به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز خلیج فارس، کاظم غریب آبادی معاون حقوقی و امور بین الملل وزارت خارجه در نشست خبری پایان سفر به هرمزگان گفت: تنگه هرمز یک ظرفیت دفاعی برای جمهوری اسلامی ایران است. غریب آبادی افزود: رفت و آمد در تنگه هرمز قبل از تجاوز آمریکا به ایران هیچ مشکلی نداشت. معاون حقوقی و امور بین الملل وزارت خارجه با اشاره به ادعا‌های امارات درباره جزایر سه گانه ایرانی گفت: جزایر بوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک همگی ایرانی هستند و ایرانی خواهند ماند به هرگونه اقدامات علیه این جزایر پاسخ دندان شکن داده می‌شود.
معاون حقوقی و امور بین الملل وزارت خارجه گفت: تفاهم نامه دوجانبه بین جمهوری اسلامی ایران و کشور عمان درباره مسیر‌های ورودی و خروجی تنگه هرمز صورت گرفته است که به دنبال ثبت آن در سازمان بین المللی دریانوردی هستیم. مستندات حقوقی جنگ برای پیگیری در مجامع بین‌المللی تدوین شده است معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه از تدوین مستندات خسارات ناشی از جنگ، ارسال بیش از صد یادداشت دیپلماتیک به سازمان ملل و ثبت گزارش‌های تخصصی درباره جنایات و خسارات جنگی به‌عنوان اسناد شورای امنیت خبر داد.
غریب‌آبادی با اشاره به ضرورت پیگیری حقوقی و قضایی جنایات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران گفت: دستگاه دیپلماسی و بخش‌های حقوقی کشور موظف‌اند با مستندسازی جنایات و خسارات ناشی از جنگ، این موارد را در سازمان‌ها، مجامع حقوقی و قضایی بین‌المللی و محاکم خارجی پیگیری کنند. وی با اشاره به اینکه ایران با اتکا به انسجام ملی و توان دفاعی خود توانسته است در برابر حملات دشمنان ایستادگی کند، افزود: حفظ دستاورد‌های دفاعی، تقویت انسجام ملی و پیگیری حقوق ملت ایران در عرصه بین‌المللی از وظایف مهم دولت و دستگاه دیپلماسی است.
غریب‌آبادی با اشاره به موضوعات پیگیری شده در جنگ ۴۰ روزه گفت: بیش از ۱۷۰ مکاتبه از سوی رؤسای دستگاه‌های اجرایی، وزیران و رؤسای سازمان‌ها درباره خسارات واردشده در حوزه‌های مختلف تهیه شده است. وی افزود: گزارش‌های تخصصی درباره خسارات واردشده به مدرسه شجره طیبه میناب، ورزشگاه لامرد، حمله به مخازن نفتی و پیامد‌های زیست‌محیطی آن، حمله به زیرساخت‌ها و دیگر موضوعات مرتبط با جنگ تهیه و به‌عنوان اسناد شورای امنیت ثبت شده است.
مستند سازی مشارکت برخی کشورها در حمله به ایران معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه همچنین از مستندسازی موارد مرتبط با نقش برخی کشور‌های همسایه در حملات خبر داد و گفت: بیش از صد یادداشت دیپلماتیک در این زمینه به سازمان ملل متحد و شورای امنیت ارسال و به‌عنوان اسناد سازمان ملل ثبت شده است. وی افزود: در این مستندات، اطلاعات مربوط به مبدأ پرواز‌ها و شلیک موشک‌ها، زمان وقوع، اهداف و محل اصابت آنها گردآوری شده است تا امکان پیگیری حقوقی این موارد فراهم باشد.
وی همچنین با اشاره به اقدامات دستگاه قضایی کشور گفت: پرونده‌های متعددی درباره خسارات و جرایم ناشی از جنگ تشکیل شده است. به گفته وی، پرونده مربوط به مدرسه شجره طیبه میناب نیز در هرمزگان با مستندات لازم آماده و پس از صدور کیفرخواست به دادگاه ارسال شده است. غریب‌آبادی افزود: بر اساس دستور رئیس قوه قضائیه، پرونده‌های مربوط به جنگ ۴۰ روزه برای رسیدگی در تهران متمرکز شده‌اند و موضوعات کیفری و حقوقی ناشی از این حوادث در چارچوب رسیدگی‌های قضایی دنبال می‌شوند.
معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت تنگه هرمز گفت: این تنگه بخشی از امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران و یکی از ظرفیت‌های دفاعی کشور است و ایران برای جلوگیری از تعرض به امنیت ملی خود حق دارد تصمیم های لازم را بگیرد. وی افزود: محدودیت‌ها و ترتیبات کنترلی اعمال‌شده در تنگه هرمز در شرایط ناشی از جنگ برقرار شده است. غریب‌آبادی گفت: ترتیبات اعلام‌شده از سوی ایران در تنگه هرمز ادامه خواهد داشت تا آمریکا به این جمع‌بندی برسد که راهکار مسائل، نظامی نیست و باید به تعهدات خود پایبند باشد.
وی با اشاره به اینکه تردد کشتی‌ها در شرایط فعلی باید با هماهنگی جمهوری اسلامی ایران صورت گیرد، گفت: عبور کشتی‌های تجاری بدون هماهنگی با ایران با ترتیبات اعلام‌شده مغایرت دارد و نیرو‌های مسلح در برابر نقض این ترتیبات اقدام خواهند کرد. وی افزود: عبور کشتی‌های جنگی از تنگه هرمز ممنوع است. غریب‌آبادی درباره تفاهم ایران و عمان در زمینه مسیر‌های ورود و خروج تنگه هرمز نیز گفت: دو کشور درباره مسیر‌های مربوط به تردد دریایی به تفاهم رسیده‌اند و در حال بررسی ترتیبات اجرایی برای ثبت نقشه‌های مربوط در سازمان بین‌المللی دریانوردی هستند.
