سیدمحمدهادی سبحانیان، رئیس‌کل سازمان امور مالیاتی کشور، روز سه‌شنبه در دوازدهمین نشست خبری سخنگوی دولت که در سازمان امور مالیاتی برگزار شد، با تشریح عملکرد نظام مالیاتی در نیمه نخست سال جاری اظهار کرد: در شش‌ماهه نخست امسال با وجود شرایط خاص کشور و تدابیری که برای حمایت از کسب‌وکارها، به‌ویژه بنگاه‌های آسیب‌دیده از جنگ اتخاذ شد، ۳۸.۲ درصد از منابع درآمدی مالیاتی پیش‌بینی‌شده برای سال جاری محقق شده است.
وی افزود: در سال‌های گذشته نیز معمولاً بین ۳۵ تا ۴۰ درصد از درآمدهای مالیاتی سالانه در نیمه نخست سال وصول می‌شد و این رقم در دو تا سه سال اخیر حدود ۳۷ تا ۴۰ درصد بوده است؛ بنابراین عملکرد امسال در محدوده روند سال‌های گذشته قرار دارد و در این حوزه با عقب‌ماندگی مواجه نیستیم. درآمدهای مالیاتی در شش‌ماهه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته نیز بیش از ۵۶ درصد افزایش یافته است.
رئیس‌کل سازمان امور مالیاتی کشور با اشاره به سهم مالیات در تأمین منابع دولت گفت: در حال حاضر حدود ۷۰ درصد از مخارج جاری دولت و بیش از ۵۰ درصد از منابع عمومی کشور از محل درآمدهای مالیاتی تأمین می‌شود. با توجه به شرایط اقتصادی و جنگی کشور، نظام مالیاتی باید میان تأمین منابع مورد نیاز دولت و حفظ پایداری فعالیت بنگاه‌های اقتصادی تعادل برقرار کند و به همین منظور اقدامات حمایتی متعددی از اواخر سال گذشته و در سال جاری انجام شده است.
سبحانیان با اشاره به نقش مالیات بر ارزش افزوده در تأمین منابع مدیریت شهری اظهار کرد: در شش‌ماهه نخست امسال بیش از ۲۸۵ هزار میلیارد تومان از محل عوارض مالیات بر ارزش افزوده به حساب شهرداری‌ها و دهیاری‌ها واریز شده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۸۲ درصد رشد داشته است. همچنین منابع اختصاص‌یافته از محل مالیات بر ارزش افزوده به حوزه سلامت ۹۲ درصد افزایش یافته و سهم اختصاص‌یافته به وزارتخانه‌های ورزش و جوانان و آموزش‌وپرورش نیز رشد ۹۲ درصدی داشته است.
وی در ادامه با اشاره به ضرورت اصلاح شیوه‌های سنتی مالیات‌ستانی افزود: در گذشته تعامل گسترده‌ای میان مؤدیان و ممیزان مالیاتی وجود داشت و بسیاری از صاحبان مشاغل برای انجام تکالیف قانونی خود ناچار به مراجعه حضوری به ادارات مالیاتی بودند. این فرایند با هدف تسهیل امور مؤدیان و فراهم شدن امکان تمرکز بیشتر کارکنان سازمان بر پرونده‌های مهم و مقابله با فرار مالیاتی اصلاح شده است. رئیس سازمان امور مالیاتی کشور تصریح کرد: اکنون بیش از ۹۹.۵ درصد پرونده‌های مالیاتی اشخاص حقیقی شامل صاحبان مشاغل و اصناف، به‌صورت کاملاً سیستمی و بدون مداخله انسانی تعیین تکلیف می‌شود.
این رقم در حوزه اشخاص حقوقی به بیش از ۸۶ درصد رسیده و تمام اظهارنامه‌های مالیاتی مربوط به اجاره املاک نیز به‌صورت سیستمی مورد رسیدگی قرار می‌گیرد. این اقدامات بخشی از برنامه سازمان برای هوشمندسازی و تحول دیجیتال فرایند‌های مالیاتی است. سبحانیان اجرای قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان را از مهم‌ترین اقدامات در مسیر تحول نظام مالیاتی دانست و گفت: توسعه این سامانه علاوه بر افزایش شفافیت و کاهش مراجعات حضوری، موجب تسریع در استرداد مالیات بر ارزش افزوده به مؤدیان شده است.
در شش‌ماهه نخست امسال ۳۷ هزار میلیارد تومان مالیات بر ارزش افزوده به مؤدیان مسترد شده، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته حدود ۲۱ هزار میلیارد تومان بود. وی افزود: میزان استرداد مالیات بر ارزش افزوده در این مدت ۷۵ درصد افزایش یافته است. بازگرداندن منابعی که مؤدیان بیش از میزان قانونی پرداخت کرده‌اند، به‌ویژه در شرایط فعلی اقتصاد کشور، می‌تواند به تأمین نقدینگی و بهبود سرمایه در گردش بنگاه‌های اقتصادی کمک کند.
