به گزارش اقتصادنیوز به نقل از ایسنا، «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه در ابتدای نشست خبری روز دوشنبه ۲۰ مهرماه ضمن تسلیت شهادت معاون فرهنگی نیروی انتظامی استان سیستان و بلوچستان گفت: ایشان یکی از نیروهای بومی منطقه بود که در جریان حمله تروریستی به شهادت رسیدند. ایشان دارای دکتری آی‌تی و یکی از افتخارات زنان ایران بودند. اینکه من در نشست‌ها از شهدا یاد می‌کنم به این دلیل است که قدر امنیت و اقتدار ایران را که حاصل جانفشانی شهدا است، گرامی داشته شود.
سخنگوی وزارت خارجه در ادامه افزود: دلیل اینکه در نشست‌های هفتگی، جلسات خود را به نام و تصویر شهدا متبرک و مزین می‌کنیم، این است که به یاد داشته باشیم هر لحظه‌ای که اینجا حضور داریم و از نعمت امنیت بهره‌مند هستیم، کسانی هستند که با جان خود، شیرین‌ترین دارایی که خداوند به انسان عطا کرده است، از امنیت و اقتدار ایران دفاع می‌کنند. به روح همه شهدای ایران و ایران‌زمین درود می‌فرستیم. شعر حافظ بخشی از فرهنگ و تمدن ایرانی ـ اسلامی ماست بقائی ادامه داد: امروز همچنین روز بزرگداشت حافظ است. حافظ برای ما ایرانیان، در کنار دیگر ادیبان و شاعران، جایگاهی متفاوت دارد؛
چراکه بخشی از فرهنگ و تمدن ایرانی ـ اسلامی ماست. این روز را به همه ایرانیان و دوستداران فرهنگ، ادب و نجابت ایرانی تبریک عرض می‌کنم. اگر موافق باشید، می‌توانیم دیوان حافظ را باز کنیم. من دو بیت نخست را می‌خوانم: هر آن‌که جانب اهل خدا نگه دارد/خداش در همه حال از بلا نگه دارد/ حدیث دوست نگویم مگر به حضرت دوست/که آشنا سخن آشنا نگه دارد. بازارها به ادعاهای آمریکا درباره تنگه هرمز وقعی نمی‌گذارند سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش ایرنا که «رئیس جمهور آمریکا مدام در اظهارات مختلف خود مدعی می‌شود که تنگه هرمز به روند عادی در انتقال انرژی بازگشته است.
تحلیل‌های متنوعی هم از انتقال نفت کشورهای مختلف از شمال و جنوب تنگه هرمز منتشر شده و این ادعا مطرح است که ایران اهرم خود در این منطقه را از دست داده است، دیدگاه وزارت خارجه در این زمینه چیست، در این تنگه چه خبر است؟» گفت: «آن یکی پرسید اشتر را که هی/ از کجا می‌آیی ای فرخنده‌پی؟ /گفت از حمام گرم کوی تو/ گفت خود پیداست از زانوی تو» ادعاهای آمریکایی‌ها با آنچه در میدان واقعیت مشاهده می‌کنیم، هیچ تطابقی ندارد. آن‌ها می‌توانند همچنان ادعا کنند که تنگه هرمز دیگر اثری ندارد و ایران اهرم خود را از دست داده است، اما ما کار خود را انجام می‌دهیم.
بقائی خاطرنشان کرد: فکر نمی‌کنم بازارها نیز چندان به چنین ادعاهایی وقعی بگذارند؛ بازار قواعد و قوانین خاص خود را دارد. تحولات بین‌المللی و توسل کشورهای دیگر برای تأمین سوخت مورد نیازشان نیز به‌خوبی گویای واقعیت است. با این حال، باید روشن کنم که تحولات تنگه هرمز با هدف اهرم‌سازی رخ نداده است. آنچه از ۹ اسفند در این آبراه شاهد بوده‌ایم، نتیجه مستقیم اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی در حمله به ایران بوده است. از این آبراه، که ایران طولانی‌ترین خط ساحلی را در مجاورت آن دارد، برای حمله به کشورمان سوءاستفاده شده است.
