به گزارش خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، آیت‌الله محمدمهدی شب‌زنده‌دار، دبیر شورای عالی حوزه‌های علمیه در درس اخلاق مدرسه مبارکه فیضیه، با تأکید بر ضرورت تهذیب نفس، احیای سنت‌های کارآمد حوزوی و آمادگی برای فداکاری در راه دین، گفت: طلاب علوم دینی باید با عمل به دستورالعمل‌های اخلاقی اهل‌بیت(ع)، تقویت بنیه علمی و حفظ روحیه مسئولیت‌پذیری، خود را برای انجام رسالت دینی و اجتماعی آماده کنند.
وی در تبیین نخستین محور سخنان خود، تهذیب نفس و دستیابی به مقامات معنوی را از مهمترین اهداف تحصیل در حوزه‌های علمیه دانست و افزود: یکی از مطمئن‌ترین دستورالعمل‌های سلوکی، وصیت پیامبر اکرم(ص) به امیرالمؤمنین(ع) است که در منابع معتبر شیعه، از جمله کتاب کافی و تهذیب، نقل شده است. آیت‌الله شب‌زنده‌دار با اشاره به توصیه پیامبر(ص) به رعایت شش خصلت، نخستین ویژگی را صداقت دانست و تأکید کرد: انسان باید مراقب زبان و قلم خود باشد و هیچ‌گاه سخن خلاف واقع نگوید. گاهی افراد در شرایط سیاسی و اجتماعی، با یک سخن نادرست جایگاه خود را تنزل می‌دهند؛
ازاین‌رو، به‌ویژه طلاب و کسانی که سخنرانی می‌کنند، باید در نقل مطالب و انتساب سخنان به دین دقت کنند. وی با نقل خاطره‌ای از مرحوم شیخ عباس قمی، صاحب مفاتیح‌الجنان، درباره نگرانی و گریه او به دلیل احتمال ارتکاب یک دروغ، بر اهمیت مراقبت از زبان تأکید کرد و افزود: کسانی که در مسیر اصلاح نفس گام برمی‌دارند، حتی درباره مواردی که احتمال می‌دهند در تشخیص جواز دروغ اشتباه کرده باشند، احساس مسئولیت می‌کنند. کتاب «لؤلؤ و مرجان» مرحوم حاجی نوری نیز در زمینه ضرورت پرهیز از مطالب خلاف واقع در منبر، نکات قابل توجهی دارد.
دبیر شورای عالی حوزه‌های علمیه دومین خصلت را ورع و پرهیزکاری دانست و تصریح کرد: ورع مرتبه‌ای فراتر از رعایت واجبات و ترک محرمات است و انسان را به احتیاط در برابر شبهات وادار می‌کند. دستیابی به مقامات عالی معنوی، افزون بر عدالت، به مراقبت‌های بیشتر نیاز دارد.
آیت‌الله شب‌زنده‌دار خوف از خداوند، گریه از خشیت الهی، آمادگی برای بذل جان و مال در راه دین و پیروی از سنت پیامبر(ص) در نماز، روزه و صدقه را دیگر محورهای این دستورالعمل برشمرد و گفت: خشیت الهی از شناخت عظمت و جلال خداوند پدید می‌آید و اشک ناشی از این معرفت، زمینه پالایش دل و افزایش لذت مناجات را فراهم می‌کند. وی با تأکید بر ضرورت الگوگیری از سیره عبادی پیامبر(ص)، بر اهتمام به نمازهای واجب و مستحب، روزه سه روز در ماه، انفاق، نماز شب، نماز ظهر، تلاوت روزانه قرآن، رعایت آداب نماز، مسواک هنگام وضو و آراسته‌شدن به فضایل اخلاقی تأکید کرد.
