باشگاه خبرنگاران جوان؛ مریم رضایی – دومین نمایشگاه بین‌المللی شیراز اکسپو ۲۰۲۶ با حضور بیش از ۲۰۰ شرکت داخلی و ۳۴۳ مهمان خارجی در فضایی به وسعت ۲۰ هزار مترمربع افتتاح شد؛ رویدادی که با مشارکت بخش‌های صنعت، معدن، تجارت، گردشگری، صنایع‌دستی، پزشکی، خدمات فنی و مهندسی و شرکت‌های دانش‌بنیان، به دنبال معرفی توانمندی‌های اقتصادی فارس و گسترش ارتباط میان تولیدکنندگان، بازرگانان و سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی است.
دومین دوره نمایشگاه بین‌المللی شیراز اکسپو با حضور وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، استاندار فارس و معاون صنایع وزیر صنعت، معدن و تجارت آغاز به کار کرد تا مجموعه‌ای از ظرفیت‌های اقتصادی، تولیدی، علمی و فرهنگی استان فارس در معرض دید فعالان اقتصادی و هیئت‌های تجاری قرار گیرد. این رویداد که تا ۲۴ مهرماه در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی فارس ادامه دارد، با هدف معرفی توانمندی‌های صادراتی ایران و استان فارس، توسعه تعاملات تجاری و شناسایی فرصت‌های سرمایه‌گذاری برگزار شده است.
گستردگی بخش‌های حاضر، افزایش فضای نمایشگاهی و طراحی برنامه‌های جدید برای تسهیل مذاکرات تجاری، از جمله ویژگی‌های این دوره به شمار می‌رود. شیراز اکسپو در شرایطی برگزار می‌شود که توسعه بازارهای صادراتی، جذب سرمایه برای طرح‌های تولیدی و ایجاد ارتباط پایدار میان بنگاه‌های اقتصادی، از موضوعات مهم پیش روی استان‌های دارای ظرفیت‌های متنوع اقتصادی است.
فارس نیز با برخورداری از زیرساخت‌های صنعتی، مراکز دانشگاهی و درمانی، جاذبه‌های گردشگری، صنایع‌دستی و نیروی انسانی متخصص، تلاش دارد از چنین رویداد‌هایی برای معرفی قابلیت‌های خود و گسترش ارتباط با بازارهای جدید استفاده کند. گسترش مشارکت شرکت‌ها و افزایش ظرفیت نمایشگاهی یکی از تفاوت‌های اصلی دومین دوره شیراز اکسپو با دوره پیشین، افزایش فضای مورد استفاده و اضافه شدن دو سالن جدید به مجموعه نمایشگاه است. این تغییر امکان حضور گسترده‌تر شرکت‌ها و ارائه مجموعه متنوع‌تری از محصولات، خدمات و فرصت‌های اقتصادی را فراهم کرده است.
در این دوره، بیش از ۲۰۰ شرکت داخلی در کنار ۳۴۳ مهمان خارجی حضور دارند؛ ترکیبی که ظرفیت مناسبی برای معرفی توانمندی‌های تولیدی و صادراتی، گفت‌و‌گو درباره نیاز‌های بازار و بررسی زمینه‌های همکاری میان بنگاه‌های اقتصادی ایجاد می‌کند. اهمیت چنین نمایشگاهی تنها به گردهمایی شرکت‌ها و عرضه محصولات محدود نیست. ایجاد ارتباط مستقیم میان تولیدکننده و خریدار، شناسایی شرکای تجاری بالقوه، تبادل اطلاعات درباره بازارهای هدف و فراهم شدن امکان مذاکره درباره قراردادهای جدید، از جمله کارکرد‌هایی است که می‌تواند ارزش اقتصادی این رویداد را افزایش دهد.
در این میان، تنوع حوزه‌های حاضر در نمایشگاه نیز اهمیت دارد؛ چراکه حضور هم‌زمان فعالان صنعتی، شرکت‌های فناور، تولیدکنندگان صنایع‌دستی، مجموعه‌های گردشگری و ارائه‌دهندگان خدمات تخصصی، امکان شکل‌گیری همکاری‌هایی فراتر از یک بخش اقتصادی را فراهم می‌کند. با این حال، میزان موفقیت شیراز اکسپو در نهایت به نتایج عملی مذاکرات و استمرار ارتباطات تجاری پس از پایان نمایشگاه وابسته خواهد بود.
