باشگاه خبرنگاران جوان؛ اعظم پورکند – صندوق بین‌المللی پول روز ۱۳ اکتبر هشدار داد که کشورهای در حال توسعه کم‌درآمد با پیامد‌های نامتناسب شوک انرژی ناشی از جنگ ایران روبه‌رو هستند و بسیاری از آنها «چاره‌ای» جز کاهش هزینه‌های عمومی یا مواجهه با تجدید ساختار بدهی ندارند.
پتیا کووا بروکس، معاون مدیر بخش تحقیقات صندوق بین‌المللی پول، در حاشیه نشست‌های سالانه این نهاد در بانکوک و در گفت‌و‌گو با خبرگزاری فرانسه گفت کشورهای واردکننده نفت که بدهی‌های سنگینی دارند، بیشترین آسیب را از شوک انرژی متحمل می‌شوند و برای کمک به شهروندان خود در عبور از این بحران، با انتخاب‌هایی دشوار مواجه هستند.
او گفت: «متأسفانه، پس از سال‌ها که اقتصاد جهانی پی‌درپی با شوک‌های مختلف روبه‌رو شده است، سطح بدهی‌ها به میزان قابل‌توجهی افزایش یافته و هم‌زمان، تورم نیز به یک مشکل تبدیل شده است.» جنگ آمریکا علیه ایران، خاورمیانه را وارد درگیری کرده و قیمت جهانی انرژی را به‌شدت افزایش داده است. اقدامات تلافی‌جویانه تهران، متحدان واشنگتن در منطقه خلیج فارس را هدف قرار داده و عرضه نفت و گاز را محدود کرده است. افزایش قیمت انرژی اکنون به سایر کالا‌ها نیز سرایت کرده و بحران، عرضه کود‌های شیمیایی موردنیاز بخش کشاورزی را هم تحت تأثیر قرار داده است.
صندوق بین‌المللی پول از کشورها خواسته است در واکنش به بحران، یارانه‌هایی محدود و هدفمند ارائه کنند. این نهاد همچنین توصیه کرده است که دولت‌ها پس از سال‌ها تلاش برای مقابله با شوک‌های اقتصادی از زمان همه‌گیری کوویدـ۱۹، برای بازسازی ذخایر مالی خود و مهار افزایش بدهی‌ها اقدام کنند.
کووا بروکس گفت: «توصیه‌های ما در واقع درباره بیشتر کشورها صدق می‌کند، اما بار دیگر باید تأکید کرد که موازنه میان گزینه‌های مختلف و تصمیم‌هایی که باید گرفته شوند، برای آسیب‌پذیرترین کشورها بسیار دشوارتر است.» گزارش چشم‌انداز اقتصادی جهان صندوق بین‌المللی پول که روز ۱۳ اکتبر منتشر شد، کشورهای در حال توسعه کم‌درآمدی را که واردکننده خالص نفت هستند و از رونق سرمایه‌گذاری در فناوری هوش مصنوعی بهره‌مند نیستند، آسیب‌پذیرترین اقتصاد‌ها در برابر شوک‌های ناشی از جنگ ایران معرفی کرد.
کووا بروکس گفت: «در آسیب‌پذیرترین کشورها، بخش عمده سبد مصرفی خانوار‌ها را انرژی و مواد غذایی تشکیل می‌دهد و به همین دلیل، شرایط برای آنها بسیار دشوارتر است.» او افزود: «اما متأسفانه، گزینه دیگری وجود ندارد.» این مقام ارشد صندوق بین‌المللی پول همچنین گفت بسیاری از کشورهای کم‌درآمد در وضعیت بحران بدهی قرار دارند یا به آستانه آن رسیده‌اند و اگر قادر به حل این مشکل نیستند، باید به دنبال تجدید ساختار بدهی‌های خود باشند. وی تأکید کرد: «هرگاه بدهی پایدار نباشد، رسیدگی به آن و انجام تجدید ساختار منظم و به‌موقع، همواره بهتر از به تعویق انداختن آن است؛
زیرا در آن صورت، هزینه تجدید ساختار در آینده بسیار بیشتر خواهد شد.» اثر دومینویی صندوق بین‌المللی پول در گزارش چشم‌انداز اقتصادی جهان، پیش‌بینی خود از رشد اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۶ را افزایش داد؛ اقدامی که عمدتاً از رشد سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با هوش مصنوعی و افزایش فعالیت اقتصادی در کشورهای پیشرفته ناشی شده است. پیش‌بینی می‌شود اقتصاد‌های پیشرفته جهان در سال ۲۰۲۶ رشد ۲.۱ درصدی را تجربه کنند. در همین حال، کشور‌هایی که در زنجیره تأمین هوش مصنوعی نقش دارند، از جمله تایوان و کره جنوبی، رشد به‌مراتب بیشتری خواهند داشت.
کووا بروکس در گفت‌و‌گو با خبرگزاری فرانسه گفت اگر روند سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی کند شود، اقتصاد جهانی «با تأثیر منفی بر تولید مواجه خواهد شد؛ نه‌فقط در کشورهای پیشرفته‌ای مانند آمریکا، بلکه از طریق پیوند‌های تجاری، در آسیا نیز». در بدبینانه‌ترین سناریوی صندوق بین‌المللی پول ــ یعنی زمانی که هوش مصنوعی نتواند افزایش بهره‌وری وعده‌داده‌شده را محقق کند ــ پیش‌بینی تولید ناخالص داخلی جهان برای سال ۲۰۲۸ ممکن است تا ۰.۴ درصد کاهش یابد. خطرات مرتبط با تغییرات اقلیمی نیز یکی دیگر از محور‌های مهم گزارش چشم‌انداز اقتصادی جهان در سال ۲۰۲۶ بود.
کووا بروکس به خبرگزاری فرانسه گفت بخشی از پیامد‌های پدیده بسیار شدید ال‌نینو، از جمله افزایش قیمت برخی اقلام غذایی، پیشاپیش در محاسبات لحاظ شده است. ال‌نینو مرحله گرم یک چرخه طبیعی اقلیمی است که دمای آب‌های اقیانوس آرام استوایی را افزایش می‌دهد و با ایجاد تغییرات آب‌وهوایی، خطر خشکسالی و سیل را بالا می‌برد و گرمایش جهانی ناشی از فعالیت‌های انسانی را تشدید می‌کند.
کووا بروکس گفت: «افزایش قابل‌توجهی در قیمت نوشیدنی‌ها، برنج و برخی اقلام دیگر مشاهده می‌شود.» او افزود: «البته ممکن است مشخص شود که اثر دومینویی بحران حتی بزرگ‌تر از چیزی است که در حال حاضر پیش‌بینی می‌کنیم.» منبع: خبرگزاری فرانسه
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
