ورزشی جماران، خطرناک‌ترین فصل برای یک باشگاه گاهی اوقات بدترین فصل یک بازیکن نیست بلکه بهترین فصلش است. پس از ۳۰ گل، یک جام یا یک سال فوق العاده، بالاترین فشار ظاهر می شود: تمدید قرارداد قبل از اینکه به صورت بازیکن آزاد جدا شود؛ امضای قرارداد قبل از اینکه تیم رقیب این کار را انجام دهد؛ دادن دستمزدی که بازیکنی در این سطح خواستارش است. مشکل ساده است: باشگاه برای فصلی که تمام می شود هزینه نمی کند. برای چهار یا پنج سال هزینه می کند. با این حال، هزینه ای که می شود تقریبا همیشه به گذشته بازیکن بر می گردد.
به نوشته تریبونا، برای همین یک فصل می تواند به یک حقه گرانقیمت تبدیل شود: باشگاه باید تصمیم بگیرد آیا آن سطح جدیدی از عملکرد است یا اوج آن است که خیلی زود افت می کند. اوبامیانگ: آرسنال دقیقا پس از اوج گرفتنش با او تمدید کرد پی‌یر امریک اوبامیانگ در سال ۲۰۲۰ آرسنال را به تصمیمی وا داشت که تقریبا غیرممکن بود. او ۲۹ گل به ثمر رساند، دو بار در نیمه نهایی اف ای کاپ مقابل منچسترسیتی گلزنی کرد و دوباره در فینال برابر چلسی دبل کرد. آرسنال در لیگ برتر هشتم شد اما به لطف کاپیتانش توانست یک جام فتح کند. همزمان تنها یک سال از قرارداد اوبامیانگ باقی مانده بود.
برای همین در ماه سپتامبر، بازیکن ۳۱ ساله پیشنهاد تمدید سه ساله دریافت کرد. از لحاظ ورزشی قابل درک بود: آرسنال به سختی می توانست برای بهترین گلزنش جانشین پیدا کند و نمی خواست چند ماه بعد او را مجانی از دست بدهد. مشکل تمدید قرارداد نبود بلکه زمانش بود. باشگاه، بازیکن ۳۱ ساله را تنها پس از دو فصلی که ۳۱ و ۲۹ گل به ثمر رساند، سنجید. پس از آن، اوبامیانگ بلافاصله افت کرد. در فصل ۲۲-۲۰۲۰، در ۳۹ بازی تنها ۱۵ گل به ثمر رساند و در فصل بعد رابطه او با میکل آرتتا سرمربی بد شد و بازوبند کاپیتانی را از دست داد.
او در اوایل ۲۰۲۲ آرسنال را به مقصد بارسلونا به عنوان بازیکن آزاد ترک کرد. کمتر از یک سال و نیم بعد از تمدید بزرگ، آرسنال می خواست آن قرارداد را فسخ کند. مسئله این است اوبامیانگ در سال ۲۰۲۰ بازیکن بدی نبود و آرسنال تصمیم احمقانه ای نگرفت. باشگاه در حالی برای بازیکن هزینه می کند که انتظار دارد اوج عملکردش برای چند سال ادامه داشته باشد. رشفورد: ۳۰ گل سطح جدیدش بود یا تنها بهترین سالش؟ مارکوس رشفورد این مشکل را از چشم انداز دیگری نشان داد. مهاجم انگلیسی در فصل ۲۳-۲۰۲۲ در ۵۶ بازی ۳۰ گل به ثمر رساند که با اختلاف بهترین آمار گلزنی اش در منچستریونایتد بود.
