این مجموعه به‌عنوان یکی از خروجی‌های عینی و مصادیق پیاده‌سازی رویکرد‌های سند تحول رسانه‌ملی به‌شمار می‌رود؛ سندی که در دوره جدید مدیریت صداوسیما بر دو سرفصل بنیادین هویت‌محوری و عدالت‌گستری و بازتعریف مأموریت‌های برنامه‌سازی تأکید می‌کند. در چارچوب سیاست‌های تحولی رسانه‌ملی، مجموعه با عرض معذرت بر پایه اولویت‌های این سند طراحی و تهیه شده و نمود بارز بخش مهمی از مطالبات آن، به‌ویژه سرفصل مقابله فرهنگی با مظاهر بیگانگی هویتی و هجو و نقد بنیان‌های غرب‌زدگی است.
براساس اهداف راهبردی سند تحول، رسانه‌ملی باید از دام طنز‌های خنثی، صرفا سرگرم‌کننده و منفعل فاصله بگیرد و با ابزار هنر نمایشی و طنز نقادانه، به میدان واسازی هیمنه فرهنگی و سیاسی غرب و نقد شیفتگی بی‌پشتوانه در برابر الگو‌های بیرونی وارد شود؛
امری که در لایه‌های متنی و موقعیت‌های چندگانه این اثر به شکلی هدفمند پیگیری شده است.این اثر برخلاف ساختار‌های متداول برنامه‌های طنز عامیانه، دوربین‌مخفی، تاک‌شو یا استندآپ‌کمدی‌های تک‌نفره، بر پایه سناریونویسی دقیق، طراحی صحنه مستقل و اجرای تئاتر‌های تلویزیونی استودیویی بنا شده و هسته تولیدی آن حاصل هم‌افزایی و پیوند میان روزنامه‌نگاران و هنرمندان عرصه نمایش است؛ پیوندی که خود همسو با راهبرد‌های سند تحول در استفاده از ظرفیت‌های فکری نیرو‌های تحلیلگر در نگارش متون رسانه‌ای تعریف می‌شود.
از نسیم رمضانی تا آنتن پاییزه شبکه دوسیر تولید و جدول پخش این مجموعه در دو فصل متمایز دنبال شده است. فصل نخست با عرض معذرت در ۲۶ قسمت برای پخش در ماه مبارک رمضان سال ۱۴۰۳ تولید شد و هر شب پس از افطار، حدود ساعت ۱۹:۱۵ از شبکه نسیم روی آنتن می‌رفت. در این فصل، بیش از ۹۰ بازیگر باسابقه تئاتر و تلویزیون حضور داشتند و مجموعه با تکیه بر کمدی موقعیت و رویکردی انتقادی، توجه مخاطبان را جلب کرد. با پایان فصل نخست، مدیران رسانه‌ملی تصمیم گرفتند فصل دوم را با تغییراتی در ساختار، ابعاد دکور و شبکه پخش تولید کنند تا به مأموریت‌های محتوایی جدید پاسخ دهد.
سری جدید در قالب ۲۸قسمت تولید شد و از ۳۱ مرداد، روز‌های زوج ساعت ۲۱:۱۵ روانه آنتن شبکه دو سیما می‌شود. در این فصل، نقد اجتماعی همچنان پرتکرارترین مضمون سریال به‌شمار می‌رود؛ اما با افزوده‌شدن خطوط روایی بین‌المللی و نگاه نقادانه به مناسبات استکباری، بعد سیاسی نیز جایگاهی پررنگ و محوری پیدا کرده است. پیکره داستانی فصل دوم بر پایه ۱۰ موقعیت طنز کاملا مستقل طراحی شده که روایت‌های نمایشی به شکل مجزا در بستر آنها جریان دارد.
اتاق بیضی کاخ سفید، دفتر تشریفات، تیمارستان، کافی‌شاپ، خانه مجردی، اتاق بازجویی، مدرسه غیرانتفاعی، کاخ جومونگ و نیز مرکز ترک اعتیاد و مطب تراپیست، این ۱۰ موقعیت را تشکیل می‌دهند. آیتم «ترامپت» و شبیه‌سازی استیصال کاخ سفیددر این میان، آیتم «ترامپت» که در فضای اتاق بیضی کاخ سفید می‌گذرد، با تمرکز بر هجو رئیس‌جمهور آمریکا و نقد سیاست‌های ایالات متحده در میانه تنش‌ها و منازعات با ایران طراحی شده و یکی از ابعاد بارز این فصل به‌شمار می‌رود.
درواقع، رفتار‌های واقعی دونالد ترامپ و اظهارنظر‌های او چنان دور از عرف و موازین منطقی است که برای به‌تصویرکشیدن جنبه‌های طنز آن نیاز به کار خاصی نیست؛ چنان‌که در فضای رسانه‌ای جهان نیز بسیاری او را احمق‌ترین رهبر سیاسی دنیا دانسته‌اند و سوژه طنز همه قرار گرفته است.
بااین‌حال، هدف با عرض معذرت در این آیتم صرفا خنداندن مخاطب نیست، بلکه با به‌تصویرکشیدن این رئیس‌جمهور جنایتکار و نمایش گفت‌و‌گو‌های او با مشاورانش، سعی در آشکارسازی و فروپاشی هیمنه پوشالی او دارد.به‌عنوان‌مثال، در یکی از این آیتم‌ها، ترامپ دستیارش را احضار می‌کند و از او می‌خواهد با ایران مقابله کند.
