صنعت ارتباطات و فناوری اطلاعات در سال‌های اخیر به‌دلیل رشد سرسام‌آور هزینه‌ها، شرایط تورمی و تثبیت دستوری تعرفه‌ها، با بحران جدی سرمایه‌گذاری و توسعه موفاوااجه شده است. وضعیتی که اپراتورهای مخابراتی را برای بقا و حفظ کیفیت شبکه به تقلا انداخته و حیات زنجیره‌ای از شرکت‌های خصوصی، دانش‌بنیان و پیمانکاران این حوزه را به خطری جدی کشانده است. عدم ارتقای زیرساخت‌ها، تعویق ورود نسل‌های جدید ارتباطی و ایجاد مخاطرات فنی و امنیتی، زنگ خطری جدی برای آینده ارتباطی کشور به شمار می‌رود. برای بررسی چالش‌های این حوزه، با فریبرز نژاددادگر، رئیس انجمن صنفی کارفرمایی شرکت‌های تولیدی دانش‌بنیان حوزه فاوا گفت‌وگویی انجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید.
این روزها چالش تعرفه‌گذاری در حوزه مخابرات و ارتباطات بسیار داغ است. به نظر شما وضعیت اقتصادی و تورمی موجود چه اثری روی عملکرد اپراتورها و حفظ کیفیت شبکه گذاشته است؟
جامعه شرایط اقتصادی خاصی دارد، ولی واقعیت این است که اپراتورها باید بتوانند شبکه را توسعه دهند و کیفیت آن را مطلوب نگه دارند. با این وضعیت تورمی که وجود دارد، اپراتورها در عمل فقط دست‌وپا می‌زنند که صرفا زنده بمانند. یعنی دیگر نه توسعه‌ای در شبکه اتفاق می‌افتد و نه ارتقایی صورت می‌گیرد. بسیاری از این مسائل امنیتی و فنی که در حال حاضر اتفاق می‌افتد، به این دلیل است که اپراتورها به‌سختی می‌توانند امور روزمره خودشان را اداره کنند؛ چه برسد به اینکه بخواهند فکر کنند چگونه شبکه را ایمن‌تر کرده یا ارتقا دهند. همه این موارد، لزوم رسیدگی به این شرایط را صدبرابر می‌کند.
با توجه به فشار اقتصادی بر جامعه، به نظر شما راهکار برون‌رفت از این بن‌بست چیست؟ آیا صرفا باید تعرفه‌ها را اصلاح کرد یا می‌توان مدل‌های جایگزین تعریف کرد؟
می‌شود با مدل‌های مختلفی این اصلاح تعرفه را انجام داد؛ مثلا روی مکالمه یک سطحی گذاشت و روی اینترنت سطح مشخص دیگری تعیین کرد. با این الگوها می‌توان ساختار تعرفه را مدیریت کرد، نه اینکه مثل کالاهای اساسی بگوییم یا باید صرفا گران باشد یا فقط روی آن سوبسید بدهیم. با روش‌های مختلف می‌توان این موضوع را اجرا کرد، ولی افزایش تعرفه باید اتفاق بیفتد؛ زیرا بازار مخابرات و اپراتورها از نظر اقتصادی به‌شدت کوچک شده و شرکت‌ها واقعا در حال از بین رفتن هستند.
کوچک‌شدن اقتصاد مخابرات و توقف طرح‌های توسعه‌ای، مشخصا چه آسیبی به شرکت‌های دانش‌بنیان و پیمانکاران تخصصی وارد کرده است؟
وقتی اپراتورها پولی برای خرج‌کردن نداشته باشند، توسعه‌ای صورت نمی‌دهند. بنابراین شرکت‌های خصوصی هم که پیمانکاران این اپراتورها بودند، به‌خاطر کوچک‌شدن بازار همگی در حال نابودی و از بین رفتن هستند. از آن طرف هم خدمات و سرویس‌دهی اپراتورها روزبه‌روز ضعیف‌تر می‌شود. ما چند سال بعد به‌شدت با تبعات این مسئله درگیر خواهیم بود و آن‌قدر از دنیا عقب می‌افتیم و فاصله می‌گیریم که دیگر نمی‌دانم چگونه قرار است جبران شود؛ درست مثل اتفاقی که متاسفانه در خیلی از صنایع دیگر افتاده است.
برخی سیاست‌گذاران حوزه فناوری را کالایی غیراساسی قلمداد می‌کنند. نگاه شما به ضرورت توسعه این زیرساخت در سطح کلان کشور چیست؟
این حوزه یک حوزه لوکس نیست؛ حوزه فاوا در اصل یک صنعت مادر محسوب می‌شود و در صنعت مادر، کشور حتما باید سرمایه‌گذاری کند. کشور نمی‌تواند این بخش را همین‌طور رها کند. اینکه بگوییم چون افزایش تعرفه روی اقشار جامعه فشار اقتصادی می‌آورد پس نباید دست به هیچ کاری زد، گرچه دغدغه مهمی است، اما بالاخره باید برای آن یک راهکار پیدا کرد. نمی‌شود به اپراتور گفت شما هیچ کاری نکن و توسعه هم نده. من می‌خواهم بدانم پنج سال دیگر واقعا دولت و مسئولان می‌خواهند چه پاسخی برای وضعیت ارتباطی ما با دنیا در این حوزه بدهند؟
اگر بخواهیم به‌طور عینی‌تر وضعیت توسعه شبکه در داخل کشور را بررسی کنیم، در حال حاضر شرکت‌ها و نسل‌های جدید ارتباطی در چه موقعیتی قرار دارند؟
شرکت خود ما تمام حوزه تخصصی‌اش ارائه سرویس و خدمات مهندسی برای اپراتورهای موبایل است. با جرئت می‌توانم بگویم در سال گذشته یک سکتور به یکی از سایت‌های موبایل اضافه نشده است؛ یعنی عملا هیچ‌گونه توسعه‌ای روی شبکه نداشتیم. موضوع نسل‌های جدید که جای خود دارد؛ در حالی که دنیا از 5G عبور کرده و به سمت نسل ششم (6G) می‌رود، ما هنوز اندر خم این هستیم که حداقل ۵۰۰ سایت 5G در کشور نصب کنیم تا کار شروع شود. با این دست‌فرمانی که در پیش گرفته‌ایم، با توجه به شرایط بسیار بد اقتصاد اپراتورها، واقعا چشم‌انداز مبهمی پیش‌رو داریم و نمی‌دانم وضعیت ارتباطی کشور به چه سمتی کشیده خواهد شد.
منبع: شبکه شرق