در چنین شرایطی، ما بر اساس مفاد و موازین حقوق بین‌الملل، مجموعه‌ای از تدابیر را اتخاذ کرده‌ایم. وی افزود: تا زمانی که آمریکا بر تداوم ناامن‌سازی این آبراه و منطقه از طریق محاصره دریایی و جنگ اقتصادی اصرار داشته باشد ــ اقداماتی که به آن‌ها افتخار می‌کند و همگی مصداق تجاوز نظامی علیه یک کشور هستند ــ امنیت به این آبراه بازنخواهد گشت. ما از این وضعیت خوشحال نیستیم؛ زیرا امنیت تنگه هرمز بیش از همه برای خود ما لازم است. اما اقدامات تجاوزکارانه آمریکا هم برای منطقه دردسر ایجاد کرده، هم برای خود این کشور و هم منطقه و هم برای جهان.
باید این واقعیت را پیوسته در برابر دیدگان جهانیان قرار داد تا مشخص شود عامل و بانی واقعی وضعیت موجود کدام طرف است. روایت روبیو از تاریخ، بخشی از جنگ شناختی علیه ایران است سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات اخیر وزیر امور خارجه آمریکا در آتن و ارجاع او به تاریخ یونان و تمدن غرب و تفسیر جنگ‌های ایران و یونان در عهد باستان گفت: این سخنرانی و انتخاب این چیدمان از سوی وزیر امور خارجه آمریکا را باید بخشی از جنگ شناختی آمریکا علیه ایران و به‌نوعی علیه جهان در نظر گرفت.
ارائه تفسیری کاملاً کج‌ومعوج و وارونه از حوادث تاریخی برای توجیه جنگ‌طلبی آمریکا، هم خطرناک است و هم جفایی به فرهنگ و تمدن یونان. وی ادامه داد: البته وزیر امور خارجه آمریکا ناخواسته به واقعیت‌هایی اعتراف کرد؛ از جمله اینکه ایران نه به‌عنوان یک تکه خاک یا صرفاً یک جغرافیا، بلکه به‌عنوان یک منش، یک مفهوم و یک ایده، هزاران سال تداوم داشته است. تداوم یک تمدن و فرهنگ، حتماً نمی‌تواند حاصل فتوحات جغرافیایی و نظامی باشد. راز ماندگاری و تداوم ایران چیزی نیست جز تعامل‌پذیری و متعامل بودن آن.
اگر به پاسارگاد هم نگاه کنید، نشانه‌های همه فرهنگ‌ها و تمدن‌هایی را می‌بینید که در آن روز به‌عنوان رقبای ایران شناخته می‌شدند. طرح برخورد تمدن ایرانی و غرب، مشروعیت‌سازی برای جنگ و تجاوز است سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به ادعاهای وزیر خارجه آمریکا تصریح کرد: ایرانیان همواره اهل رقابت بوده‌اند، اما رقابت را با تعامل همراه کرده‌اند. ما هیچ‌گاه اقتدار و حیات خود را در نفی دیگران جست‌وجو نکرده‌ایم و حتی با رقبای خود نیز تعامل داشته‌ایم.
غرب امروز از نظر معنایی و اندیشه‌ای وجود نمی‌داشت، اگر اندیشمندان ایرانی و مسلمان در دوران تاریک قرون وسطی، مترجم و مفسر اندیشه‌های یونانی نبودند. وی ادامه داد: اساسا آمریکا امروز چه ارتباطی با یونان دارد؟ یونانی که صرفاً جنگ و جنگاوری نبود، بلکه هم‌زمان از فلسفه و فرهنگ نیز برخوردار بود. تمدن ایرانی همواره با وصل دادن و ساختن، هم استقرار یافته و هم تداوم پیدا کرده است. حافظ نیز یکی از افتخارات تمدنی ایران است.