دستیار هرچه ادله می‌آورد و توضیح می‌دهد که ارتش آمریکا توان بازکردن تنگه هرمز را ندارد، او اصلا متوجه واقعیت‌های میدانی و حرف‌های کارشناسی نمی‌شود و درنهایت، وقتی می‌بیند کاری از دست نیروی نظامی ایالات متحده برنمی‌آید، دستور می‌دهد نام این آبراهه راهبردی را به تنگه ترامپ تغییر دهند. در آیتمی دیگر، ترامپ مدیر هواشناسی را احضار می‌کند و با خودشیفتگی محض از او می‌خواهد نام بسیاری از مناطق و پدیده‌های جوی را به ترامپ تغییر دهد.
هرچند در پرداخت نمایشی این طنز‌ها با درجاتی از غلو و اغراق صحنه‌ای روبه‌رو هستیم، اما ریشه و اصل این رفتار‌ها به‌هیچ‌روی دور از واقعیت نیست. این رویکرد طنزآمیز، مستندات کتاب «وحشت ترامپ در کاخ سفید» نوشته باب وودوارد را در ذهن تداعی می‌کند؛ جایی که دستیاران و مقامات کاخ سفید نقل می‌کنند برای فهماندن ابتدایی‌ترین مسائل سیاسی و اجرایی به ترامپ و اثبات این که انجام فلان کار غیرممکن است، ناچار می‌شدند مفاهیم پیچیده حکمرانی را در قالب قوانین ساده بازی گلف برای او شبیه‌سازی و تفهیم کنند.
استاندارد دوگانه مجازی و رسوایی غرب‌گرایانهمین رویکرد انتقادی، واکنش‌های متناقضی را در فضای مجازی به همراه داشته است.
درحالی‌که هجو رئیس‌جمهور جنایتکار آمریکا در این برنامه توسط برخی کاربران در قالب کامنت‌هایی با برچسب توهین مورد تخطئه قرار گرفته و با این استدلال که نباید به کسی اهانت شود با ساختار آن مخالفت شده است، نکته تعجب‌برانگیز اینجاست که افرادی از همین طیف، چندی پیش در قبال توهین خجالت‌آور یک فعال اینستاگرامی به فردوسی، شاعر بزرگ پارسی، سکوت نموده یا حتی با این توجیه که می‌توان با هر کسی به هر شکلی شوخی کرد و کسی نباید ناراحت شود آن را امری عادی جلوه دادند.
این دوگانگی رفتاری در قضاوت‌ها نشان می‌دهد که دستمایه قراردادن اخلاق، تنها پوششی برای دفاع از هیمنه سیاسی غرب است. در امتداد همین سیاست‌ستیزی، چیدمان موقعیت‌هایی مانند مطب تراپیست، کافی‌شاپ، مدرسه غیرانتفاعی و مناسبات اداری، زمینه‌ساز نقد رفتار‌ها و سبک زندگی برآمده از تقلید‌های سطحی غربی و تمسخر الگو‌های غرب‌زده در جامعه امروز شده است؛ بستری نمایشی که تناقض‌ها و رفتار‌های متظاهرانه برآمده از غرب‌زدگی را در قالبی طنزآمیز به چالش می‌کشد و کاملا در انطباق با تکالیف فرهنگی و هویتی سند تحول صداوسیما عمل می‌کند.
هم‌افزایی چهره‌های طنز و تیم تحریریهدر بعد اجرایی و بازیگری، فصل دوم از ترکیب متنوعی از چهره‌های مطرح کمدی تلویزیون و تئاتر بهره برده است که ازجمله آنها می‌توان به حضور قدرت‌الله ایزدی، حامد وکیلی، علی عامل‌هاشمی، امید روحانی، جواد خواجوی، بهراد خرازی، یزدان فتوحی، مرتضی رستمی، ماهان عبدی، نیما مظاهری، حمید نیک‌نبرد، محسن فراهانی، سعید توکلی، جلال کریم‌زاده، جلال شهبازنژاد، محمدرضا بنی‌اسدی، محمدرضا علوی، سحر شفیعی، صبا تحققی‌مهر و همچنین ریحانه‌سادات حسینی و سما ظریف اشاره کرد.
نگارش فیلمنامه و توسعه موقعیت‌های نمایشی در فصل دوم تحت هدایت محمدجواد میری به‌عنوان سرپرست نویسندگان صورت گرفته و تیمی متشکل از محمدمهدی رضایی، محمدمهدی دخانی، ناصر جوادی، حسین صادقی، علی سرتیپ‌زاده، ابوالفضل بابک، زینب طالب و علیرضا عبدی نگارش متن‌های این مجموعه طنز را بر عهده داشته‌اند. با عرض معذرت، درحال‌حاضر به‌عنوان یکی از تولیدات مهم مرکز سیمرغ شناخته می‌شود که می‌کوشد نقد مسائل اجتماعی، نفی و هجو رویکرد‌های غرب‌زده و مناسبات سیاسی جهان را در بستر طنز نمایشی روی آنتن تلویزیون بیاورد و الگویی عینی از برنامه‌سازی منطبق برسند تحول را ارائه دهد.
منبع: جام جم آنلاین
