به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در خراسان، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمد سلطانیه، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی، در نشستی مجازی با موضوع «قدس در حافظه تمدنی؛ رویکردهای تونسی و ایرانی» به بررسی جایگاه آن از منظر جامعه‌شناسی دینی و تمدنی پرداخت و گفت: قدس تنها یک نقطه جغرافیایی نیست، بلکه مفهومی فراتر از مکان و زمان است که در آن روایت‌های بزرگ تاریخی، دینی و اجتماعی با واقعیت زندگی انسان معاصر پیوند می‌خورند. وی افزود: قدس را باید از منظر جامعه‌شناختی به عنوان یک ساختار نمادین مورد توجه قرار داد؛
زیرا قداست یک مکان صرفاً به سنگ‌ها و بناها محدود نمی‌شود، بلکه معنایی اجتماعی و فرهنگی است که جوامع انسانی به آن می‌بخشند. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی با اشاره به دیدگاه جامعه‌شناسانی همچون میرچا الیاده درباره مکان مقدس، گفت: انسان مؤمن در مکان مقدس نقطه اتصال زمین و آسمان را مشاهده می‌کند و این برداشت، تنها یک تصور ذهنی نیست، بلکه سازوکاری برای شکل‌گیری هویت جمعی و پیوند اجتماعی است.
وی با بیان اینکه قدس برای پیروان ادیان ابراهیمی دارای سرمایه نمادین گسترده‌ای است، بیان داشت: بر اساس دیدگاه امیل دورکیم، امور مقدس نقش مهمی در انسجام اجتماعی دارند و قدس نیز به دلیل جایگاه ویژه خود، به عاملی برای تقویت احساس تعلق و هویت جمعی تبدیل شده است. سلطانیه ادامه داد: علاقه، دلبستگی و دفاع از قدس تنها یک رفتار فردی یا مذهبی نیست، بلکه می‌تواند به عنوان کنشی اجتماعی دیده شود که پیوندهای جمعی را بازتولید می‌کند.
وی با اشاره به نظریه سرمایه نمادین پیر بوردیو، گفت: قدس از سرمایه نمادین عظیمی برخوردار است و همین موضوع سبب شده است که ارتباط گروه‌ها، ملت‌ها و نهادهای مختلف با این شهر، تنها ابعاد سیاسی یا جغرافیایی نداشته باشد، بلکه با جایگاه فرهنگی و معنوی نیز پیوند بخورد. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی قدس را عرصه‌ای برای بررسی جامعه‌شناسی تکثر فرهنگی دانست و گفت: هر جامعه دینی و فرهنگی، تصویر و روایت خاصی از قدس دارد؛ چالش اصلی در این زمینه، وجود تفاوت روایت‌ها نیست، بلکه انحصاری کردن یک روایت و نادیده گرفتن حافظه‌های دیگر است.
وی تأکید کرد: نگاه تمدنی به قدس اقتضا می‌کند که این شهر به عنوان میراثی چندلایه از تجربه‌های دینی، فرهنگی و تاریخی شناخته شود و ادبیات و علوم انسانی می‌توانند زمینه شناخت متقابل میان فرهنگ‌ها را فراهم کنند. سلطانیه با اشاره به مفهوم عدالت در اندیشه اجتماعی اسلام، بیان داشت: قدس می‌تواند معیاری برای سنجش میزان پایبندی جهان معاصر به عدالت اجتماعی، حقوق انسان‌ها و احترام به مقدسات باشد. وی در پایان گفت: از منظر جامعه‌شناسی اسلامی، قدس تنها یک مکان نیست، بلکه عرصه‌ای برای آزمون ارزش‌های انسانی است؛
حفظ قداست این شهر در نهایت به معنای پاسداری از عدالت، همزیستی و تعادل در زندگی اجتماعی بشر خواهد بود.
منبع: رسانیوز