از همین‌جا از مشاوران آقای روبیو درخواست می‌کنم یک جلد از دیوان حافظ را که قاعدتاً به زبان اسپانیایی کوبایی نیز ترجمه شده است، به ایشان تقدیم کنند تا با لطافت تمدن و فرهنگ ایرانی آشنا شوند. امیدواریم پس از آن، دیگر شاهد تکرار چنین سخنانی از سوی ایشان نباشیم.
بقائی با اشاره به اینکه در دوره‌ای که جهان با ستیزه‌جویی آمریکا مواجه است، صحبت کردن از دوگانه‌های ایدئولوژیک و تمدنی خطای محض است، افزود: اینکه بخواهید اندیشه‌های مبتنی بر برخورد تمدن‌ها را به شیوه‌ای دیگر بیان کنید و اگر آن زمان از برخورد تمدن اسلام و غرب سخن گفته می‌شد، امروز آن را با برخورد تمدن ایرانی و غرب جایگزین کنید، قطعاً هیچ نیت خیری در آن نیست، جز مشروعیت‌سازی برای جنگ و تجاوز. آمریکا نمی‌تواند خود را نماینده تمدن غرب و یونان معرفی کند.
پاسخ خود را با این پرسش خاتمه می‌دهم: آیا دو جنگ جهانی که میان اروپاییان رخ داد و جهان را در کام خود فرو برد، ناشی از دعوا و تقابل میان تمدن شرق و غرب بود؟ آیا استعمار نتیجه تعارض و تقابل میان شرق و غرب بود؟ جنایاتی که در همین سه سال با آن مواجه بوده‌ایم، آیا نتیجه تقابل ایران و آمریکا بود؟ هفته فرهنگی ایران در روسیه یکی از باشکوه‌ترین رویدادهای فرهنگی سال‌های اخیر بود سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «هفته فرهنگی ایران در روسیه به پایان رسید.
با توجه به تحولات اخیر در روابط تهران و مسکو، این رویداد فرهنگی چه نقشی می‌تواند در تقویت تعاملات دو کشور ایفا کند؟» گفت: همکاری‌های فرهنگی ایران و روسیه، از یک سو نشانه‌ای از عمق و گستره روابط خوب دو کشور است و از سوی دیگر، می‌تواند زمینه‌ساز تقویت مناسبات در حوزه‌های مختلف، از جمله سیاسی، اقتصادی و تجاری باشد. بقائی با اشاره به اینکه هفته فرهنگی ایران در روسیه یکی از باشکوه‌ترین رویدادهای فرهنگی سال‌های اخیر بود که در چهار شهر این کشور، شامل مسکو، سن‌پترزبورگ، کازان و آستراخان، برگزار شد.
پیش از این نیز هفته فرهنگی روسیه در ایران برگزار شده بود، خاطرنشان کرد: لازم می‌دانم از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و همکارانم که با برنامه‌ریزی مناسب توانستند بخشی از ظرفیت‌ها و داشته‌های فرهنگی ایران را به مخاطبان روس معرفی کنند، تشکر کنم. همچنین از میزبانان روسی به دلیل فراهم کردن زمینه‌های لازم برای برگزاری این رویدادها قدردانی می‌کنم.
آماده کمک به حل‌وفصل بحران یمن از طریق گفت‌وگو هستیم سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره گفت‌وگوی تلفنی شب گذشته وزیران امور خارجه ایران و عربستان سعودی در بحبوحه تحولات یمن و گزارش‌های منتشرشده درباره موضع ولیعهد عربستان در قبال حفظ روابط دیپلماتیک با ایران و افزایش فشار اقتصادی بر کشورمان گفت: طبیعی است که رسانه‌ها تحلیل‌ها و ادعاهای خود را داشته باشند، اما در رابطه با گفت‌وگوهایی که شب گذشته انجام شد، باید بگویم رایزنی‌های ایران و کشورهای منطقه امری مستمر است.
