گروه سیاسی و بینالملل برنا/ تصمیم دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا برای واردات سوخت روسیه به آمریکا،نشانهای از چرخش قابلتوجه در رویکرد واشنگتن به مسکو و جنگ اوکراین است؛ چرخشی که در آستانه انتخابات میاندورهای آمریکا، اهمیت ابزار انرژی در محاسبات سیاسی کاخ سفید را بیش از پیش برجسته میکند. بعد از این رویداد بود که ترامپ از آتش بس بین روسیه و اوکراین در حوزه انرژی خبر داد. رئیس جمهور آمریکا در تروث سوشال نوشت: از همین لحظه، در جنگ میان روسیه و اوکراین، آتشبس در حوزه انرژی برقرار است. وی افزود که هر دو طرف با این توافق موافقت کردهاند.
آن را نقض نکنید! تصمیم ترامپ براى خرید انرژى از روسیه در شرایطی اتخاذ شده که رئیس جمهور آمریکا پیشتر با امضای قانونی، مسیر اعمال تحریمها و تعرفههای جدید علیه کشورهایی را هموار کرده بود که نفت و گاز روسیه را وارد میکنند؛ اقدامی که هدف آن افزایش فشار اقتصادی بر کرملین عنوان میشد. با این حال، ترامپ اکنون میگوید ولادیمیر پوتین،رئیسجمهور روسیه، با عرضه صدها هزار تن سوخت دیزلبه آمریکا و بازارهای جهانی در ماههای آینده موافقت کرده است.
این تحول، در کنار انتقادهای فزاینده ترامپ از ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، پرسشهای را درباره میزان پایبندی واشنگتن به سیاست پیشین خود در قبال کییف مطرح میکند؛ بهویژه آنکه رئیسجمهورآمریکا اخیراً زلنسکی را به ناکامی در پایان دادن به جنگ متهم کرده و خواستار انتخاب رئیسجمهوری جدید برایاوکراین شده است. چالش انرژی در این میان، فشارهای اقتصادی ناشی از افزایش قیمتانرژی نیز بر محاسبات دولت آمریکا سایه انداخته است. تشدید تنشها در خاورمیانه و اختلال در تردد از تنگه هرمز، قیمت سوخت را افزایش داده و نارضایتی عمومی از هزینههای زندگی را تشدید کرده است.
کاهش محبوبیت ترامپ در پی افزایش قیمت بنزین و انتقال فشارهایانرژی به دیگر بخشهای اقتصاد، کاخ سفید را با چالشی سیاسی در آستانه انتخابات میاندورهای مواجه کرده است. در چنین شرایطی، نزدیک شدن به مسکو برای تأمینسوخت را میتوان تلاشی برای مهار فشارهای بازار انرژی دانست؛ رویکردی که همزمان با فاصله گرفتن ترامپ از مواضع پیشین خود درباره جنگ اوکراین، نگرانیهایی را درباره تضعیف حمایت واشنگتن از کییف برانگیخته است.
به این ترتیب، انرژی نهتنها به ابزاری برای مدیریتبحران اقتصادی آمریکا، بلکه به متغیری اثرگذار در مناسبات واشنگتن با مسکو و آینده جنگ اوکراین تبدیل شده است. توقف حملات در این بین خبرگزاری الجزیره به نقل از رئیسجمهور آمریکا مدعی شده است که روسیه و اوکراین درباره حمله به تاسیسات انرژی با آتشبس موافقت کردهاند و اینآتشبس فورا اجرا می شود. ظاهرا به دنبال فشارهای ترامپ، رئیسجمهور اوکراین پیشنهاد توقف متقابل حملات به زیرساختهای انرژی را مطرح کرده بود.
زلنسکی اعلام کرده بود کییف آماده است حملات به پالایشگاههای نفت روسیه را متوقف کند مشروط بر اینکه مسکو نیز حمله به زیرساختهای انرژی اوکراین را متوقف کند. این در حالی است که یکی از مهمترین دلایل تشدید تنش میان ترامپ و زلنسکی، حملات اوکراین به پالایشگاهها و زیرساختهای نفتی روسیه است. کییف از حملات دوربرد برای آسیب زدن به توان تأمین سوخت، درآمدهای انرژی و پشتیبانی لجستیکی ارتش روسیه استفاده میکند. ترامپ،اما در اظهارات اخیر خود به زلنسکی هشدار داد که حمله به پالایشگاهها را متوقف کند.
استدلال او این است که کاهش عرضه فرآوردههای نفتی روسیه میتواند بازار جهانی سوخت را با مشکل مواجه کند و فشار بیشتری بر مصرفکنندگان آمریکایی وارد آورد. پاسخ دندانشکن در سوی دیگر این ماجرا، ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوراوکراین، در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ درباره ضرورت انتخاب رئیسجمهوری جدید در این کشور تأکیدکرد که این مردم اوکراین هستند که رهبر خود را انتخاب میکنند. وی همزمان از رئیسجمهور آمریکا خواست بهجای انتقاد از کییف، ولادیمیر پوتین را برای توقف حملات نظامی علیه اوکراین تحت فشار قرار دهد.
بهگزارش الجزیره، زلنسکی تصریح کرد: «ترامپ باید از پوتین بخواهد به ما حمله نکند تا ما هم حملات به تأسیسات انرژی روسیه را متوقف کنیم.» رئیسجمهور آمریکا، در تازهترین اظهارات خود درباره جنگ اوکراین، از لزوم انتخاب رئیسجمهوری جدید برایاین کشور سخن گفت و اعلام کرد ولودیمیر زلنسکی بارها فرصت پایان دادن به جنگ با روسیه را از دست داده است.
راهبرد ناتمام
در مجموع، تصمیم ترامپ برای نزدیک شدن به مسکو در حوزه انرژی را میتوان بخشی از راهبرد گستردهتر او برای پایان دادن به جنگ اوکراین و همزمان مهار بحران انرژی در آمریکا دانست؛ راهبردی که در آن، کاهش هزینههای اقتصادی جنگ و کنترل قیمت سوخت، در کنار ملاحظات انتخاباتی، جایگاه ویژهای دارد. از این منظر، تمایل واشنگتن به تأمین سوخت از روسیه و تلاش برای برقراری آتشبس در حملات به زیرساختهای انرژی،نشان میدهد که دولت ترامپ بیش از گذشته به دنبال تفکیک منافع اقتصادی خود از تقابل مستقیم با مسکو است؛
رویکردی که ممکن است به کاهش موقت تنشها کمک کند، اما نگرانیها درباره تضعیف حمایت آمریکا از اوکراین را نیز افزایش میدهد. با این حال، هنوز مشخص نیست که این سیاست تا چه اندازه بتواند به پایان واقعی جنگ منجر شود. توقف حملات به تأسیسات انرژی، حتی در صورت اجرای متقابل، لزوماً به معنای توافق بر سر مسائل بنیادین مناقشه، از جمله اختلافات ارضی و تضمینهای امنیتی نیست. افزون بر این، شکاف آشکار میان مواضع ترامپ و زلنسکی و تداوم بیاعتمادی میان مسکو و کییف میتواند مسیر دستیابی به توافقی پایدار را دشوار کند.
بنابراین، هرچند دیپلماسی انرژیممکن است مقدمهای برای کاهش تنش باشد، موفقیت آن در پایان دادن به جنگ به این بستگی دارد که آیا واشنگتن میتواند منافع اقتصادی و سیاسی خود را به توافقی قابل قبول برای طرفهای درگیر پیوند بزند یا خیر.
منبع: خبرگزرای برنا