دبیر شورای عالی حوزه‌های علمیه با اشاره به اهمیت تدریجی‌بودن برنامه‌های عبادی، گفت: نباید از ابتدا تکالیف سنگین بر خود تحمیل کرد؛ بلکه باید با برنامه‌ای متناسب و مستمر، زمینه انس با عبادت را فراهم ساخت تا به‌تدریج توان و اشتیاق انسان برای انجام اعمال بیشتر شود. احیای سنت‌های علمی و تربیتی حوزه وی در دومین محور سخنان خود، با اشاره به سنت‌های دیرینه حوزه‌های علمیه، حفظ و احیای روش‌های کارآمد آموزشی و تربیتی را ضروری دانست و افزود: این سنت‌ها حاصل تجربه و تلاش علمی بزرگان حوزه است و نباید اجازه داد فراموشی آن‌ها به افت علمی و معنوی حوزه‌های علمیه منجر شود.
حفظ سنت‌های حوزوی به معنای چشم‌پوشی از پیشرفت‌های علمی جهان نیست؛ بلکه باید روش‌های کارآمد گذشته را با تجربه‌های موفق نظام‌های آموزشی دیگر تلفیق کرد تا زمینه پرورش محققان شایسته فراهم شود. دبیر شورای عالی حوزه‌های علمیه پیش‌مطالعه، مباحثه پیش و پس از درس، پرسشگری علمی، نگارش تقریرات و مرور مستمر مباحث گذشته را از مهمترین ارکان نظام آموزشی حوزه برشمرد و اظهار کرد: آمادگی علمی طلبه، پرسش‌های دقیق‌تری را در کلاس درس شکل می‌دهد و استاد را نیز به مطالعه بیشتر وادار می‌کند؛ در نتیجه، میان استاد و شاگرد تعامل علمی سازنده‌ای برقرار می‌شود.
آیت‌الله شب‌زنده‌دار با تأکید بر اهمیت نگارش تقریرات درس افزود: طلبه باید پس از پایان درس، مطالب را با اتکا به فهم خود بازنویسی کند؛ زیرا این کار به تثبیت مطالب، تعمیق یادگیری و آمادگی ذهن برای دریافت مباحث جدید کمک می‌کند. همچنین مرور و مباحثه متون پیشین، مانع فراموشی آموخته‌ها و زمینه‌ساز فهم عمیق‌تر آن‌هاست. وی حفظ متون علمی و اشعار آموزشی را نیز از سنت‌های مهم حوزه دانست و گفت: حفظ متون موجز و اشعار علمی، سرمایه‌ای ماندگار برای طلبه ایجاد می‌کند و موجب می‌شود قواعد و مطالب اساسی علوم در ذهن او باقی بماند.
البته حفظ قرآن کریم و بهره‌گیری از معارف نهج‌البلاغه نیز جایگاه ویژه‌ای دارد و باید در کنار دیگر برنامه‌های علمی مورد توجه قرار گیرد. تأکید بر حضور گسترده در میدان و تبعیت از رهبری آیت‌الله شب‌زنده‌دار در سومین محور سخنان خود، آمادگی برای دفاع از اسلام و فداکاری در مسیر تحقق آرمان‌های دینی را از وظایف مهم طلاب دانست و اظهار کرد: همان‌گونه که در دستورالعمل پیامبر اکرم(ص) در به امیرالمؤمنین(ع) بر بذل جان و دارایی در راه دین تأکید شده است، همه ما باید آمادگی داشته باشیم آنچه در توان داریم، در مسیر نصرت اسلام به کار گیریم.
وی با تأکید بر ضرورت حضور مسئولانه در صحنه‌های مورد نیاز کشور، خاطرنشان کرد: طلاب باید در برابر دشمنان دین و تهدیدهای موجود، استوار و آماده باشند، آرمان‌های انقلاب را فراموش نکنند و از هیچ تلاشی که در توان دارند، دریغ نورزند. دبیر شورای عالی حوزه‌های علمیه در پایان، با تأکید بر پیوند میان خودسازی، دانش‌اندوزی و مسئولیت اجتماعی تصریح کرد: طلاب برای آشنایی مردم با معارف اسلام و اهل‌بیت(ع)، هم باید از زبان و بیان خود بهره بگیرند و هم با عمل، اخلاق و شیوه زندگی خویش الگوی مناسبی ارائه دهند.
منبع: رسانیوز