بقائی با اشاره به اینکه ما به‌شدت نگران اتفاقاتی هستیم که در شبه‌جزیره عربستان در حال وقوع است، خاطرنشان کرد: بارها اعلام آمادگی کرده‌ایم که از مساعی جمیله خود برای کمک به گفت‌وگو میان طرفین استفاده کنیم. معتقدیم تداوم و تشدید تنش صرفاً موجب بهره‌برداری رژیم صهیونیستی در منطقه خواهد شد. از این حیث، اصلاً نمی‌پسندیم که میان دو کشور اسلامی، آتش و جنگ تداوم داشته باشد. منطقه ما به‌اندازه کافی به دلیل اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی دچار تنش است.
وی ادامه داد: در عین حال، همواره موضع خود را بیان کرده‌ایم که مردم یمن حق دارند به دور از فشار، تحریم و محاصره، زندگی شرافتمندانه‌ای داشته باشند. آنچه در این ۱۰ تا ۱۲ سال شاهد آن بوده‌ایم، نه از لحاظ اسلامی قابل توجیه است و نه از لحاظ حقوق بین‌الملل. به هر حال، ما در گفت‌وگوی شب گذشته نیز آمادگی خود را برای کمک به حل‌وفصل موضوع از طریق گفت‌وگو اعلام کردیم.
از اجرای توافق یمنی‌ها و عربستان حمایت کرده‌ایم سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره تحولات اخیر یمن، انتشار تصاویر مربوط به حوادث این کشور و مسئولیت حقوقی و بین‌المللی عاملان آن گفت: موضع ما روشن است. موضوع یمن باید مدت‌ها پیش و از طریق توافقی که میان یمنی‌ها و عربستان سعودی صورت گرفت، حل‌وفصل می‌شد. همان‌طور که می‌دانید، نقشه راهی میان یمن و عربستان مورد تفاهم قرار گرفته بود و ما نیز تأکید کرده بودیم که از اجرای هر آنچه طرفین با یکدیگر بر سر آن توافق کرده‌اند، حمایت می‌کنیم. اما این اتفاق نیفتاد.
وی گفت: اگر به خاطر داشته باشید، بیست‌ودوم تیرماه امسال حمله‌ای به فرودگاه صنعا صورت گرفت و ما همان زمان نیز نگرانی شدید خود را از این بابت ابراز کردیم که این اتفاق ممکن است به تشدید اوضاع منجر شود. اکنون متأسفانه شاهد وقوع چنین وضعیتی هستیم. درخواست ما این است که این وضعیت واقعاً از طریق گفت‌وگو و تعامل حل‌وفصل شود.
روی آوردن آمریکا به روسیه برای تأمین نفت، معنادار است سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «موضع جمهوری اسلامی ایران درباره اعلام آمادگی آقای پوتین برای تأمین نفت و فرآورده‌های نفتی مورد نیاز بازارهای جهانی، به‌ویژه بازار آمریکا، چیست؟» گفت: هر کشوری می‌تواند در راستای مصالح و منافع خود تصمیم‌گیری کند. طبیعی است که جمهوری اسلامی ایران نیز بر اساس اولویت‌ها و منافع ملی خود درباره موضوعات مختلف تصمیم می‌گیرد. از این منظر، موضوع تأمین نفت و فرآورده‌های نفتی، مسئله‌ای میان روسیه و آمریکا است.
وی افزود: با این حال، فارغ از بحث روابط دوجانبه این دو کشور، همین مسئله معنادار است؛ اگر مشکلی وجود نداشت و مسئله حل شده بود، چرا طرف آمریکایی باید برای حل بخشی از مشکلات خود به سوی روسیه دست دراز کند؟ پاکستان و قطر همچنان میانجی ایران و آمریکا هستند سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره رایزنی رؤسای جمهور ایران و روسیه در ترکمنستان، تماس تلفنی بعدی ولادیمیر پوتین با دونالد ترامپ و احتمال میانجی‌گری مسکو میان تهران و واشنگتن گفت: رایزنی‌های ما با روسیه در موضوعات مختلف، از جمله موضوع هسته‌ای، امر جدیدی نیست.