سبحانیان در پاسخ به پرسش خبرنگار سیاسی برنا مبنی بر وضعیت سامانه مؤدیان مالیاتی و میزان برخط بودن اطلاعات آن گفت: اجرای قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان نقش مهمی در کاهش زمان استرداد مالیات و افزایش مبالغ بازپرداختی به مؤدیان داشته است. در گذشته طولانی بودن فرایند استرداد مالیات و پایین بودن مبالغ پرداختی از گلایه‌های مؤدیان بود، اما اکنون با اجرای این قانون، زمان استرداد به میزان قابل توجهی کاهش یافته و پرداخت‌ها به‌صورت علی‌الحساب نیز انجام می‌شود.
وی با اشاره به نقش سامانه مؤدیان در شناسایی فرار مالیاتی افزود: یکی از دلایل رشد درآمدهای مالیاتی در شرایطی که سازمان تلاش دارد با مؤدیان شفاف و بنگاه‌های آسیب‌دیده مدارا کند، استفاده از روش‌های جدید برای مقابله با فرار مالیاتی است. با اجرای شیوه‌های جدید بررسی اظهارنامه‌های مالیات بر ارزش افزوده در بستر سامانه مؤدیان، هزاران میلیارد تومان مغایرت و موارد احتمالی فرار یا اجتناب مالیاتی در معاملات شرکت‌های بزرگ از جمله شرکت‌های فعال در حوزه پتروشیمی، نفت و گاز شناسایی شده است.
رئیس‌کل سازمان امور مالیاتی کشور در تشریح یکی از این موارد اظهار کرد: از طریق اطلاعات ثبت‌شده در سامانه مؤدیان، خرید گاز به ارزش ۱۲ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان از سوی یک شرکت پتروشیمی شناسایی شد، در حالی که فروش متناظر آن از سوی شرکت ملی گاز اعلام نشده بود. همچنین در مورد دیگری، خرید گاز به ارزش دو هزار میلیارد تومان از سوی یک شرکت پتروشیمی ثبت شده بود، اما فروش متناظر آن از سوی شرکت فروشنده اظهار نشده بود. سبحانیان ادامه داد: این مغایرت‌ها با استفاده از اطلاعات سامانه مؤدیان به‌صورت برخط شناسایی و به شرکت‌های مربوط اعلام می‌شود.
در شیوه‌های سنتی ممکن بود شناسایی چنین مواردی چند سال زمان ببرد، اما اکنون سازمان امور مالیاتی در بسیاری از موارد می‌تواند هم‌زمان با ثبت اظهارنامه، کم‌اظهاری یا مغایرت اطلاعات را تشخیص دهد و برای اصلاح آن اقدام کند. وی با اشاره به اجرای برنامه افشای داوطلبانه مؤدیان گفت: در این برنامه، سازمان امور مالیاتی با مؤدیانی که اطلاعات اظهارنامه‌های مالیات بر ارزش افزوده آنان دارای خطا یا مغایرت بوده، تماس گرفته و امکان اصلاح اطلاعات را فراهم کرده است.
در تیرماه امسال، بررسی چهار دوره مالیات بر ارزش افزوده و تماس با مؤدیان مربوط، موجب افزایش ۳۷ هزار میلیارد تومانی درآمدهای مالیاتی شد. رئیس سازمان امور مالیاتی کشور تأکید کرد: این اقدامات نتیجه برخط شدن سامانه‌های مالیاتی و امکان رصد لحظه‌ای اطلاعات مؤدیان است. در گذشته رسیدگی به اظهارنامه‌های مالیات بر ارزش افزوده گاهی چند سال پس از ثبت آنها انجام می‌شد، اما اکنون با استفاده از اطلاعات سامانه مؤدیان می‌توان مغایرت‌ها را در زمان کوتاه‌تری شناسایی کرد و ضمن اطلاع‌رسانی به مؤدیان، از تضییع حقوق دولت جلوگیری کرد.
سبحانیان در بخش دیگری از سخنان خود به ضرورت ارتباط میان نظام مالیاتی و نظام رفاهی اشاره کرد و گفت: تجربه کشور‌های مختلف نشان می‌دهد که باید ارتباط نزدیکی میان این دو نظام وجود داشته باشد. در الگوی مالیات بر مجموع درآمد، میزان مالیاتی که افراد پرداخت می‌کنند و حمایت‌هایی که از دولت دریافت می‌کنند، باید متناسب با وضعیت اقتصادی و توان مالی آنان باشد. وی افزود: نباید شرایط به‌گونه‌ای باشد که فردی با وجود پرداخت مالیات بالا که می‌تواند نشان‌دهنده تمکن مالی او باشد، همچنان از یارانه و حمایت‌های دولتی برخوردار شود.