تبدیل دیدار‌های اولیه به قراردادهای اجرایی، جذب سرمایه برای پروژه‌های مشخص و ایجاد بازارهای پایدار برای محصولات استان، می‌تواند دستاورد‌های این رویداد را در میان‌مدت و بلندمدت نمایان کند. صنایع‌دستی و گردشگری؛ ظرفیت‌هایی فراتر از جاذبه‌های فرهنگی حضور پررنگ‌تر بخش گردشگری و صنایع‌دستی از ویژگی‌های مورد توجه در نمایشگاه امسال است. فارس با برخورداری از میراث تاریخی و فرهنگی، آثار هنری، جاذبه‌های طبیعی و ظرفیت‌های متنوع گردشگری، امکان فعالیت در بخش‌های مختلف این صنعت را دارد.
گردشگری در کنار نقش فرهنگی خود، زنجیره‌ای از فعالیت‌های اقتصادی شامل حمل‌ونقل، اقامت، خدمات درمانی، صنایع‌دستی، صنایع غذایی، راهنمایی گردشگران و کسب‌وکار‌های محلی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. از این رو، معرفی توانمندی‌های گردشگری در یک رویداد بین‌المللی می‌تواند زمینه ارتباط میان فعالان این بخش و سرمایه‌گذاران علاقه‌مند به توسعه زیرساخت‌ها و خدمات گردشگری را فراهم کند. در حوزه صنایع‌دستی نیز حضور در نمایشگاه‌های تجاری فرصتی برای عبور از عرضه محدود محصولات و حرکت به سمت توسعه بازارهای هدف است.
معرفی حرفه‌ای آثار، توجه به کیفیت و استاندارد‌های تولید، شناخت سلیقه مشتریان خارجی و ایجاد شبکه‌های فروش، از عواملی است که می‌تواند به افزایش سهم تولیدکنندگان صنایع‌دستی در بازارهای داخلی و بین‌المللی کمک کند. هم‌نشینی این بخش‌ها با صنایع بزرگ و شرکت‌های دانش‌بنیان، امکان شکل‌گیری ارتباطات تازه میان اقتصاد فرهنگی، فناوری و تجارت را نیز به وجود می‌آورد؛ ارتباطی که در صورت برنامه‌ریزی مناسب می‌تواند به ایجاد اشتغال و تقویت کسب‌وکار‌های بومی منجر شود. آرت اکسپو؛
فرصتی تازه برای معرفی هنر ایرانی برگزاری نخستین دوره «آرت اکسپو» در کنار شیراز اکسپو ۲۰۲۶، یکی از بخش‌های تازه برنامه امسال است. این رویداد با محوریت هنر‌های تجسمی و صنایع‌دستی، بستری برای معرفی توانمندی‌های هنرمندان فارس و دیگر مناطق کشور و آشنایی مخاطبان با ظرفیت‌های هنری و فرهنگی ایران فراهم کرده است. اهمیت آرت اکسپو از این منظر است که هنر و صنایع‌دستی، علاوه بر ارزش فرهنگی و هویتی، قابلیت تبدیل شدن به بخشی از زنجیره تجارت و صادرات را دارند.
آثار هنری و محصولات بومی در صورت برخورداری از معرفی مناسب، بسته‌بندی حرفه‌ای، مسیر‌های فروش مشخص و دسترسی به بازارهای هدف، می‌توانند به فرصت‌های اقتصادی تازه‌ای برای هنرمندان و تولیدکنندگان تبدیل شوند. برگزاری این رویداد در کنار نمایشگاه اصلی همچنین امکان ارتباط میان هنرمندان، فعالان تجاری و سرمایه‌گذاران را افزایش می‌دهد. چنین ارتباطی می‌تواند زمینه بررسی شیوه‌های جدید عرضه آثار، توسعه بازار محصولات هنری و گسترش همکاری با مجموعه‌های فرهنگی و اقتصادی داخلی و خارجی را فراهم کند.
از سوی دیگر، معرفی هنر‌های بومی در کنار محصولات صنعتی و خدمات تخصصی، تصویری متنوع‌تر از ظرفیت‌های استان ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد که توسعه اقتصادی مناطق تنها بر صنایع بزرگ استوار نیست، بلکه کسب‌وکار‌های فرهنگی و خلاق نیز می‌توانند سهمی در اشتغال و درآمدزایی داشته باشند. پیوند دانشگاه و بازار؛ حضور دانشجویان در فرآیند مذاکرات تجاری یکی از برنامه‌های جدید این دوره، مشارکت دانشجویان رشته مدیریت بازرگانی دانشگاه شیراز در فرآیند‌های تجاری نمایشگاه است.