شیاطین سرخ برنده جام اتحادیه شدند و در لیگ برتر در جایگاه سوم قرار گرفتند. این باشگاه در تابستان ۲۰۲۳ قرارداد رشفورد را تا سال ۲۰۲۸ تمدید کرد. مسئله این نیست که آیا رشفورد پس از گذراندن یک فصل بزرگ شایسته این تمدید قرارداد بود یا نه. نکته جالب این است که یونایتد کدام ورژن بازیکن را در نظر گرفته است. او یک سال قبل از دوره اوجش در فصل ۲۲-۲۰۲۱ تنها پنج گل در بازی های رسمی به ثمر رسانده بود. سپس فصل ۳۰ گل فرا رسید. در اولین فصل پس از تمدید قرارداد فقط هشت بار گلزنی کرد. در اینجا خطر فصل اوج بازیکن مشاهده می شود.
اگر تنها به فصل آخر نگاه کنیم بازیکنی را می بینیم که جهشی فوق العاده به سمت ابر ستاره داشته است. اگر چهار یا پنج سال گذشته در نظر گرفته شود بالا و پایین زیادی دیده می شود. با این حال یک قرارداد بلند مدت تنها هزینه بهترین سال بازیکن را پرداخت نمی کند و ورژن های نه چندان خوب بعدی را نیز شامل می شود. در مورد رشفورد این قضیه خیلی آشکار بود وقتی که یونایتد مدتی بعد او را قرضی به تیم دیگر فرستاد. آن جنبه ناخوشایند یک تمدید بلند مدت است: عملکرد ممکن است افت کند، ارزش بازیکن ممکن است پایین بیاید اما تغییری در مدت زمان قرارداد ایجاد نمی شود.
اومتیتی نشان داد تمدید قرارداد در دوران اوج یک بازیکن همچنین می تواند خطرناک باشد بدون اینکه افت از لحاظ فنی باشد ساموئل اومتیتی یک مثال دیگر است چون در این جا مشکل اصلی روی فرم بودن، انگیزه یا تاکتیک بازیکن نیست بلکه مصدومیت است. بازیکن فرانسوی در فصل ۱۸-۲۰۱۷ در ۴۰ بازی برای بارسلونا به میدان رفت و در کنار جرارد پیکه در ترکیب اصلی قرار داشت. چهارم جون ۲۰۱۸، بارسلونا سریع قراردادش را برای پنج سال دیگر تمدید کرد (تا ۲۰۲۳) و بند آزاد سازی اش را ۵۰۰ میلیون یورو قرار دارد.
اومتیتی تنها ۲۴ سال داشت و در آن زمان یکی از مدافع میانی های جوان قدرتمند اروپا به حساب می آمد. چند هفته بعد توانست با تیم ملی فرانسه قهرمان جهان شود. پس از آن دوران ورزشی اش به طور چشمگیری تغییر کرد. مشکلات زانو هر بار بیشتر حضور او را محدود می کرد. پس از ۴۰ بازی رسمی با بارسلونا در فصل ۱۸-۲۰۱۷، یک فصل بعد تنها در ۱۶ دیدار به میدان رفت و در فصل های بعدی به ترتیب ۱۸، ۱۶ و در آخر تنها یک بازی در ۲۲-۲۰۲۱ انجام داد. بارسلونا نمی توانست در جون ۲۰۱۸ این تغییر را پیش بینی کند.
دقیقا به همین دلیل است این قضیه بسیار گویا است: یک قرارداد بلندمدت، عدم قطعیت آینده را به یک تعهد ثابت تبدیل می‌کند. عملکرد، سلامت و مدت زمان بازی اومتیتی می توانند تغییر کنند و همچنان قرارداد ثابت بماند. در سال ۲۰۲۲ قرارداد مدافع فرانسوی دوباره بازنویسی و تمدید شد تا بار دستمزد کوتاه مدت بارسلونا کاهش یابد. در سال ۲۰۲۳ در نهایت دو طرف برای فسخ قرارداد به توافق رسیدند. چرا تیم ها به خصوص پس از یک فصل درخشان بازیکن تصمیم می گیرند هزینه می کنند پس از یک سال فوق العاده، همزمان فاکتورهای زیادی پدیدار می شود.