تحقق یک نظام یکپارچه مالیاتی و حمایتی به بستر‌های قانونی نیاز دارد و لایحه مربوط به آن نیز از دو تا سه سال گذشته در مجلس شورای اسلامی مطرح است، اما برخی اقدامات را می‌توان بدون انتظار برای تصویب قانون جدید و از طریق همکاری میان دستگاه‌ها انجام داد. سبحانیان با اشاره به همکاری سازمان امور مالیاتی با وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اظهار کرد: اطلاعات موجود در پایگاه‌های داده سازمان امور مالیاتی، به‌ویژه اطلاعات مربوط به ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم، می‌تواند به شناسایی دقیق‌تر وضعیت اقتصادی افراد کمک کند.
به همین منظور اطلاعاتی که می‌تواند نشان‌دهنده تمکن مالی اشخاص باشد، در اختیار وزارت رفاه قرار گرفته است تا در شناسایی افراد واجد شرایط دریافت یارانه و کالابرگ مورد استفاده قرار گیرد. رئیس سازمان امور مالیاتی کشور تأکید کرد: سازمان امور مالیاتی به‌عنوان یکی از دستگاه‌های حاکمیتی وظیفه دارد اطلاعاتی را که در اختیار دارد، در چارچوب همکاری‌های بین‌دستگاهی برای انجام مأموریت‌های قانونی سایر دستگاه‌ها ارائه کند. این همکاری اکنون در حال انجام است و می‌تواند به هدفمندتر شدن حمایت‌های دولتی و شناسایی افرادی که از توان مالی کافی برخوردارند، کمک کند.
سبحانیان در ادامه به طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها اشاره کرد و گفت: یکی از پرسش‌های مردم این است که مالیات پرداختی آنان در چه بخش‌هایی هزینه می‌شود. بخش قابل توجهی از هزینه‌های خدمات عمومی از جمله فعالیت بیمارستان‌ها، دانشگاه‌ها و مدارس دولتی و همچنین تأمین امنیت و اجرای پروژه‌های عمرانی از محل درآمدهای مالیاتی تأمین می‌شود. به همین دلیل طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها با هدف افزایش آگاهی مردم از محل هزینه‌کرد این منابع و مشارکت مستقیم آنان در انتخاب پروژه‌ها اجرا شده است.
وی افزود: در این طرح صاحبان مشاغل و اصناف می‌توانند از میان پروژه‌های عمرانی معرفی‌شده، محل هزینه‌کرد مالیات خود را انتخاب کنند. در دو سال نخست اجرای این برنامه، یعنی سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان از منابع مالیاتی با انتخاب مستقیم مؤدیان به تأمین مالی دو هزار و ۸۸۱ پروژه ملی و استانی اختصاص یافته است. رئیس‌کل سازمان امور مالیاتی کشور با اشاره به نتایج اجرای این طرح اظهار کرد: طی دو سال گذشته ۷۹۳ مدرسه از محل مالیات‌هایی که مؤدیان محل هزینه‌کرد آن را انتخاب کرده‌اند، ساخته یا تکمیل شده است.
این تعداد جدا از مدارسی است که دولت از سایر منابع خود احداث کرده و امسال نیز ۹۰۹ مدرسه در فهرست پروژه‌های مشمول طرح نشان‌دار کردن مالیات‌ها قرار دارد. سبحانیان ادامه داد: برای سومین سال اجرای این طرح در سال جاری نیز بیش از ۲۸ هزار میلیارد تومان منابع مالیاتی پیش‌بینی شده و بیش از دو هزار پروژه در استان‌های مختلف مشمول آن خواهند شد. جزئیات این پروژه‌ها به‌زودی اطلاع‌رسانی می‌شود تا مؤدیان بتوانند با انتخاب محل هزینه‌کرد مالیات خود، در تکمیل طرح‌های عمرانی و توسعه خدمات عمومی مشارکت کنند.
وی درباره خرید ارز و طلا نیز تأکید کرد: خرید دارایی برای مصارف شخصی به‌خودی‌خود موجب تعلق مالیات نمی‌شود و دریافت مالیات باید مبنای قانونی داشته باشد. افرادی که از شبکه رسمی برای مصارف شخصی ارز یا طلا خریداری می‌کنند، صرفاً به دلیل انجام این خرید مشمول مالیات نمی‌شوند، اما فعالیت حرفه‌ای در حوزه خریدوفروش ارز و طلا تابع مقررات مالیاتی مربوط است. سبحانیان همچنین درباره پیامک‌های اطلاع‌رسانی مالیاتی گفت: سامانه واکنش ذی‌نفع با هدف جلوگیری از سوءاستفاده از اطلاعات هویتی اشخاص و فراهم کردن امکان بررسی معاملات ثبت‌شده به نام آنان راه‌اندازی شده است.
دریافت این پیامک‌ها لزوماً به معنای ایجاد بدهی مالیاتی نیست و افراد می‌توانند در صورت مشاهده مغایرت در اطلاعات ثبت‌شده، موضوع را از طریق سامانه اعلام کنند. انتهای پیام/
منبع: خبرگزرای برنا