وی افزود: این تفاهم از نظر فنی و حقوقی اهمیت دارد، اما ثبت آن به‌معنای بازگشایی فوری تنگه هرمز نیست و هرگونه اقدام بعدی در این زمینه به اجرای تعهدات آمریکا نیز بستگی دارد. معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه با تأکید بر موضع جمهوری اسلامی ایران درباره جزایر سه‌گانه ایرانی گفت: بوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک بخش جدایی‌ناپذیر قلمرو ایران هستند و جمهوری اسلامی ایران هرگونه ادعای امارات متحده عربی درباره این جزایر را رد می‌کند.
وی افزود: ایران اجازه نخواهد داد اقدامی علیه تمامیت ارضی کشور در این زمینه صورت گیرد و هرگونه اقدام با واکنش متناسب جمهوری اسلامی ایران مواجه خواهد شد. غریب‌آبادی درباره آخرین وضعیت تبادل دیدگاه‌ها با آمریکا نیز گفت: نظرات طرف آمریکایی درباره طرح ایران از طریق میانجی‌ها به جمهوری اسلامی ایران منتقل شده و این دیدگاه‌ها در حال بررسی است. وی افزود: پس از تکمیل بررسی‌ها و دستیابی به جمع‌بندی نهایی در داخل کشور، دیدگاه‌های جمهوری اسلامی ایران از طریق میانجی‌ها اعلام خواهد شد.
معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه افزود: بازگشت به ترتیبات مربوط به تردد در تنگه هرمز به اجرای تعهدات آمریکا وابسته است و این موضوع بخش اساسی هرگونه اقدام بعدی ایران خواهد بود. غریب‌آبادی با تأکید بر سیاست همسایگی جمهوری اسلامی ایران گفت: ایران خواهان روابط خوب و سازنده با همه همسایگان، از جمله کشور‌های عربی حاشیه جنوبی خلیج فارس است. وی افزود: امنیت ایران و کشور‌های منطقه به یکدیگر پیوند خورده است و انتظار می‌رود هیچ کشوری اجازه ندهد قلمرو آن برای ایجاد ناامنی یا تعرض به امنیت ملی ایران مورد استفاده قرار گیرد.
معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه در ادامه با اشاره به نشست فوق‌العاده کشور‌های ساحلی دریای خزر در ترکمنستان گفت: محور اصلی این نشست بررسی راهکار‌های مقابله با کاهش سطح آب دریای خزر بود. وی افزود: در این نشست، رؤسای جمهور پنج کشور ساحلی با تشکیل کمیسیونی عالی‌رتبه متشکل از معاونان رؤسای دولت‌ها موافقت کردند. معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه گفت: این کمیسیون موظف است دلایل کاهش سطح آب دریای خزر را بررسی و نقشه راهی برای مقابله با این روند تدوین و اجرای آن را پیگیری کند.
غریب‌آبادی با اشاره به برنامه‌ریزی برای برگزاری نخستین نشست این کمیسیون در نیمه نخست سال ۲۰۲۷ گفت: امیدواریم با اراده مشترک کشور‌های ساحلی، اقدامات جدی و مؤثری برای مقابله با این معضل زیست‌محیطی انجام شود. وی درباره کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر نیز افزود: لایحه مربوط به این کنوانسیون به مجلس شورای اسلامی ارسال شده و در انتظار بررسی است.
بیشتربخوانید: بازدید معاون حقوقی و امور بین الملل وزارت خارجه از کوهستک غریب‌آبادی گفت: برخی موضوعات مهم، از جمله تعیین خطوط مبدأ و تحدید حدود بستر و زیربستر دریای خزر، نیازمند توافق‌های دوجانبه یا چندجانبه میان کشور‌های ساحلی است و کنوانسیون، چارچوب کلی همکاری در حوزه‌های مختلف را مشخص می‌کند.
رئیس مرکز امور حقوق بین‌المللی معاونت حقوقی ریاست جمهوری نیز با اشاره به ضرورت پیگیری حقوقی و قضایی خسارات ناشی از جنگ گفت: بازدید هیئت حقوقی از مناطق آسیب‌دیده، از جمله میناب، با هدف برنامه‌ریزی برای پیگیری‌های حقوقی و قضایی در سطح داخلی، خارجی و بین‌المللی انجام شده است. توکل حبیب‌زاده با اشاره به پیچیدگی‌های طرح دعوا در محاکم خارجی و مراجع بین‌المللی افزود: پیگیری پرونده‌های مرتبط با جنگ با موانع حقوقی متعددی همراه است، اما این مشکلات نباید موجب توقف تلاش‌ها برای احقاق حقوق قربانیان و اجرای عدالت شود.
وی مستندسازی دقیق خسارات را یکی از مهم‌ترین الزامات پیگیری پرونده‌های حقوقی عنوان کرد و گفت: جمع‌آوری مدارک و مستندات معتبر، زمینه لازم را برای طرح دعاوی و پیگیری مسئولیت عاملان حوادث فراهم می‌کند. حبیب‌زاده همچنین با اشاره به ابعاد جنایت رخ‌داده در مدرسه شجره طیبه میناب، بر ضرورت مستندسازی ویژه این پرونده و دیگر حوادثی که به کشته یا مجروح شدن افراد و وارد آمدن خسارت به زیرساخت‌ها منجر شده است، تأکید کرد.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما
