ایلام – عشایر ایلام با تولید بیش از ۶۰ درصد گوشت قرمز استان، ستون فقرات امنیت غذایی و اقتصاد روستایی هستند، ستونی که امروز به دلیل مشکلات خشکسالی و گرانی نهاده‌ها نیازمند حمایت است.
خبرگزاری مهر – گروه استان ها: دامداری در استان ایلام، تنها یک فعالیت اقتصادی نیست، بلکه ستون اصلی معیشت بسیاری از خانوارهای روستایی و عشایری محسوب می‌شود و نقش مهمی در تأمین امنیت غذایی، ایجاد اشتغال و رونق اقتصاد منطقه ایفا می‌کند.
این بخش، با تکیه بر مراتع گسترده، دام‌های سبک و سنگین و نیروی انسانی سختکوش، سال‌هاست که چرخ اقتصاد بسیاری از مناطق روستایی استان را به حرکت درآورده و به عنوان یکی از مزیت‌های جدی ایلام در حوزه تولید شناخته می‌شود.
با این حال، دامداران استان در سال‌های اخیر با چالش‌های متعددی از جمله خشکسالی و کمبود علوفه، افزایش قیمت نهاده‌ها، شیوع بیماری‌های دامی و حمله حیوانات وحشی به دام‌ها روبه‌رو بوده‌اند و همین مشکلات، ادامه فعالیت آنان را با دشواری‌های جدی مواجه کرده است.
این در حالی است که بسیاری از دامداران، به‌ویژه عشایر کوچرو، با سرمایه محدود و بدون پشتوانه بیمه‌ای مناسب فعالیت می‌کنند و هر حادثه یا خسارت، می‌تواند آنان را با زیان‌های سنگین و جبران‌ناپذیری روبه‌رو کند.
بر همین اساس، حمایت همه‌جانبه از این قشر زحمتکش، از طریق تقویت خدمات دامپزشکی، توسعه بیمه دام، تأمین نهاده‌های ارزان‌قیمت و جبران خسارات ناشی از حوادث طبیعی، به یکی از ضرورت‌های جدی در حوزه اقتصاد روستایی استان تبدیل شده است.
حمایت از معیشت دامداران عشایری
مدیرکل امور عشایر استان ایلام، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به وضعیت دامداران عشایری اظهار کرد: دامداران عشایری استان با تکیه بر دام‌های سبک و سنگین و شیوه‌های سنتی پرورش، نقش مهمی در تأمین گوشت قرمز مورد نیاز بازار ایفا می‌کنند.
فرشاد یاسمی افزود: این قشر زحمتکش در سال‌های اخیر با مشکلاتی چون کمبود نهاده، ضعف خدمات فنی و دشواری در فروش محصولات روبه‌رو بوده‌اند؛ به گونه‌ای که امروزه رفع این مشکلات، به یکی از ضرورت‌های جدی در حوزه اقتصاد روستایی و عشایری استان تبدیل شده است.
یاسمی با اشاره به برنامه‌های حمایتی این اداره کل تصریح کرد: توسعه تولید گوشت قرمز یکی از محورهای مهم برنامه‌های ما محسوب می‌شود و در همین راستا، افزایش تولید گوشت توسط جامعه عشایری استان هدف‌گذاری شده است.
وی خاطرنشان کرد: این برنامه با هدف حمایت از تولید، تقویت اقتصاد خانوارهای عشایری و کمک به تأمین امنیت غذایی دنبال می‌شود و برای تحقق آن، مجموعه‌ای از اقدامات در حوزه نهاده، خدمات فنی و دامپزشکی، بهره‌وری دام و زنجیره تولید و عرضه پیش‌بینی شده است.
مدیرکل امور عشایر استان ایلام با اشاره به اقدامات انجام‌شده، افزود: تأمین نهاده‌های مورد نیاز دامداران عشایری، ارائه خدمات فنی و مشاوره‌ای برای بهبود بهره‌وری دام، هماهنگی با دامپزشکی برای واکسیناسیون و پیشگیری از بیماری‌های دامی، از جمله برنامه‌هایی است که در راستای تحقق این هدف دنبال می‌شود.
یاسمی تأکید کرد: تلاش می‌کنیم با ساماندهی زنجیره تولید و عرضه، زمینه فروش بهتر محصولات عشایری را فراهم کنیم تا دامداران عشایری با اطمینان بیشتری به تولید ادامه دهند و از درآمد پایدار برخوردار شوند.
جهش ۶۴ درصدی تسهیلات برای پیشگامان تولید
مدیرکل امور عشایر استان ایلام با اشاره به سهم بی‌بدیل این قشر در عرصه تولید ملی گفت: جامعه عشایری ایلام با ۹ هزار و ۸۰۰ خانوار و جمعیتی افزون بر ۶۰ هزار نفر، نماد تمام‌عیار اقتصاد مقاومتی هستند. این جامعه مولد با در اختیار داشتن بیش از ۱.۳۵ میلیون رأس دام، مالکیت ۷۰ درصد دام سبک و تولید بیش از ۶۰ درصد (بالغ بر ۸ تا ۹ هزار تن) گوشت قرمز استان را به دوش می‌کشند و ارزش اقتصادی تولیدات دامی آنان سالانه رقمی کم‌نظیر است.