بازیکن بیشترین قدرت را در مذاکره دارد، باشگاه های دیگر علاقه مند هستند، هواداران می خواهند تیم او را نگه دارد و عملکرد اخیر به طور خودکار روی قضاوت ها غالب است. بازیکنی که یک بار ۳۰ گل به ثمر می رساند به سرعت به یک مهاجم ۳۰ گله تبدیل می شود. اما سوال مهم این نیست او واقعا به چه چیزی دست یافته بلکه این است چند بار دیگر می تواند آن را تکرار کند: آیا واقعا پیشرفت کرده است؟ آیا او راندمان گلزنی بالایی داشت؟ نحوه بازی تیم به طور کامل به نفعش تمام شد؟ آیا او به طور غیرمعمولی بدون آسیب دیدگی بود؟ در سال سوم یا چهارم قرارداد چند ساله خواهد بود؟
اینجاست که باشگاه ها می توانند بر اساس همان تفکر قدیمی اشتباه کنند: فصل درخشان را به عنوان فصل اوج بازیکن در نظر نمی گیرند و آن را اساس بازی بازیکن می دانند. به همین خاطر دستمزد، انتقال و مدت زمان قرارداد بر اساس بهترین ورژن بازیکن تنظیم می شود با این که هیچکس نمی تواند ضمانت کند که آن ورژن دوباره پدیدار می شود. آن در رابطه با بازیکنان با تجربه خطرناک تر است. یک قرارداد چهار ساله با بازیکن ۳۰ ساله تنها یک قرارداد با یک بازیکن ۳۰ ساله نیست. باشگاه نسبت به ورژن های ۳۱، ۳۲، ۳۳ و احتمالا ۳۴ سالگی اش متعهد است.
صلاح ۲۰۱۸: گاهی اوقات اوج واقعا اوج نیست با این حال، قانون ساده «هرگز بعد از بهترین فصل بازیکن قراردادش را تمدید نکن» نیز به همان اندازه اشتباه است. محمد صلاح بهترین مثال نقض این قانون است. مهاجم مصری در نخستین فصل حضورش در لیورپول (۱۸-۲۰۱۷) آمار فوق العاده ۴۴ گل در ۵۲ بازی را به ثبت رساند. لیورپول سریع با او قرارداد بلند مدت تمدید کرد. در آن زمان می شد گفت که باشگاه نسبت به فصل اوج صلاح واکنش نشان داده است. مهاجم مصری هرگز آمار مشابهی را پیش از آن ثبت نکرده بود. با این حال لیورپول کار درستی انجام داد.
صلاح برای چند سال یکی از گلزن ترین مهاجم های اروپا به حساب می آمد و توانست لیگ قهرمانان اروپا و لیگ برتر انگلیس را فتح کند. همچنین بارها به رکورد ۳۰ گل در یک فصل رسید. تفاوت در این نیست که صلاح بهتر از مثال های دیگر بوده است. عامل تعیین کننده آینده نگری بود. او تنها ۲۶ سال داشت، نقشش در سیستم یورگن کلوپ مشخص بود، توانایی های فیزیکی اش به بهترین شکل با نحوه بازی تیم سازگار شده بودند و بهترین فصلش به یک رکورد کوتاه مدت یا تاکتیک مشخص محدود نشد.
این دقیقا همان چیزی است که یک باشگاه باید پس از یک فصل به آن پی ببرد: آیا بازیکن به اوج خود رسیده یا به یک وضعیت عادی جدید رسیده است؟ صلاح ۲۰۲۵: هفت سال بعد دقیقا همان سوال مطرح شد اما با شرایط کاملا متفاوت این باعث می‌شود صلاح شاید جالب‌ترین مقایسه در کل این موضوع باشد. مهاجم مصری در ۳۲ سالگی در فصل ۲۵-۲۰۲۴ دوباره یکی از بهترین فصل های خود را تجربه کرد و در ۵۲ بازی ۳۴ گل به ثمر رساند و ۲۳ پاس گل داد که شامل ۲۹ گل و ۱۸ پاس گل در لیگ برتر می شد. او با لیورپول لیگ را فتح کرد و توانست کفش طلا و جایزه بازی ساز را به دست آورد.