بر اساس این طرح، دانشجویان در کنار غرفه‌داران فعالیت می‌کنند و در سامان‌دهی اطلاعات، هماهنگی جلسات و تنظیم ارتباط میان شرکت‌های علاقه‌مند به همکاری نقش دارند. در نمایشگاه‌هایی با مشارکت گسترده شرکت‌ها و هیئت‌های خارجی، شناسایی طرف‌های مناسب برای مذاکره و برنامه‌ریزی دقیق جلسات تجاری اهمیت زیادی دارد. هماهنگی این دیدار‌ها پیش از آغاز رویداد و در طول برگزاری آن می‌تواند به استفاده بهتر از زمان شرکت‌کنندگان و افزایش فرصت گفت‌و‌گو‌های هدفمند کمک کند.
مشارکت دانشجویان در چنین فرآیندی، علاوه بر کمک به سامان‌دهی تعاملات تجاری، فرصتی برای آشنایی عملی آنان با محیط کسب‌وکار فراهم می‌کند. آشنایی با شیوه مذاکره، نیاز‌های شرکت‌ها، نحوه ارائه اطلاعات تجاری و الزامات ارتباط با مشتریان داخلی و خارجی، از جمله تجربه‌هایی است که می‌تواند مکمل آموزش‌های دانشگاهی باشد. این تجربه همچنین می‌تواند به تقویت ارتباط دانشگاه با بخش خصوصی کمک کند؛ ارتباطی که در صورت تداوم، امکان استفاده بهتر از دانش تخصصی، تربیت نیروی انسانی متناسب با نیاز بازار و افزایش مشارکت دانشگاه‌ها در فعالیت‌های اقتصادی را فراهم خواهد کرد.
مذاکرات آنلاین؛ گسترش ارتباطات فراتر از فضای نمایشگاه در کنار جلسات حضوری، برای برگزاری مذاکرات تجاری آنلاین نیز بستری در نظر گرفته شده است تا بازرگانان و شرکت‌هایی که امکان حضور فیزیکی در شیراز را ندارند، بتوانند در گفت‌و‌گو‌های تجاری مشارکت کنند. این امکان به‌ویژه برای هیئت‌های خارجی و فعالان اقتصادی دارای محدودیت زمانی یا اجرایی اهمیت دارد. فراهم شدن بستر ارتباط مجازی می‌تواند دامنه مذاکرات را گسترش دهد و شرکت‌ها را قادر سازد بدون نیاز به حضور در محل نمایشگاه، درباره محصولات، خدمات و زمینه‌های همکاری گفت‌و‌گو کنند.
ترکیب مذاکرات حضوری و مجازی، در صورت مدیریت مناسب، می‌تواند امکان ارتباط با طیف وسیع‌تری از خریداران و شرکای تجاری را فراهم کند. همچنین ثبت اطلاعات جلسات، پیگیری مذاکرات و استمرار ارتباط میان طرف‌ها پس از پایان نمایشگاه، از اقداماتی است که می‌تواند اثربخشی این بستر را افزایش دهد. البته بهره‌گیری از چنین امکانی زمانی به نتایج ملموس اقتصادی منجر می‌شود که مذاکرات صرفاً به تبادل اطلاعات اولیه محدود نماند و برای پیگیری درخواست‌ها، ارزیابی پیشنهاد‌ها و تبدیل توافق‌های مقدماتی به همکاری‌های اجرایی، برنامه مشخصی وجود داشته باشد. اطلس ظرفیت‌های فارس؛
تلاشی برای معرفی فرصت‌های شهرستان‌ها یکی دیگر از محور‌های مورد توجه در شیراز اکسپو ۲۰۲۶، معرفی توانمندی‌های شهرستان‌های استان و ارائه اطلس ظرفیت‌ها و قابلیت‌های اقتصادی فارس است. این رویکرد می‌تواند به شناساندن فرصت‌هایی کمک کند که خارج از مرکز استان قرار دارند و ممکن است برای سرمایه‌گذاران کمتر شناخته شده باشند. هر یک از شهرستان‌های فارس با توجه به ویژگی‌های جغرافیایی، منابع موجود، ساختار اقتصادی، محصولات کشاورزی، صنایع فعال و جاذبه‌های گردشگری، قابلیت‌های متفاوتی دارند.