روسیه در جریان تفاهم هسته‌ای سال ۲۰۱۵ نقش بسیار مثبت و مؤثری ایفا کرد و همچنان علاقه‌مندی خود را به حل‌وفصل این موضوع حفظ کرده است. وی ادامه داد: رئیس‌جمهور کشورمان مواضع ما را بیان کردند و بار دیگر هم طرح هفت‌روزه ایران را تشریح کردند و هم ملاحظات و نکاتی را که درباره کلیت موضوع وجود دارد، توضیح دادند. با توجه به اینکه ظاهراً رئیس‌جمهور روسیه قرار بود با همتای آمریکایی خود مکالمه تلفنی داشته باشد، این گفت‌وگو پیش از آن انجام شد؛ اما در واقع، بیان مواضع بود.
بقائی تاکید کرد: ما همواره از مساعی جمیله کشورهای دوست استقبال کرده‌ایم، اما همان‌طور که می‌دانید، از لحاظ فنی و به معنای دقیق کلمه، همچنان پاکستان و قطر نقش میانجی را میان ایران و آمریکا ایفا می‌کنند.
پاسخ آمریکا به طرح ایران همچنان در دست بررسی است سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات اخیر سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، مبنی بر بررسی دیدگاه آمریکا درباره طرح هفت‌بندی ایران و اظهارات محسن رضایی درباره ناکافی بودن پاسخ آمریکا و اینکه آیا ایران پس از دریافت پاسخ واشنگتن، نظر خود را از طریق میانجی‌ها منتقل کرده است یا خیر، گفت: تبادل پیام میان ایران و آمریکا از طریق میانجی‌ها همچنان ادامه دارد.
آنچه در حاشیه اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد مطرح شد و از آن با عنوان «طرح هفت‌روزه ایران» یاد شد، در واقع ناظر بر مطالبه حقوق مشروع ایران بود. درباره این موضوع نیز به‌تفصیل صحبت شده است. رفع محاصره دریایی، توقف جنگ در همه جبهه‌ها و آزادسازی دارایی‌های ایران، از جمله مواردی هستند که در این چارچوب مطرح شده‌اند. به‌طور خلاصه، این موارد همان موضوعاتی هستند که در قالب یادداشت تفاهم درباره آن‌ها به تفاهم رسیده بودیم. وی ادامه داد: این موارد، حقوق ایران هستند که در هر مذاکره‌ای مطرح خواهند شد.
شرایط تغییر نکرده است که بخواهیم درباره حقوق خود انعطاف نشان دهیم. علاوه بر این، آمریکا در این مدت تحریم‌های جدیدی وضع کرده است که قاعدتاً همه آن‌ها نیز باید رفع شوند. بقائی خاطر نشان کرد: طرف آمریکایی نیز پیش‌تر خواسته‌های خود را مطرح کرده است. ادعای آن‌ها این است که نگرانی اصلی‌شان همچنان موضوع هسته‌ای ایران است.
فارغ از تناقض بزرگی که در این موضع وجود دارد، زیرا آمریکایی‌ها چندین بار اعلام کرده‌اند که کل برنامه هسته‌ای ایران را از بین برده‌اند، همچنان موضوع ادعایی خطر موهوم سلاح هسته‌ای ایران را مطرح می‌کنند و ملاحظات خود را در این زمینه بیان کرده‌اند. وی گفت: درباره این موضوع که پاسخ آمریکا ناکافی بوده و ایران نیز مواضع خود را اعلام کرده است، نکته مطرح‌شده درست است. موضع ما درباره ضرورت اولویت دادن به مسائل اصلی در شرایط کنونی و پایان دادن به اقدامات مداخله‌جویانه و تجاوزکارانه آمریکا، موضع جدیدی نیست.
