشمند است، حتماً باید بازبینی انسانی همراه داشته باشد. حاضر نیستیم گزارش مالی نهایی را بدون بازبینی انسان امضا کنیم.
پیش‌بینی جریان نقدی و بودجه‌ریزی پویا
این استاد دانشگاه تهران درباره تفاوت هوش مصنوعی با روش‌های سنتی در پیش‌بینی جریان نقدی و بودجه‌ریزی پویا گفت: هوش مصنوعی به‌ویژه در پیش‌بینی جریان‌های نقد ورودی و خروجی و بودجه‌ریزی می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد. روش‌های سنتی محدودند، اما هوش مصنوعی می‌تواند از مدل‌های ریاضی و اقتصادسنجی استفاده کند و با دریافت داده‌ها، بودجه سال آینده و چالش‌های پیش‌رو را ارزیابی کند.
وی درباره واکنش سازمان در صورت اختلاف زیاد پیش‌بینی الگوریتم با واقعیت افزود: نخست باید تفاوت پیش‌بینی و واقعیت را استخراج کرد، سپس علت اختلاف را بررسی کرد و تلاش کرد موارد تکرار نشوند. در مرور زمان، این اختلاف کاهش می‌یابد.
کشف تقلب و مدیریت ریسک؛ مسئولیت نهایی با مدیر مالی
تهرانی با اشاره به کاربرد هوش مصنوعی در کشف تقلب و مدیریت ریسک تصریح کرد: هوش مصنوعی می‌تواند مانند یک حسابرس، بر اساس استانداردهای حسابرسی، اطلاعات را بررسی کند و منطقه خطر را نشان دهد. اما محدودیت دارد؛ در برخی تقلب‌ها نقش انسان پررنگ است و باید از روش‌های سنتی برای افشا استفاده کرد.
استاد مدعو دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق در پاسخ به این پرسش که اگر الگوریتم یک تراکنش را به اشتباه مشکوک علامت بزند، چه کسی مسئول است، گفت: می‌توان کنترل‌هایی گذاشت؛ مثلاً در صورت‌های مالی باید جمع دارایی با بدهی به‌علاوه حقوق مالکانه برابر باشد یا مانده جریان نقد با موجودی نقد آخر دوره یکی باشد. اگر این‌ها برقرار نباشد، نشان‌دهنده اشتباه است. با این حال، مسئولیت نهایی با مدیر مالی است، چون او گزارش را ارائه می‌دهد.
زیرساخت‌ها و مهارت‌های لازم برای ورود به هوش مصنوعی
این استاد مدیریت مالی درباره بزرگترین دلیل شکست پروژه‌های هوش مصنوعی در مالی اظهار داشت: در این زمینه هنوز کار زیادی انجام نشده و نیاز است دانشگاه‌ها کمک کنند و با پایان‌نامه‌های دانشجویی بررسی شود که پروژه‌های هوش مصنوعی با چه مشکلاتی روبه‌رو شده‌اند و دلایل آن چیست.
وی درباره زیرساخت‌های لازم برای سازمان‌ها گفت: سازمان باید نخست نرم‌افزارهای تهیه صورت‌های مالی و نرم‌افزارهای کنترلی را نصب کند، سپس هوش مصنوعی را وارد کند و داده‌ها را در اختیار آن قرار دهد تا فضای لازم برای جمع‌آوری دقیق اطلاعات فراهم شود. اگر مدل هوش مصنوعی تصمیم اشتباهی گرفت، باید کنترل‌های انسانی و سیستمی وجود داشته باشد.
تهرانی درباره مهارت‌های مدیر مالی آینده نیز خاطرنشان کرد: مدیر مالی آینده باید در زمینه برنامه‌نویسی، به‌ویژه برنامه‌نویسی مرتبط با تأمین مالی و سرمایه‌گذاری، توانمند باشد و بتواند هم از هوش مصنوعی و هم از نرم‌افزارهای مربوطه به‌خوبی استفاده کند.
آینده ترکیبی و توصیه نهایی
وی آینده مدیریت مالی را ترکیبی از انسان و ماشین دانست و تصریح کرد: هم انسان و هم ماشین نقش دارند، اما مرزشان باید مشخص باشد؛ اینکه ماشین تا کجا کمک کند و نقش انسان از کجا آغاز شود.
این استاد دانشگاه تهران به سازمان‌ها و مدیران مالی توصیه کرد که از هوش مصنوعی کمک بگیرند، اما زمینه‌ها را تعیین کنند، مثلا در زمینه‌هایی که بیشتر مربوط به جمع‌آوری و طبقه‌بندی اطلاعات است، از هوش مصنوعی استفاده کنند و در موارد مربوط به تصمیم‌گیری، تصمیم در اختیار مدیر مالی باشد.
وی در پایان درباره اینکه هوش مصنوعی دوست مدیر مالی است یا رقیب او، اظهار داشت: بستگی دارد مدیریت مالی چگونه از آن استفاده کند. اما آنچه بیشتر به نظر می‌رسد این است که هوش مصنوعی می‌تواند دوست مدیریت مالی باشد؛ به‌ویژه در زمینه‌هایی که کار زیاد است و مشکلاتی وجود دارد، در جمع‌آوری اطلاعات، پیش‌بینی داده‌ها و بودجه به مدیر مالی کمک کند.
منبع: حیات