گردآوری و ارائه منسجم این اطلاعات می‌تواند به سرمایه‌گذاران کمک کند تا فرصت‌های اقتصادی را با شناخت دقیق‌تری بررسی کنند. معرفی ظرفیت‌های شهرستانی همچنین زمینه‌ای برای توجه بیشتر به توزیع جغرافیایی سرمایه‌گذاری‌ها فراهم می‌کند. در صورتی که اطلاعات مربوط به زیرساخت‌ها، نیاز‌های سرمایه‌گذاری، امکانات تولیدی و بازارهای قابل دسترس به‌صورت دقیق و به‌روز ارائه شود، امکان مقایسه فرصت‌ها و انتخاب محل مناسب برای اجرای طرح‌های اقتصادی افزایش می‌یابد.
از سوی دیگر، این اقدام می‌تواند به معرفی محصولات محلی، توسعه بازار تولیدکنندگان کوچک و متوسط و ایجاد ارتباط میان کسب‌وکار‌های شهرستانی با شرکت‌های بزرگ‌تر کمک کند. تحقق این اهداف، به استمرار معرفی فرصت‌ها و پیگیری ارتباطات ایجادشده در نمایشگاه وابسته است. صنعت، معدن، تجارت و شرکت‌های دانش‌بنیان در مسیر توسعه صادرات بخش مهمی از ظرفیت شیراز اکسپو به معرفی توانمندی‌های صنعتی و تولیدی اختصاص دارد.
حضور شرکت‌های فعال در حوزه‌های صنعت، معدن، تجارت، پزشکی، مهندسی و فناوری، امکان عرضه محصولات و خدمات تخصصی را در فضایی فراهم می‌کند که مخاطبان آن تنها به مصرف‌کنندگان داخلی محدود نیستند. برای شرکت‌های تولیدی، ورود به بازارهای خارجی مستلزم شناخت استاندارد‌های مقصد، ارزیابی هزینه‌های حمل‌ونقل، آشنایی با مقررات تجاری، یافتن شرکای قابل اعتماد و ایجاد شبکه توزیع مناسب است. نمایشگاه‌های بین‌المللی می‌توانند بخشی از این فرآیند را با فراهم کردن امکان گفت‌وگوی مستقیم میان تولیدکنندگان و طرف‌های تجاری تسهیل کنند.
شرکت‌های دانش‌بنیان نیز می‌توانند از این فضا برای معرفی محصولات فناورانه، خدمات تخصصی و راهکار‌های نوآورانه خود بهره بگیرند. ارتباط این شرکت‌ها با صنایع بزرگ و سرمایه‌گذاران می‌تواند زمینه توسعه بازار محصولات جدید، انتقال دانش فنی و شکل‌گیری پروژه‌های مشترک را فراهم کند. در حوزه خدمات پزشکی و مهندسی نیز معرفی توانمندی‌های تخصصی استان می‌تواند به شناسایی زمینه‌های همکاری با مجموعه‌های خارجی کمک کند. البته تبدیل این ظرفیت‌ها به همکاری‌های پایدار، مستلزم توجه به استاندارد‌های حرفه‌ای، الزامات حقوقی، کیفیت خدمات و نیاز‌های واقعی بازارهای هدف است.
حضور هیئت‌های خارجی و فرصت توسعه سرمایه‌گذاری حضور ۳۴۳ مهمان خارجی در دومین دوره شیراز اکسپو، یکی از محور‌های مهم این رویداد به شمار می‌رود. مشارکت فعالان اقتصادی خارجی می‌تواند امکان معرفی مستقیم ظرفیت‌های فارس، بررسی فرصت‌های سرمایه‌گذاری و گفت‌و‌گو درباره همکاری‌های تجاری را افزایش دهد. برای استان‌هایی که از تنوع صنعتی، کشاورزی، گردشگری و خدمات تخصصی برخوردارند، ارتباط با بازارهای خارجی می‌تواند به توسعه صادرات و شناسایی منابع جدید سرمایه منجر شود.
با این حال، حضور مهمانان خارجی به‌تنهایی به معنای تحقق سرمایه‌گذاری نیست و دستیابی به این هدف به فراهم بودن شرایط اجرایی، شفافیت مقررات، امکان ارزیابی اقتصادی طرح‌ها و پیگیری مستمر مذاکرات نیاز دارد. در این مسیر، معرفی پروژه‌های مشخص و آماده سرمایه‌گذاری، ارائه اطلاعات دقیق درباره زیرساخت‌ها و نیاز‌های مالی، روشن بودن چارچوب‌های حقوقی و تسهیل ارتباط با دستگاه‌های مرتبط می‌تواند به افزایش اثربخشی مذاکرات کمک کند.