ما پیش‌تر نیز این موضوع را اعلام کرده‌ایم و طرف آمریکایی هم از طریق میانجی‌ها در جریان مواضع ما قرار گرفته است. با این حال، درباره نکاتی که طرف آمریکایی مطرح کرده است، در حال بررسی هستیم و به‌محض پایان این بررسی‌ها، دیدگاه خود را به میانجی‌ها منعکس خواهیم کرد. ادعای واگذاری خاک ایران به افغانستان هیچ مبنایی ندارد سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «اخیراً یکی از نمایندگان مجلس خبری درباره واگذاری ۱۱۰ هکتار زمین به افغانستان مطرح کرد.
با توجه به چالش‌های موجود میان ایران و افغانستان، به‌ویژه در حوزه آب، آیا وزارت امور خارجه در جریان رایزنی‌های مربوط به این موضوع بوده است؟ موضع وزارت خارجه درباره این طرح چیست؟» گفت: خودشان توضیح دادند. او گفت: این موضوع در واقع سوءتفاهمی آشکار بود که از اظهارات یکی از نمایندگان محترم مجلس برداشت شد. کاملاً روشن است که واگذاری خاک و زمین به هیچ عنوان مقدور نیست. آنچه مطرح بوده، رویه‌ای متداول در کشورهای مختلف جهان است که ایران نیز از آن استفاده کرده و در آینده هم می‌تواند استفاده کند.
بر اساس این رویه، به کشورهای محصور در خشکی که به آب‌های آزاد دسترسی ندارند، امکاناتی در قالب اجاره ارائه می‌شود تا ضمن کمک به توسعه تجارت میان کشورها، در چارچوب حسن همسایگی، امکان دسترسی آن‌ها به بنادر و آب‌های آزاد برای انجام مبادلات تجاری فراهم شود. بقائی گفت: این اقدام، در واقع، یکی از ابتکارهای مثبت در راستای توسعه همکاری‌های تجاری و تقویت روابط همسایگی است. در رابطه با افغانستان نیز این موضوع به‌صورت رسمی مطرح نشده است.
البته در حاشیه یکی از نشست‌های رسمی که یکی از وزیران به افغانستان داشتند، این موضوع مطرح شد و ما نیز اعلام کردیم که آن را بررسی خواهیم کرد. با این حال، تأکید می‌کنم که مباحث مطرح‌شده درباره واگذاری خاک ایران، هیچ مبنایی ندارد. دبیرکل سازمان ملل نباید در قبال نقض حقوق بین‌الملل گزینشی عمل کند سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره رویکرد دوگانه دبیرکل سازمان ملل متحد و برخی کشورهای اروپایی در قبال حملات به زیرساخت‌ها و غیرنظامیان در غزه و ایران، در مقایسه با واکنش آن‌ها به حمله به فرودگاه عربستان سعودی، گفت: ابراز تأسف می‌کنم.
این نخستین بار نیست که شاهد رویکردهای دوگانه در قبال موضوعات بین‌المللی، به‌ویژه مباحث مرتبط با نقض حقوق بشردوستانه و حقوق بشر، هستیم. وی ادامه داد: اگر مقام‌های بین‌المللی، به‌ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد یا مقام‌های ارشد سایر نهادهای بین‌المللی، در قبال قانون‌شکنی و نقض حقوق بین‌الملل به‌صورت یک‌سویه و گزینشی عمل کنند، در واقع صرفاً قانون‌شکنی را تشویق می‌کنند؛ همان‌طور که طی سه سال گذشته شاهد وضعیتی در غزه بودیم که با یک نسل‌کشی آشکار از سوی طرف‌های اروپایی مواجه شدیم. این خبر در حال تکمیل است…
منبع: اقتصاد نیوز