صلاح در آوریل ۲۰۲۵ یک قرارداد دو ساله امضا کرد. شرایط شبیه به ۲۰۱۸ بود: صلاح عالی بازی می کرد، لیورپول می خواست مهمترین مهاجمش را حفظ کند و این کار را با تمدید قراردادش انجام داد. از لحاظ ورزشی اما یک شرط‌بندی متفاوت بود. در سال ۲۰۱۸ لیورپول با بازیکن ۲۶ ساله ای تمدید کرد که احتمالا به بهترین سطحش رسیده بود. در سال ۲۰۲۵ باشگاه با بازیکنی تمدید کرد که کمی بعد ۳۳ ساله می شد و فصل را با نقش داشتن در ۵۷ گل به پایان می رساند. این بار، قرارداد تا پایان مورد انتظار محقق نشد.
در مارس ۲۰۲۶ لیورپول و صلاح اعلام کردند که این بازیکن در پایان فصل از باشگاه جدا می شود. به این ترتیب دوران مهاجم مصری در آنفیلد یک سال پس از تمدید قرارداد جدید به پایان رسید. حتی آمار گلزنی مهاجم مصری نشان می دهد تبدیل یک فصل تاریخی به یک معیار جدید چقدر می تواند سخت باشد. صلاح فصل ۲۵-۲۰۲۴ را با ۲۴۵ گل در مجموع برای لیورپول به پایان رساند و یک سال بعد در حالی جدا شد که این عدد به ۲۵۷ رسید. یعنی پس از ۳۴ گلی که در فصل قهرمانی به ثمر رساند، یک سال بعد تنها ۱۲ گل به آن اضافه کرد. آن تمدید قرارداد در سال ۲۰۲۵ را به شکل اتوماتیک به یک اشتباه تبدیل نمی کند.
صلاح به کمکش به لیورپول ادامه داد و جایگاهش در باشگاه فوق العاده بود. با این حال مقایسه با ۲۰۱۸ به خوبی نشان می دهد که چرا درخشان ظاهر شدن نمی تواند تنها آنالیز یک قرارداد باشد. همان بازیکن، همان باشگاه، دو فصل عالی اما مقاطع کاملا متفاوتی در دوران بازی اش. بزرگترین اشتباه اغلب امضای قرارداد با یک بازیکن بد نیست اوبامیانگ زمانی که با آرسنال تمدید کرد مهم ترین بازیکن تیم بود. رشفورد از فصلی با ۳۰ گل می آمد. لوکاکو اینتر را به جام رساند. ادن هازارد چلسی را پس از بهترین فصل خود ترک کرد. واضح است هیچ کدام از باشگاه ها برای یک بازیکن بد هزینه نکردند.
به همین خاطر چنین قراردادهایی خطرناک هستند. در رابطه با بازیکنی که از فرم خارج شده همه ریسک را تشخیص می دهند اما در رابطه با بازیکنی که در اوج است، ابتدا استدلال های موافق دیده می شوند. به همین دلیل است که یک مدیر ورزشی خوب باید درست بعد از بهترین فصل، شکاک‌تر شود. نه در مورد کیفیت بازیکن، بلکه در مورد این فرض که آنچه دیده شده، به طور خودکار آینده را توصیف می‌کند. به این خاطر که در فوتبال یک قرارداد همیشه برای سال های آینده امضا می شود. با این حال ارزش گذاری معمولا به ماه هایی که از آن گذشته بر می گردد.
منبع: جماران