وی با تشریح بسته اعتباری بی‌سابقه سال جاری اعلام کرد: با توجه ویژه دولت به معیشت عشایر و پایداری سنگر تولید، در سال ۱۴۰۵ مجموعاً یک هزار و ۴۵۱ میلیارد ریال تسهیلات و اعتبارات حمایتی به عشایر استان اختصاص یافته است. این رقم در مقایسه با اعتبار ۸۸۴ میلیارد ریالی سال ۱۴۰۴، بیانگر رشد چشمگیر بیش از ۶۴ درصدی است.
چالش های دامداری در ایلام
یاسمی در خصوص چالش‌های پیش‌روی دامداران عشایری خاطرنشان کرد: عشایر ما سال‌هاست با قهر طبیعت، خشکسالی، کمبود آب و فقر مراتع دست‌وپنجه نرم می‌کنند. در شرایطی که هزینه‌های علوفه و نهاده بالا رفته است، تزریق سرمایه در گردش پرواربندی مانع از کشتار زودهنگام دام مولد و خام‌فروشی می‌شود.
وی گفت: این تسهیلات به عشایر اجازه می‌دهد با اطمینان خاطر گله‌های خود را پروار کنند و محصول نهایی را با ارزش افزوده بالا عرضه کنند.
مدیرکل امور عشایر ایلام در تشریح رویکرد راهبردی این اداره کل بیان داشت: بقای تولید در گرو نوسازی روش‌هاست؛ از این رو سیاست اساسی ما حرکت هدفمند به سمت دامداری نیمه‌مکانیزه، مشارکت در برنامه‌های اصلاح نژاد دام سبک، ارتقای پوشش بیمه همگانی دام و گسترش هماهنگی با سازمان دامپزشکی برای پیشگیری از بیماری‌هاست. همچنین تلاش می‌کنیم با حذف واسطه‌ها و ساماندهی زنجیره تأمین و فروش مستقیم گوشت و فرآورده‌های لبنی، سود واقعی تولید مستقیماً به سفره عشایر غیور بازگردد.
توسعه علمی دامپروری در ایلام
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان ایلام در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد:استان ایلام با دارا بودن بالغ بر ۲.۴ میلیون رأس دام سبک و سنگین و مراتع مستعد کوهستانی، یکی از قطب‌های راهبردی کشور در تولید پروتئین حیوانی به شمار می‌رود.
علیرضا طولابی اضافه کرد: سالانه نزدیک به ۲۷ هزار تن گوشت قرمز در این استان تولید می‌شود، در حالی که مصرف سالانه استان حدود ۷ تا ۸ هزار تن است؛ این یعنی ایلام نقشی فرامنطقه‌ای در تأمین سبد غذایی پایتخت و سایر استان‌ها دارد و توان صادراتی قابل‌توجهی را در مرزهای غربی در اختیار کشور می‌گذارد.
وی با تأکید بر لزوم گذار از دامداری سنتی به سمت الگوهای اقتصادی و دانش‌بنیان افزود: برای پایداری تولید در مواجهه با تنش‌های خشکسالی و گرانی نهاده‌ها، راهبرد ما افزایش بهره‌وری در بخش دامداری استان است.
طولابی بیان کرد: در همین چارچوب، طرح‌های پایلوت و کاربردی اصلاح نژاد دام سبک را با جدیت در دستور کار قرار داده‌ایم که نمونه عینی آن در شهرستان آبدانان بر روی ۲۰۰ رأس دام در حال اجراست.
وی ادامه داد: هدف این پروژه‌ها، بهینه‌سازی تغذیه، هم‌زمان‌سازی، افزایش نرخ باروری و ترویج چندقلوزایی است تا دامدار ما با تعداد دام کمتر، بازدهی و سودآوری اقتصادی بالاتری داشته باشد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی ایلام توانمندسازی پایه‌ای جوامع روستایی را مکمل این طرح‌ها دانست و گفت: اصلاح شیوه دامداری تنها به دامداری های بزرگ محدود نمی‌شود؛ آموزش زنان روستایی به عنوان گردانندگان اصلی اقتصاد خانوار اهمیت حیاتی دارد.
وی تصریح کرد: برگزاری دوره‌های مهارتی پرورش گوسفند و بز نظیر دوره اخیر در روستای سامان شهرستان هلیلان نشان‌دهنده عزم ما در انتقال دانش بهداشت دام، پیشگیری از بیماری‌های مشترک، بهداشت شیر و مدیریت علمی به دورافتاده‌ترین کانون‌های تولیدی است.
طولابی در پایان تأکید کرد: رویکرد جامع سازمان جهاد کشاورزی ایلام تلفیقی از توزیع هدفمند نهاده‌های دامی، حمایت از ۶۰۳ واحد پرواربندی صنعتی بره و گوساله استان، تکمیل زنجیره ارزش و گسیل کارشناسان و مروجان به مزارع و دامداری‌هاست تا هیچ گره‌ای در مسیر جهش تولید و معیشت زحمتکشان این عرصه باقی نماند.
دامداری در ایلام با وجود نقش کلیدی در معیشت روستاییان و عشایر، با چالش‌هایی چون خشکسالی، گرانی نهاده و خسارت حیات وحش روبه‌روست؛ بنابراین حمایت همه‌جانبه از دامداران، زمینه‌ساز پایداری این بخش و تقویت اقتصاد روستایی استان خواهد بود.
منبع: خبرگزرای مهر
