جوان آنلاین: نامش را بیماری خاموش گذاشته‌اند، اما در ۳۰ درصد از زنان و مردان بالای ۵۰ سال کشورمان این بیماری بی‌صدا فریاد می‌زند! آن‌طور که رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران می‌گوید، فقط حدود ۲۰ درصد این جمعیت از وضعیت مناسب تراکم استخوان برخوردارند. حدود ۸۰ درصد افراد مبتلا به پوکی استخوان از ابتلای خود بی‌خبرند و از هر هزار فرد مبتلا به پوکی استخوان، تنها حدود ۸۰ نفر درمان را آغاز می‌کنند. یک شکستگی استخوان کافی است تا فرد سالمندی را برای همیشه زمین‌گیر و خانواده و اطرافیان را با این بیماری درگیر کند.
نتایج مطالعات پژوهشگاه غدد درباره وضعیت سلامت استخوان در سالمندان نشان می‌دهد در زنان بالای ۶۵ سال، حدود ۶۲ درصد به پوکی استخوان و ۳۳ درصد به کاهش تراکم استخوان مبتلا هستند و تنها حدود ۵ درصد از نظر تراکم استخوان در وضعیت طبیعی قرار دارند. در مردان این گروه سنی نیز حدود ۶۲ درصد پوکی استخوان و ۱۸ تا ۲۰ درصد کاهش تراکم استخوان دارند و سهم مردان دارای تراکم طبیعی استخوان حدود ۲۰ درصد است.
افزایش ریسک شکستگی در مبتلایان به پوکی استخوانبه گفته محمدباقر لاریجانی، رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران، اهمیت پوکی استخوان صرفاً به کاهش تراکم استخوان محدود نمی‌شود. پیامد مهم این بیماری، افزایش خطر شکستگی است. حتی زمین خوردن یا وارد شدن ضربه‌ای کوچک می‌تواند در افراد مبتلا به پوکی استخوان به شکستگی منجر شود؛ عارضه‌ای که به‌ویژه در سنین بالا می‌تواند استقلال فرد را از بین ببرد و مشکلات جدی برای بیمار و خانواده او ایجاد کند.
به گفته وی، این وضعیت علاوه بر آسیب‌های جسمی و روانی، هزینه‌های اقتصادی قابل‌توجهی به خانواده‌ها و نظام سلامت تحمیل می‌کند. شکستن روزانه ۴۰۰ استخوان!رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به بار شکستگی‌های استخوانی در کشور گفت: «برآورد‌های چند سال گذشته پژوهشگاه نشان می‌دهد که در ایران روزانه حدود ۴۰۰ شکستگی استخوان رخ می‌دهد و شمار شکستگی‌های جدید سالانه به حدود ۱۵۰ هزار مورد می‌رسد.
بخشی از این شکستگی‌ها با پوکی استخوان ارتباط دارند و می‌توانند به ناتوانی، وابستگی و حتی مرگ منجر شوند.»وی با اشاره به پیامد‌های شکستگی لگن در سالمندان گفت: «حدود ۲۰ درصد افرادی که دچار شکستگی لگن می‌شوند، در بیمارستان حیاتشان به مخاطره می‌افتد و شمار قابل‌توجهی از بازماندگان نیز با محدودیت حرکتی و وابستگی به دیگران مواجه می‌شوند.»این استاد دانشگاه با تأکید بر افزایش خطر شکستگی مجدد پس از نخستین شکستگی افزود: «احتمال وقوع شکستگی بعدی در این افراد می‌تواند دو تا سه برابر بیشتر شود.» ۸۰ نفر از هر هزار نفر به دنبال درمان پوکی استخوانحدود ۸۰ درصد افراد مبتلا به پوکی استخوان از ابتلای خود بی‌خبرند.
رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران از هر هزار فرد مبتلا به پوکی استخوان، تنها حدود ۸۰نفر درمان را آغاز می‌کنند. علاوه بر این، تقریباً نیمی از افرادی که درمان را شروع می‌کنند، پس از مدتی آن را رها می‌کنند؛ مشکلی که در کشور‌های دیگر نیز وجود دارد و برای مقابله با آن باید آموزش و پیگیری بیماران تقویت شود. وی توصیه کرد افراد، به‌ویژه زنان و مردان در سنین حدود ۶۵ سالگی، حتی در صورت نداشتن علامت، وضعیت سلامت استخوان خود را بررسی کنند.
با این حال، توزیع دستگاه‌های سنجش تراکم استخوان در کشور متوازن نیست و این تجهیزات عمدتاً در شهر‌های بزرگ و مراکز استان‌ها متمرکز شده‌اند؛ موضوعی که ضرورت برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای توسعه دسترسی به خدمات تشخیصی را نشان می‌دهد. قابل پیشگیری و درمانخبر خوب اینکه پوکی استخوان قابل‌پیشگیری و قابل‌درمان است. لاریجانی با انتقاد از انتشار برخی اطلاعات نادرست درباره پیشگیری و درمان پوکی استخوان گفت: «در زمینه مصرف کلسیم و ویتامین D باور‌های نادرستی وجود دارد؛ از جمله اینکه مصرف کلسیم به طور کلی موجب سنگ کلیه می‌شود یا پوکی استخوان درمان ندارد.
در حالی که نیاز به کلسیم باید از طریق تغذیه مناسب و در صورت لزوم مکمل‌ها تأمین شود و درمان‌های مؤثری نیز برای این بیماری وجود دارد.»وی با اشاره به منابع غذایی کلسیم افزود: «شیر و ماست از منابع مهم تأمین کلسیم هستند و هر لیوان شیر حدود ۳۰۰میلی‌گرم کلسیم دارد. افراد باید به دریافت کافی کلسیم توجه کنند و در صورت نیاز به مکمل، با نظر پزشک اقدام کنند.
همچنین نمی‌توان بدون شواهد کافی فرض کرد که مواد غذایی مانند عسل و سنجد به‌تنهایی نیاز بدن به کلسیم را تأمین می‌کنند.»این استاد دانشگاه با اشاره به امکان دسترسی به درمان‌های پوکی استخوان در داخل کشور اظهار کرد: «بسیاری از درمان‌های مورد نیاز این بیماران در داخل کشور تولید می‌شوند و امکان دسترسی به آنها وجود دارد، بنابراین باید با افزایش آگاهی عمومی، تشخیص به‌موقع و پیگیری درمان، از پیشرفت بیماری و بروز شکستگی‌های پرهزینه و ناتوان‌کننده جلوگیری کرد.»
منبع: جوان آنلاین