اگر ارتباطات شکل‌گرفته در نمایشگاه پس از پایان رویداد نیز دنبال شود، امکان تبدیل گفت‌و‌گو‌های اولیه به تفاهم‌نامه‌های اجرایی، قراردادهای تجاری و مشارکت‌های اقتصادی افزایش خواهد یافت. به همین دلیل، ایجاد سازوکار‌های مشخص برای ثبت و پیگیری مذاکرات، یکی از عوامل مؤثر در ارزیابی دستاورد‌های نهایی نمایشگاه خواهد بود. شیراز اکسپو و چشم‌انداز تقویت جایگاه اقتصادی فارس مجموعه برنامه‌های دومین نمایشگاه بین‌المللی شیراز اکسپو نشان می‌دهد که این رویداد در پی ایجاد ارتباط میان بخش‌های متنوع اقتصادی، معرفی فرصت‌های سرمایه‌گذاری و گسترش همکاری‌های تجاری است.
افزایش فضای نمایشگاهی، اضافه شدن دو سالن، برگزاری آرت اکسپو، مشارکت دانشجویان مدیریت بازرگانی، پیش‌بینی مذاکرات آنلاین و معرفی ظرفیت‌های شهرستان‌ها، از جمله اقداماتی است که ساختار این دوره را نسبت به دوره گذشته گسترده‌تر کرده است. فارس برای تقویت جایگاه خود در عرصه اقتصادی، علاوه بر معرفی ظرفیت‌های موجود، به توسعه زیرساخت‌ها، ارتقای بهره‌وری تولید، حمایت از کسب‌وکار‌های کوچک و متوسط، تسهیل فعالیت صادرکنندگان و ایجاد ارتباط مؤثر میان دانشگاه و صنعت نیاز دارد.
نمایشگاه‌های تخصصی می‌توانند بخشی از این مسیر را هموار کنند، اما تأثیرگذاری آنها زمانی پایدار خواهد بود که با برنامه‌های اجرایی و پیگیری نتایج همراه شوند. در این میان، تنوع ظرفیت‌های استان از صنعت و معدن گرفته تا گردشگری، پزشکی، خدمات مهندسی، فناوری و صنایع‌دستی، امکان تعریف مجموعه‌ای از فرصت‌های اقتصادی متناسب با نیاز بازارهای مختلف را فراهم می‌کند. استفاده از این قابلیت‌ها نیازمند معرفی هدفمند محصولات، شناخت دقیق تقاضا، تقویت شبکه‌های تجاری و فراهم کردن زمینه همکاری میان فعالان بخش خصوصی است.
دومین شیراز اکسپو همچنین فرصتی برای ارزیابی توانمندی‌های استان در برگزاری رویداد‌های بین‌المللی و ایجاد ارتباط میان بخش‌های اقتصادی محسوب می‌شود. استمرار این رویدادها، بهبود کیفیت برنامه‌ها و تمرکز بر نتایج قابل اندازه‌گیری می‌تواند به افزایش اعتماد فعالان اقتصادی و تقویت نقش شیراز در میزبانی رویداد‌های تخصصی کمک کند. از برگزاری نمایشگاه تا تحقق دستاورد‌های اقتصادی نمایشگاه بین‌المللی شیراز اکسپو ۲۰۲۶ تا ۲۴ مهرماه در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی فارس میزبان شرکت‌ها، فعالان اقتصادی و مهمانان داخلی و خارجی خواهد بود.
این رویداد فرصتی برای معرفی توانمندی‌های استان و کشور، بررسی زمینه‌های همکاری تجاری و آشنایی با فرصت‌های سرمایه‌گذاری فراهم کرده است. اکنون مهم‌ترین معیار سنجش عملکرد این نمایشگاه، میزان بهره‌برداری شرکت‌کنندگان از فرصت‌های ایجادشده خواهد بود؛ از توسعه ارتباط با خریداران خارجی و گسترش بازار محصولات گرفته تا شکل‌گیری همکاری‌های فناورانه، معرفی ظرفیت‌های شهرستانی و پیگیری طرح‌های سرمایه‌گذاری. در نهایت، دستاورد پایدار شیراز اکسپو زمانی نمایان می‌شود که ارتباطات ایجادشده در فضای نمایشگاه به همکاری‌های واقعی در عرصه تولید، تجارت و خدمات منجر شود.
چنین مسیری می‌تواند ضمن کمک به توسعه بازارهای صادراتی و تقویت فعالیت بنگاه‌های اقتصادی، زمینه استفاده مؤثرتر از ظرفیت‌های صنعتی، علمی، گردشگری و فرهنگی استان فارس را فراهم کند.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
