رویداد۲۴| مازیار وکیلی- انتخاب مستند پگاه آهنگرانی درباره انقلاب اسلامی توسط بریتانیا برای معرفی به آکادمی اُسکار در نگاه اول تعجب برانگیز است. سینمای بریتانیا همین امسال هم فیلم‌های زیادی داشته که شایستگی معرفی به آکادمی را داشته‌اند و علاوه بر این فیلم آخر پگاه آهنگرانی یک مستند بلند است و آکادمی اُسکار کمتر آثار مستند را به عنوان نامزد نهایی بهترین فیلم بین المللی انتخاب کرده است. اما فیلم آهنگرانی چند ویژگی هم دارد که می‌تواند توجیه کننده انتخاب این مستند توسط بریتانیا باشد.
تمرین‌هایی برای یک انقلاب آهنگرانی نمایش موفقیت آمیزی در جشنواره کن امسال داشت و توانست جایزه چشم طلایی این جشنواره بزرگ را به عنوان بهترین مستند کسب کند. علاوه بر این مستند آهنگرانی توانسته یک پخش کننده قدرتمند مانند سونی پیدا کند که یقیناً در بازاریابی و دیده شدن آخرین ساخته پگاه آهنگرانی موثر خواهد بود. آیا این ویژگی‌ها به این معنا است که تمرین‌هایی برای یک انقلاب قطعاً جز نامزد‌های نهایی بهترین فیلم بخش بین المللی اُسکار خواهد بود؟ در جواب این سوال باید گفت هنوز هیچ چیز مشخص نیست.
حضور در جمع پنج فیلم نهایی بخش بین المللی مراسم اُسکار علاوه بر بازاریابی و دیده شدن نیاز به پیروزی بر رقبایی از سایر کشور‌ها است. رقبایی که احتمالاً یکی از بهترین فیلم‌های کشور خود در سال ۲۰۲۶ هستند. پس وضعیت تمرین‌هایی برای یک انقلاب هنوز مشخص نیست و نمی‌توان برای پیروزی نهایی آن درصد مشخصی از موفقیت تعیین کرد. اما سوال بعدی درباره این انتخاب توسط بریتانیا این جا است که آیا معرفی تمرین‌هایی برای یک انقلاب دلایل سیاسی هم دارد؟ باید گفت پاسخ مثبت است.
همانطور که در سال گذشته انتخاب یک تصادف ساده جعفر پناهی توسط کشور فرانسه پیام سیاسی واضحی داشت انتخاب تمرین‌هایی برای یک انقلاب هم توسط بریتانیا هم دلایل سیاسی خاص خودش را دارد. این که این دلایل سیاسی چیست؟ و چرا در تصمیم گیری نهایی آکادمی اُسکار برای اهدای جوایزش موثر است از نکات قابل بحثی است که باید درباره آن‌ها صحبت کرد. چون در عالم سینما نمی‌توان زمینه‌های سیاسی موفقیت یک فیلم را د ر نظر نگرفت. اما فروکاستن موفقیت یک فیلم تنها به مسائل سیاسی هم کم لطفی آشکاری است که برخی رسانه‌های ایرانی نسبت به موفقیت فیلمسازان ایرانی در خارج از کشور انجام می‌دهند.
هنوز نسخه قابل تماشایی از تمرین‌هایی برای یک انقلاب ساخته پگاه آهنگرانی به دست ایرانیان نرسیده و قضاوت درباره این فیلم سخت است. اما سوال اصلی این انتخاب هم چنان پابرجا است: چرا بریتانیا تصمیم گرفته است این فیلم را به عنوان نماینده کشور خود به اُسکار معرفی کند؟ زمینه‌های سیاسی انتخاب تمرین‌هایی برای یک انقلاب سینمای ایران تا پیش از گسترش اعتراضات اقتصادی و اجتماعی نیمه دهه نود با تمام اختلاف نظر‌هایی که در آن وجود داشت یک کل واحد را تشکیل می‌داد.
یعنی همه عوامل حاضر در سینمای ایران در نهایت از طریق چارچوب‌های قانونی تعیین شده توسط حاکمیت فعالیت می‌کردند و به دنبال آن تمام فیلم‌هایی هم که به جشنواره‌های خارجی معرفی می‌شدند از طریق همین ساختار به جشنواره‌ها راه پیدا می‌کردند. دو فیلم اصغر فرهادی که اُسکار بهترین فیلم خارجی زبان را کسب کردند، نخل طلای عباس کیارستمی و کلی فیلم دیگر که در جشنواره‌های خارجی درخشیده بودند مجوز‌های خود را از نهاد‌های مورد تایید حاکمیت گرفته بودند.
اما از نیمه دهه نود و با گسترده شدن جنبش‌های اعتراضی در ایران به تدریج فعالان سینمایی زیادی تصمیم گرفتند راه خود را از جریان رسمی سینمای ایران جدا کنند.
منبع: رویداد 24
